Դիտել Ժամանակակից մակրոտնտեսագիտական գիտությունների պատմություն էջի վիքիկոդը

[[Պատկեր:Macro history economists.jpg|thumb|alt=Фотографии учёных, внесших вклад в развитие макроэкономической теории.|
Վերին շարք։ [[Իրվինգ Ֆիշեր|Ի. Ֆիշեր]], [[Ջոն Մեյնարդ Քեյնս|Քեյնս]], [[Ֆրանկո Մոդիլյանի|Մոդիլյանի]]<br>
Միջին շարք։ [[Ռոբերտ Սոլոու|Սոլոու]], [[Միլթոն Ֆրիդման|Ֆրիդման]], [[Աննա Շվարց|Շվարց]]<br>
Ներքևի շարք։ [[Թոմաս Սարջենտ|Սարջենտ]], [[Սթենլի Ֆիշեր|Ս. Ֆիշեր]], [[Էդվարդ Պրեսկոտ|Պրեսկոտ]]
]]
[[Մակրոտնտեսագիտություն|Մակրոտնտեսագիտության տեսություն]]ը ծագել է [[Տնտեսական ցիկլեր|գործնական ցիկլեր]]ի և [[Փողի տեսություն|փողի՝ որպես տնտեսագիտական կատեգորիա]] ուսումնասիրությունների արդյունքում{{sfn|Blanchard|2000|p=1377}}{{sfn|Dimand|2008}}։ Վաղ ժամանակներում հայտնի հետազոտողների կարծիքով փողային գործոնները չեն ազդում իրական ցուցանիշների վրա, ինչպիսին է արտադրության իրական ծավալը։ [[Ջոն Մեյնարդ Քեյնս]]ը ենթարկում է այդ կարծիքները քննադատության՝ ստեղծելով «[[Զբաղվածության, տոկոսի և փողի ընդհանուր տեսություն|Ընդհանուր տեսություն]]» աշխատությունը, որում տնտեսագիտության գործառույթավորումը նկարագրվում էր ոչ թե տնտեսագիտության առանձին սուբյեկտների տեսանկյունից, այլ ընդհանուր տնտեսագիտության տեսանկյունից։ Այնպիսի երևույթների բացատրության փորձերում, ինչպիսիք են գործազրկությունը և ռեցեսիան՝ Քեյնսը հայտնաբերում է, որ տնային տնտեսությունները և ֆիրմաները տնտեսագիտական անկումների ժամանակ հակված են կանխիկ գումարների կուտակմանը և երկարատև ներդրումներից ձեռնպահ մնալը։ Նրա կարծիքով դա հերքում էր [[շուկայական հավասարակշռություն|շուկայական հավասարակշռության]] [[Տնտեսագիտության դասական քաղաքականություն|դասականների]] գիտությունները, երբ տնտեսության մեջ չկա ապրանքի ավելցուկ և գործազուրկներ նրանց շարքերում, ովքեր փորձում են աշխատանք գտնել{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=69}}։

Տնտեսագետների հաջորդ սերունդը միավորում էր Քեյնսի տեսությունը [[միկրոտնտեսագիտության ոչ դասական տեսություն|միկրոտնտեսագիտության ոչ դասական տեսության]] հետ և այդպիսով կազմավորված էր ոչ դասական համադրության։ Չնայած այն բանին, որ Քեյնսի գիտությունը չէր ներառում [[գների մակարդակ|գների]] և [[ինֆլյացիա]]յի մակարդակների բնութագրումը, նրա կողմնակիցները ավելի ուշ ներառում են [[Ֆիլիպսի կոր]]ի մոդելը, որը թույլ էր տալիս դիտարկել գների դինամիկան։ Ընդ որում որոշ կողմնակիցներ հրաժարվել էին նրա տեսության և հավասարակշռության կոնցեպցիայի միաձուլումից՝ առաջարկելով փոխարենը ոչ հավասարակշռված մոդելներ։ Մոնետարիստները [[Միլթոն Ֆրիդման]]ի գլխավորությամբ ընդունում են Քեյնսի որոշ գաղափարներ՝ մասնավորապես փողի պահանջարկի կարևորությունը, սակայն նշում են որ քեյնսականները թերագնահատում են ինֆլյացիայի կազմավորման հարցում փողի առաջարկի կարևորությունը{{sfn|McCallum|2008|p=}}։ [[Ռոբերտ Լուկաս]]ը և ուրիշ նոր դասական մակրոտնտեսագետներ քննադատում էին քեյնսականությունը, քանի որ տեսությունը ճիշտ չէր ռացիոնալ գործակալների սպասման թույլատրման դեպքում։ Լուկասը նաև նշում էր, որ քեյնսականների էմպիրիկական մոդելները պակաս դիմադրող են, քան նրանք, որոնք իրենց մեջ ներկայացնում են մակրոտնտեսագիտական հիմունքներ։

Նոր դասական դպրոցի շրջանակներում ստեղծվում է [[իրական գործնական ցիկլի տեսություն|իրական գործնական ցիկլ]]ի տեսությունը։ Ինչպես և նախորդ դասական մոդելներում ԳՑՏ-ի մոդելները ենթադրում էին, որ շուկաները կգան հավասարակշռության։ Միևնույն ժամանակ գործնական ցիկլերի հողքը պայմանավորված էր տեխնոլոգիական առաջարկի և սարքավորվածության դինամիկայով, այլ ոչ թե պահանջարկի։ Նոր քեյնսականները ընդունում են իրենց նախորդող քեյնսականների հասցեին ուղղված Լուկասի և ուրիշների քննադատությունները։ Նորերը կիրառում էին ռացիոնալ սպասումների տեսությունը և կառուցում են մոդելնել [[կոշտություն (տնտեսագիտություն)|կոշտ]] գներով։ Այդ մոդելները առաջվա պես հավակնում էին նրան, որ բացատրեն պահանջարկի գործոններով պայմանավորված ռեցեսիան, քանի որ գնային կոշտությունները խաթարում էին գների իջեցմանը մինչև այն մակարդակին, որը կբերեր շուկային հավասարակշռության։ Արդյունքում մնում էին չսպառված ապարանքներ և ծառայություններ։ Նոր ոչ դասական համադրությունը ներառում էր իր մեջ նոր դասական տարեր և նոր քեյնսական մակրոտնտեսագիտություն՝ հեռացնելով այդ մոտեցումների միջև եղած անհամաձայնությունները{{sfn|Mankiw|2006|pp=37–38}}։

== Մակրոտնտեսագիտական հարցեր վաղ տնտեսական մտքերում ==

Չնայած մակրոտնտեսագիտության զգալի երիտասարդությանը, տնտեսագիտության ուսումնասիրությունը մակրոմակարդակում սկսել է «Քեյնսական հեղափոխությունից» բավականին առաջ։

15-րդ դարում ծագել է մերկանտիլիզմը՝ առաջին տնտեսագիտական դպրոցը, որի զարգացման վրա զգալիորեն ազդել են [[Անտուան դը Մոնկրետե]]ն, [[Ուիլյամ Ստաֆորդ]]ը, [[Թոմաս Ման]]ը, [[Ժան Բատիստ Կոլբեր]]ը։ [[Մերկանտիլիզմ]]ը քննարկում էր փողային ապահովման ավելացում տնտեսության մեջ օրենսդրական իշխանության միջամտման, առևտրային բիզնեսի օգնության, փողային շրջանառման ոլորտին ուշադրություն դարձնելու ճանապարհներով{{sfn|Spiegel|1983|pp=189}}{{sfn|LaHaye|2008}}։ 18-րդ դարի միջնամասում ծագում է ֆիզիոկրատների դպրոցը։ Ֆիզիոկրատները առաջին պլան էին մղում գյուղատնտեսությունը։ Հայտնի ամենավաղ մակրոտնտեսագիտական մոդելներից մեկը՝ Քենեի աղյուսակը բացատրում է մաքուր ապրանքի շրջանառությունը միայն գյուղատնտեսական տեսանկյունից՝ բաժանելով բոլոր հասարակությունները արտադրող և անպտուղ դասերի{{sfn|Spiegel|1983|pp=189}}։ 19-րդ դարում ծագում է [[մարքսիզմ]]ը և մարքսիստական տնտեսական քաղաքականությունը, որը ծագել էր [[Կառլ Մարքս]]ի և [[Ֆրիդրիխ Էնգելս]]ի աշխատանքների հիման վրա։ Մարքսիստական տնտեսական տեսության մեջ գրված և մշակված էին այնպիսի հասկացություններ ինչպիսիք են ավելցված արժեքը, արտադրական հարաբերությունները, պարզ և ընդլայնված վերարտադրությունը{{sfn|LaHaye|2008}}։ Մարքսի տնտեսագիտական գիտությունների ազդեցությունը ժամանակակից մակրոտնտեսագիտության վրա եղել է, սակայն բավականին սահմանափակ։

Այլ ուղղվածություն է եղել անկախ դասական դպրոցը, որը ծագել է դեռևս 17-րդ դարում{{sfn|Фролова|2006}}։ 18-րդ դարի վերջում [[Ադամ Սմիթ]]ը առաջխաղացնում է անտեսանելի ձեռքի հիպոթեզը, ծագում են հիպոթեզեր տնտեսության մշտական կայունության վերաբերյալ, ձևավորվում է «[[laissez-faire]]» տեսությունը, որը պնդում էր, որ բոլոր շուկաներում գործում է կատարյալ մրցակցություն, բոլոր գները պարբերաբար փոփոխվում են առաջարկի և պահանջարկի ներկա վիճակի կախվածությունից ելնելով, և որ շուկան կարող է ինքնուրույն հասնել հավասարակշռության{{sfn|Fine|1964}}{{sfn|Фролова|2006}}։ 19-րդ դարում կազմավորվում է ենթադրություն այն բանի մասին, որ մակրոտնտեսագիտության մեջ չի կարող լինել միահամուռ առաջարկի և պահանջարկի անհավասարակշռություն, քանի որ վերջինս անձամբ ծնում է միահամուռ պահանջարկ։ [[Ժան Բատիստ Սեյ]]ի տվյալ պնդում կոչվում է Սեյի կանոն{{sfn|Матвеева|2007|p=134}}։ Այդ շրջանի հայտնի գիտնականներն էին տնտեսագետներ [[Դավիդ Ռիկարդո]]ն և [[Թոմաս Մալտուս]]ը{{sfn|Фролова|2006}}։ Դասական մոդելի կողմնակիցները համարում էին, որ ռեսուրսների սահմանափակության հիմնական խնդիրը նրանց համար կարճաժամկետ և եկրարաժամկետ տնտեսական շրջանների տարբերությունը չէր։ Տվյալ մոդելը փաստացի դադարում է գործելուց 20-րդ դարի սկզբում, երբ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի և 1930-ականների Մեծ ճգնաժամի ժամանակ{{sfn|Huato|1863}}{{sfn|Munro|2008}}։ Համաշխարհային տնտեսությունը այն վիճակում չէր գտնվում, որ ինքնուրույն կարգավորվեր{{sfn|Dimand|2008}}։

== Ժամանակակից մակրոտնտեսագիտության ակունքներ ==
[[Պատկեր:KingsCollegeChapelWest.jpg|thumb|left|alt=Лодка напротив здания Королевского колледжа|Փողի վաղ տեսաբաններ՝ Ալֆրեդ Մարշալը, Արթուր Պիգուն և Քեյնսը աշխատել են Քեմբրիջի համալսարանում{{sfn|Froyen|1990|p=70}}։ Պիգուն և Քեյնսը աշխատել են Քեմբրիջի թագավորական քոլեջի պատերի ներսում{{sfn|Marcuzzo & Roselli|2005|p=154}}։]]
Մակրոտնտեսագիտությունը ծագել է գործնական ցիկլի և փողային տեսության շրջանակներում կատարված ուսումնասիրությունների արդյունքում{{sfn|Blanchard|2000|p=1377}}։ Վերջինս մղվում է իր պատմությանը տնտեսագետ [[Մարտին դը Ասպիլիկուեյտա]]յի 16-րդ դարի աշխատանքներից{{sfn|Dimand|2008}}։ Ցիկլի տեսությունը իր հերթին ծագում է 19-րդ դարի միջնամասում{{sfn|Dimand|2008}}։

1933 թվականին [[Ռագնար Ֆրիշ]]ը առաջին անգամ կիրառության մեջ է մտցնում միկրոտնտեսագիտություն եզրույը՝ առանձին տնտեսագիտական գործակլների վարքագիծը բնորոշելու համար և մակրոտնտեսագիտությունը՝ եզակի ազգային տնտեսության շրջանակներում գործունեության բնութագրման համար{{sfn|Моисеев|2012}}։

=== Գործնական ցիկլի տեսություն ===

Տնտեսագետները սկսած [[Ուիլյամ Ջեվոնս]]ից և [[Կլեման Ժյուգլիար]]ից 1860-ական թվականներին ձգտում էին բացատրել մասնավոր և սուր տնտեսական ակտիվության տատանումների ցիկլային բնավորությունը{{sfn|Dimand|2003|p=327}}։ Նման զարգացումների համար հենք է ծառայում 1920 թվականին [[Ուեսլի Միտչել]]ի կողմից [[տնտեսական հետազոտությունների ազգային բյուրո]]յի ստեղծումը{{sfn|Blanchard|2000|pp=1378–1379}}։ Արդյունքում գտնվում են որոշ հաճախ հանդիպող տնտեսագիտական օրինաչափություններ մասնավորապես [[Կուզնեցի ռիթմեր]]ը{{sfn|Dimand|2003|p=333}}։ Սովետական տնտեսագետ Նիկոլա Կոնդրատևը 1920-ական թվականներին առաջարկում է խոշոր պարբերական ցիկլերի գոյությունը 48-ից 55 տարի{{sfn|Korotayev & Tsirel|2010}}։ Տվյալ հիպոթեզը ընդ որում բաժանվում է տնտեսագիտների շարքերում ճշտության դժվարության հաշվին{{sfn|Коротаев и Гринин|2012}}։

Ուրիշ տնտեսագետներ գործնական տեսությունների հետազոտման ժամանակ հիմնվում էին տեսության վրա։ Նման գիտությունների մեծ մասը հիմնվում էր միայն մի գործոնի առկայության վրա, օրինակ՝ փողային քաղաքականության կամ եղանակային ազդեցության, քանի որ այդ շրջանի տնտեսությունը դեռևս շատ բաներում էր հողային։ 1920-ական թվականներին գործնական ցիկլի տեսությունը մշակվում և հրապարկվում է{{sfn|Dimand|2003|p=327}}{{sfn|Blanchard|2000|pp=1378–1379}}։ Բացի դրանից նաև այնպիսի տնտեսագետների աշխատանքները, ինչպիսիք են [[Դենիս Ռոբերտսոն]]ը և [[Ռալֆ Ջորջ Հոուտրի|Ռալֆ Հոուտրի]]ն, ովքեր գործնականապես ազդեցություն չեն ունենում տնտեսագիտական քաղաքականության վրա{{sfn|Woodford|1999|p=4}}։ Նրանց տեսությունները մասնավոր հավասարակշռության համատեղվող չէին [[ընդհանուր հավասարակշռություն|ընդհանուր հավասարակշռության]] ընդհանուր հասկացության հետ, որը թույլ էր տալիս դիտարկել տարբեր շուկաների համագործակցությունը։ Որպես հետևանք գործնական ցիկլի ավելի վաղ շատ տեսությունները դիտարկում էին ապրանքային և ֆինանսական շուկաները առանձին{{sfn|Blanchard|2000|pp=1378–1379}}։ Հետազոտությունները այդ ոլորտում հիմնվում էին միկոտնտեսագիտական այնպիսի երևույթների հիմունքների վրա ինչպիսիք են՝ [[Գործազրկություն|զբաղվածություն]]ը, գնային մակարդակաը և [[տոկոսադրույք]]ը{{sfn|Case & Fair|2006|pp=400–401}}։

=== Փողային տեսություն ===

Գների մակարդակի և ամբողջական թողարկման ծավալի միջև կապերի բացատրման առաջին փորձն է եղել [[Դևիդ Յում]]ի [[Փողի քանակական տեսություն|փողային քանակական տեսություն]]ը, որը ներկայցվել է իր 1752 թվականի գրված «Էսսեում»{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=50}}։ Քանակական տեսությունը մեկնաբանում էր տնտեսությունը [[Սեյի կանոն]]ի պրիզմայի միջոցով, որի համաձայն ցանկացած առաջարկային ծավալ շուկայում հանգեցնում է ոչ քիչ պահանջարկային ծավալի։ Այլ կերպ ասած շուկան միշտ հավասարակշռության մեջ է։ Հետևաբար փողը համարվում է չեզոք և չի կարող ազդել իրական տնտեսական մեծությունների վրա։ Տվյալ տեսանկյունը համապատասխանում էր դասական երկճյուղավորմանը, որը թույլ էր տալիս դիտարկել իրական և նոմինալ ցուցանիշները իրարից անկախ{{sfn|Harrington|2002|pp=125–126}}։ Այսպիսով երկճյուղավորումը թույլ է տալիս ենթադրել, որ փողի հոսքը տնտեսության մեջ պետք է բարձրացնի գները, սակայն չհանգեցնի նոր ապրանքների արտադրության{{sfn|Snowdon & Vane|2005|pp=69–70}}։

Քանակական տեսությունը զբաղեցնում էր գերիշխող դիրք միկրոտնտեսագիտությունում մինչև 1930-ական թվականները։ Առանձին ճանաչումից էին օգտվում երկու նրա մեկնությունները․ մեկը պատկանում էր [[Իրվինգ Ֆիշեր]]ին, մյուսը՝ քեմբրիջյան տնտեսագետներին{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=50}}։ Ֆիշերի օրինակում փողի վերածման արագությունը (V) և իրական եկամուտը (Q) համարվում են հաստատուն, միևնույն ժամանակ փողի առաջարկը (M) և գնի մակարդակը (P) կարող է փոխվել{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=52}}․
:<math>M\cdot V = P\cdot Q</math>

Բազմաթիվ դասական տեսություններ այդ թվում հենց Ֆիշերինը ընդունում էին փողի վերածման արագությունը հաստատուն և տնտեսական ակտիվությունից անկախ։ Քեմբրիջյան տնտեսագետները այդ թվում նաև Քեյնսը հարց են բարձրացնում տվյալ բացթողման բացատրելիության վերաբերյալ{{sfn|Case & Fair|2006|p=685}}։ Նրանք մշակում էին այսպես կոչելի դրամարկղային մնացորդների հավասարումը, որը բացատրում էր փողային պահանջարկի ազդեցությունը տնտեսության վրա։ Քեմբրիջյան տեսությունը ենթադրություն չէր անում այն բանի մասին, որ փողի պահանջարկը և առաջարկը միշտ հավասարակշռված են։ Այն կանխատեսում էր, որ տնտեսության թուլացման շրջաններում գործակալները հակված են պահել մեծ քանակությամբ կանխիկ փող։ Հետազոտության ենթարկելով կանխիկի պահման արժեքը, քեմբրիջյան տնտեսագետները մոտենում էին իրացվելիության նախընտրման գաղափարին, որը ավելի ուշ ձևակերպում է Քեյնսը{{sfn|Froyen|1990|pp=70–71}}։ Համաձայն նրանց տեսությանը մարդիկ պահում են կանխիկը երկու պատճառով․ որպեսզի կատարեն գործարքներ և պահպանեն իրացվելիությունը։ Հետևաբար Քեյնսը ձևակերպում է երրորդ հայեցողական շարժառիթը, որը նույնպես ընկած էր [[Իրացվելիություն|իրացվելիության]] մասին իր աշխատությունների հիմքում։ Վերջինս դառնում է իր «Ընդհանուր տեսության» կարևոր մասը{{sfn|Skidelsky|2003|p=131}}։

1898 թվականին [[Կնուտ Վիկսել]]ը առաջարկում է փողային տեսությունը, որը հիմնված էր տոկոսադրույքի վրա։ Իր վերլուծության մեջ նա օգտագործում էր երկու դրույք․ շուկայական, որը որոշվում է բանկային համակարգի մասնակցությունից և իրականից կամ բնականից, որը որոշվում է կապիտալի վրա հաշվարկվող [[Շահութաբերություն|շահույթի նորմով]]։ Նրա ներկայացմամբ կուտակային ինֆլյացիան առաջանում է երկու դեպքում։ Առաջին դեպքում այն տեղի է ունենում, երբ տեխնոլոգիական ինովացիան մղում է բնական դրույքի բարձրացմանը{{sfn|"Wicksell. Knut"|1999}}։ Երկրորդ դեպքում, որպես պատճառ կարող է ծառայել բանկային համակարգի վարքը, որը կարող է թույլ տալ շուկայական դրույքի ընկնել։ Կուտակային [[դեֆլյացիա]]ն առաջանում է հակադիր պայմաններում, երբ շուկայական դրույքը դառնում է բնականից բարձր։ Վիկսելի տեսությունը ուղղակիորեն չէր բացատրում կապը փողի քանակի և գների մակարդակի մեջ{{sfn|Dimand|2008}}։ Համաձայն դրա, եթե բնական դրույքը շուկայականից բարձր է, ապա նոր փողը տնտեսության մեջ ստեղծվում է ներածնորեն և առանց կոշտի քանակի բարձրացման։ Այս պայմաններում փոխառուները ստանում են եկամուտ և ներդնում են կանխիկ գումարներ բանկայաին պահոցներում՝ բարձրացնելով փողի առաջարկը։ Սա կարող է հրահրել կուտակային ինֆլյացիային անդադար բարձրացնելով ինֆլյացիան, որը տեղի է ունենում առանց փողային բազայի մեծացմամբ։ Վիկսելի աշխատանքները Քեյսի համար ծառայում են որպես ոգեշնչման աղբյուր, ինչպես նաև մի շարք այլ ստոկհոլմյան դպրոցի տնտեսագետների{{sfn|Uhr|2008}}։

== Քեյսի «Ընդհանուր տեսություն» ==
[[Պատկեր:WhiteandKeynes.jpg|thumb|alt=Фотография Дж. М. Кейнса|Քեյնսը (աջից) [[Հարրի Դեկստեր Ուայթ]]ի հետ։]]
Ըստ էության ժամանակակից մակրոտնտեսագիտության պատմությունը հաշվարկվում է 1936 թվականից, երբ Քեյսը հրապարակում է իր գիրքը՝ «[[Զբաղվածության, տոկոսի և փողի ընդհանուր տեսություն|Ընդհանուր տեսություն զբաղվածության, տոկոսի և փողի]]» անունով{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=13}}։ Նա մշակում է իրացվելիության կոնցեպցիայի նախընտրությունները և ստեղծում է տնտեսագիտության գործառութավորման ընդհանուր տեսություն։ Արթուր Պիգի կարծիքով Քեյնսի մոդելը առաջին անգամ պատմության մեջ տնտեսագիտական գաղափարների մեջ դիտարկում էր փողային և իրական գործոնները և նրանց համագործակցությունները{{sfn|Blanchard|2000|pp=1378–1379}}։ Անձամբ Քեյսը անվանում է [[Իրվինգ Ֆիշեր]]ին «Ընդհանուր տեսության» «նախապապ», քանի որ Ֆիշերը առաջին անգամ արթնանցրել էր նրա մեջ փողը որպես իրական գործոն դիտարկելու ցանկությունը{{sfn|Dimand|1998}}։ Քեյսի կողմից ստեղծված մոդելը տալիս էր բացատրություն գործազրկությանը և առաջարկում էր կանոններ տնտեսական կայունության հասնելու համար{{sfn|Patinkin|2008}}։

Քեյնսը պնդում էր, որ ամբողջական արտադրանքը դրականապես [[Կոռելյացիա (մաթեմատիկա)|համահարաբերակցված]] է փողի հոսքի արագության հետ{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=70}}։ Այս կախվածության մեկնումը տրվել է իրացվելիության մեջ նախընտրությունների փոփոխության միջոցով․ գործակալները ավելացնում են իրենց կանխիկի պաշարները՝ կրճատելով ծախսերը անկման շրջանում, որը ուժեղապես թուլացնում է տնտեսագիտությունը{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=63}}։ Այս առաձնահատկությունը վարքի մեջ կոչվում է խնայողության պարադոքս։ Այսպիսով պահանջարկի բարձրացման դեպքում փողի արագության վրա նրանց վերածումը իջնում է։ Տնտեսական ակտիվության անկումը կարող է հանգեցնել նրան, որ շուկաները չհասնեն հավասարակշռության և այդ իսկ պատճառով առաջանում են ապրանքի հավասարակշռության և արտադրական ուժի տեսանկյունից՝ ավելցուկներ{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=49}}։ Քեյնսը տալիս է այլ սկզբունքային մեկնում քանակական տեսությանը հաստատունի դերում ոչ թե վերածման արագությունը այլ գների մակարդակը՝ նկատի ունենալով, որ շուկայում փոփոխությունները ոչ թէ ազդում են գների վրա այլ փողի քանակի{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=58}}։ Եթե ծախսերը կրճատվում են չփոփոխվող գների դեպքում ապրանք ավելցուկը քչացնում է աշխատանքի պահանջարկը և գործազրկությունը աճում է{{sfn|Blinder|2008}}։

Դասական դպրոցի տնտեսագետները բացատրում էին հարկադրված գործազրկությունը այլ ձևով, քանի որ կիրառում էին աշխատաշուկայի Սեյի կանոնին։ Համաձայն նրան բոլոր նրանք ովքեր ցանկանում են աշխատանք գտնել պետք է լինեն աշխատունակ փոխարենը աշխատավարձի գերակշռման{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=46}}։ Քեյսի մոտ զբաղվածությունը և ամբողջական արտադրանքը որոշվում է ամբողջական պահանջարկով՝ սպառման համագումարով և ներդրումներով։ Քանի որ սպառումը կայուն է ժամանակապես ամբողջական պահանջարկում տատանումների մեծ մասը տեղի է ունենում ներդրումների արդյունքում{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=59}}։ Այս թեքումը բացատրվում է մի շարք գործոններով, այդ թվում գործակալների սպասումներով, կենսուրախությամբ, տոկոսադրույքով{{sfn|Froyen|1990|p=97}}։ Քեյսի հասկացություններում վոլատիլությունը կարող է թուլացնել [[հարկաբյուջետային քաղաքականություն|հարկաբյուջետային քաղաքականության]]։ Անկման շրջաններում կառավարությունը կարող է ավելացնել իր ծախսերը կլանելով ավելցուկային ապրանքները և չզբաղված աշխատանքը։ Դրանից բացի նմանատիպ քաղաքականությունը ունենում է բազմապատկիչ ազդեցություն, քանի որ զբաղված գործակալները ծախսում են իրենց եկամուտը։ Ֆիրմաները ի պատասխան պահանջարկի աճին բարձրացնում են երկարատև ներդրումների մակարդակը{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=63}}։

Քեյսի տեսության առանցքային տարրերից մեկը արդյունավետ պահանջարկն է, այսինքն ֆաստացի պահանջարկը, որը ունի իր տեղը շուկայում մնացյալ շուկաներում քանակական սահմանափակումների հաշվին{{sfn|Varian|1977}}{{sfn|Barro & Grossman|1976}}։ Եթե որոշ դասական դպրոցների ներկայացուցիչներ, այդ թվում նաև [[Դավիդ Ռիկարդո]]ն հավատում էին որ Սեյի կանոնը տեղի է ունենում, ապա 19-րդ դարի ուրիշ տնտեսագետներ, օրինակ Մալտուսը և Սիսմոնդին հերքում էին այն։ [[Մեծ ճգնաժամ]]ին հետևող Քեյնսը համերաշխ էր վերջինիս հետ և դիտարկում էր ամբողջական զբաղվածությունը միայն որպես մաքուր օրինակ։ Համաձայն նրա մոդելի փաստացի պահանջարկը ինչ-որ ապրանքային շուկայում կարող է հավասար լինել սպասել պահանջարկին։ Եթե պահանջարկի արդյունավետությունը ցածր է սպասելիից արտադրողների կողմից, ապա նրանց մոտ կուտակվում են չպլանավորված պաշարներ, ինչը մղում է արտադրանքի ծավալի և զբաղվածության մակարդակի իջեցմանը{{sfn|Backhouse & Boianovsky|2012|p=8}}։ Առաջանում է բազմապատկվող ազդակ, որը տանում է տնտեսությանը հավասարակշռության՝ ոչ ամբողջական զբաղվածության պայմաններում։ Իսկ եթե արդյունավետ պահանջարկը բարձր է սպասելիից՝ նմանապես, սակայն գործողությամբ հակառակ մեխանիզմը հանգեցնում է զբաղվածության մակարդակին, որը գերազանում է երկարաժամկետ բնական մակարդակը{{efn|name=Clower|{{книга| автор=Clower R. W.|год=1965|часть=The Keynesian Counterrevolution: A Theoretical Appraisal|editor1- F.H.|editor1-author=Hahn, F. H.|editor2-author=Brechling|editor2- F. P.R.|заглавие=The Theory of Interest Rates|location=London|издательство=Macmillan}}}}։ Ագրեգատային ապրանքային շուկայի դիտարկման ժամանակ արդյունավետ պահանջարկը հավասար է ամբողջական պահանջարկին։ Լեհ տնտեսագետ [[Միխալ Կալեցկի|Կալեցկի]]ն մշակել է արդյունավետ պահանջարկի թեման Քեյնսից անկախ և նրանից առաջ ունեցած Մարքսի հիմքով{{sfn|Barro & Grossman|1976}}։ Սակայն քանի որ Կալեցկու աշխատանքները սկզբնապես անգլերեն լեզվով հրապարակված չէին լայնատարած հայտնություն ստանում են ավելի ուշ, քան Քեյնսի աշխատանքները{{sfn|Hein|2015}}{{sfn|Dimand|2008}}։

Սոցիալիզմի երկրարատև ներդրումներին վերաբերական Քեյնսի հանձնարարականները կապված են նրա որպես տնտեսական կատեգորիան անորոշությունների հանդեպ հետաքրքրության հետ{{sfn|"Keynes and Probability"|1999}}։ 1921 թվականին լույս է տեսնում «Հավանականության մասին մեկնություն» նրա գիրքը, որտեղ նա ներկայացնում է այդ պահին անգյուտ հայացքները կապված վիճակագրական մեթոդների հետ{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=76}}։ Այդ ժամանակ որպես Քեյնսի հետևողներ չէին հատկացնում առանձին ուշադրություն նրա աշխատությանը հավանականության ոլորտում, հենց նրանք առանցքային դեր ունեցան «Ընդհանուր տեսության» այնպիսի տարրերի կազմավորման հարցում, ինչպիսիք են ներդրումային պահանջարկը և նախապատվությունը իրացվելիությանը{{sfn|"Keynes and Probability"|1999}}։

Քեյսի որոշ գաղափարների ճշգրիտ նշանակությունը դառնում է քննադատման առարկա։ Անգամ գործազրկությանը վերաբերվող հանձնարարականները հանդիսանալով «Ընդհանուր տեսության» ամենաթափանցիկ մասերից մեկը՝ մեկնվում էին տարբեր ձևերով։ Որոշների կարծիքով Քեյնսի բաղադրատոմսը նրա կողմից հնարվել էր որպես կարևոր առաջընթաց տնտեսական քաղաքականության մեջ։ այլք ընդունում էին այն որպես որոշ ոչ կարևոր խնդիրների լուծման համար նախատեսված աշխատություն{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=55}}։

== Քեյնսին հաջորդողներ ==

Քեյնսի տեսության կողմնակիցները քննադատում էին հատկապես նրա մոդելի հետևանքների և մեխանիզմների ճշգրիտ մեկնությունները։ Առաջանում է «ուղղափառ» քեյնսականների մի խումբ, որը միավորում էր դասական մակրոտնտեսագիտությունը Քեյնսի տեսության հետ, ինչի արդյունքում առաջանում է ոչ դասական համադրություն{{sfn|Snowdon & Vane|2005|pp=70–71}}։ Համադրությունը զբաղեցնում էր գերակշռող դիրք 20-րդ դարի 40-ական թվականների սկզբից մինչև 70-ական թվականները տնտեսագիտության մեջ{{sfn|Fletcher|2002|p=522}}։ Նույն ժամանակ հայտնվում է քեյնսականների երկու ճամբար, որոնք սկեպտիկորեն էին վերաբերվում համադրությանը։ Այդ խմբերից մեկը ընդգծում էր ոչ հավասար շուկայական ելքերի նշանակությունը Քեյնսի աշխատանքում։ Մյուս խումբը զբաղեցնում էր խիստ դիրք սկզբնօրինակի օգտի հարցում, որը սկիզբ է դնում ոչ ուղղափառ պոստքեյնսական ավանդությանը{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=71}}։

=== Ոչ դասական համադրություն ===

Տնտեսագետների հաջորդ սերնդի Քեյնսի գաղափարների կողմնակիցները համատեղում էին նրանց միկրոտնտեսագիտական ոչ դասական դպրոցի հետ։ Մոտեցման հիմքում էր ընկած երկու կարևոր հարցերի լուծումները։ Առաջին հերթին տրվել էին միկրոտնտեսագիտական հիմնավորումներ սպառումներին և երկարատև ներդրումներին{{sfn|Backhouse|1997|p=43}}։ Երկրորդ հերթին Քեյնսի մակրոտնտեսագիտությունը համաձայնեցվում է [[ընդհանուր հավասարակշռության տեսություն|ընդհանուր հավասարակշռության տեսության]] հետ։ Վերջում՝ առանձին շուկաները համագործակցում էին մեկը մյուսի հետ և հավասարակշռված գինը գործում էր միայն լիակատար մրցակցության, ընդհանուր տեղեկության և [[էքստերնալ]]ների բացակայության առկայության դեպքում{{sfn|Snowdon & Vane|2005|pp=70–71}}{{sfn|Romer|1993|p=5}}։ Գոյություն ունեցող մակրոտնտեսագիտական նախադրյալների համադրության պարտքը պարունակվում է Փոլ Սամուելսոնի Տնտեսական վերլուծության հիմունքներ աշխատության մեջ։ Սամուելսոնի աշխատանքը ընկած էր ոչ քեյնսականների մեթոդաբանության հիմքում, որը ենթադրում էր մաթեմատիկական մոդելների շարադրման ձևավորում{{sfn|Backhouse|1997|p=37}}։ Չնայած այն բանին, որ Քեյնսի գաղափարները այդ շրջանում իրագործվում էին՝ ոչ քեյնսականները հրաժարվում էին նրա ոչ ընդունված մեթոդաբանությունից ի օգուտ Սամուելսոնի մեթոդի{{sfn|Backhouse|1997|p=42}}։

1950-ական թվականների միջնամասում տնտեսագետների զգալի մեծամասնությունը քննարկման են դուրս գալիս քեյնսականության հետ և համաձայնվում են համադրության ադեկվատության հետ{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=101}}, սակայն որոշ անհամձայնություններ այդպես էլ մնում։ Համադրության շրջանակներում նախատեսվում էր, որ շուկաները չեն գտնվի հավասարակշռության մեջ դաժան գների պատճառով, որոնք չեն կարող արտացոլել առաջարկի և պահանջարկի փոփոխությունը{{sfn|Skidelsky|2009|pp=103–104}}{{sfn|Skidelsky|2009|p=104}}։ Քեյնսականների մյուս ճամբարը մասնագիտացված էր տնտեսության մեջ ոչ հավասարակշռված արդյունքների մեջ՝ փորձելով համատեղել հավասարակշռության կոնցեպցիան այն իրավիճակների հետ, երբ առաջարկը շուկայում հավասար չէ պահանջարկին{{sfn|Janssen|2008}}։

=== Ոչ քեյնսական մոդելներ ===
[[Պատկեր:Islm.svg|thumb|right|alt=График модели IS-LM|[[IS–LM մոդել|IS-LM մոդել]]ի գրաֆիկը։]]
1937 թվականին [[Ջոն Հիկս]]ը{{efn|{{статья |  автор = Hicks J. R. | автор2 =  | first2 =  | date=1937-04 | заглавие = Mr. Keynes and the "Classics"; A Suggested Interpretation | journal = Econometrica | volume = 5 | issue = 2 | pages = 147–159 | издательство =  | jstor = 1907242 | doi = 10.2307/1907242 | url =  | format =  | accessdate = }}}} հրապարակում է հոդված, որը ադապտացնում էր Քեյնսի գաղափարները ընդհանուր հավասարակշռության մոդելի հետ, որտեղ ապրանքային և փողային շուկաները միաժամանակ գտնվում էին հավասարակշռության մեջ։ Հիկսի մոդելը, որը կոչվում էր՝ [[IS–LM մոդել|IS-LM]] ([[Անգլերեն|անգլ]]. Investment-Savings/Liquidity preference-Money supply — «Երկարատև ներդրումներ-Խնայողություններ/Նախապատվություն իրացվելիությանը-Փողային առաջարկ»){{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=106}}, դառնում է տասնամյակի կիրառական և տեսական հետազոտությունների գործիքը մինչև 60-ական թվականները{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=102}}։ Մոդելում ապրանքաշուկան ներկայացված է IS կորով․ կետերի բազմություն, որը համապատասխանում է երկարատև ներդրումների և խնայողությունների միջև հավասարակշռությանը։ LM կորը ներկայացնում է իրանից կետերի բազմություն փողային շուկայում։ IS և LM կորերի հատման կետը համարվում է ամբողջական հավասարակշռությունը տնտեսության մեջ{{sfn|"IS/LM Model and Diagram"|1999}}, որը բնութագրվում է տոկոսադրույքի և թողարկման եզական նշանակությամբ։ Մոդելը մեկնում է տոկոսադրույքը որպես փողային տեղափոխության մեխանիզմ, մղանցք, որի միջով փողի առաջարկը համագործակցում է տնտեսության մեջ ամբողջական թողարկման և զբաղվածության հետ{{sfn|Froyen|1990|p=173}}։ Փողի առաջարկի կրճատումը հանգեցնում է տոկոսադրույքի բարձրացմանը, ինչը քչացնում է երկարատև ներդրումների հանդեպ խթանիչների քանակը, և հաջորդաբար իջեցնում տնտեսության մեջ ապրանքների թողարկումը{{sfn|Ireland|2008}}։ Մոդելը լրացվում է այլ տնտեսագետների կողմից{{efn|{{статья |  автор = Modigliani F. | автор2 =  | first2 =  | date=1944-01 | заглавие = Liquidity Preference and the Theory of Interest and Money | journal = Econometrica | volume = 1 | issue = 12 | pages = 45–88 | издательство =  | jstor = 1905567 | doi = 10.2307/1905567 | url =  | format =  | accessdate = }}}}։ Այսպիսով 1944 թվականին [[Ֆրանկո Մոդիլյանի]]ն ներառում է դրա մեջ աշխատաշուկան։ Ընդհանուր հավասարակշռությունը ծագում է ապրանքի, փողի և աշխատուժի մեկը մյուսի հետ կապված շուկաների մեջ{{sfn|Blanchard|2000|p=1379}}, իսկ գործազրկությունը բացատրվում է խիստ նոմինալ աշխատավարձով{{sfn|Fletcher|2002|p=524}}{{sfn|Blanchard|2000|p=1379}}։

[[Տնտեսական աճ]]ը հետաքրքրում էր դասական տնտեսագետներին դեռևս 18-րդ դարում, այդ թվում նաև [[Ադամ Սմիթ]]ին։ Բացի դրանից 19-րդ դարի և 20-րդ դարի սկզբում մարժինալական հեղափոխության մեկնարկով տվյալ ուղղվածությունը գործնականապես վերաբերվում էր մակրոտնտեսագիտակ հետազոտությունների ընդհանուր ավելացմանը{{sfn|Snowdon & Vane|2005|pp=585–586}}։ Աճի հետազոտությունը թարմացվում է նրանով հենց ոչ քեյնսական [[Ռոյ Հարրոդ]]ը և [[Եվսեյ Դոմար]]ը իրարից անկախ մշակման են ենթարկում մոդել, որը ընդունում էր Քեյնսի տեսությունը երկարաժամկետ հեռանկարով{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=586}}։ Անձամբ Քեյնսը այդ խնդրով չէր զբաղվում։ Մոդելը համատեղում էր Քեյնսի բազմապատկիչը ներդրումային արագարարի հետ{{sfn|Snowdon & Vane|2002|p=316}}, ինչը թույլ էր տալիս ստանալ պարզ արդյունք․ աճի տեմպը հավասար է խնայողությունների պարտքին՝ բաժանած կապիտալատարողության հետ (կապիտալի ծավալը ըստ թողարկման միավորի){{sfn|Snowdon & Vane|2002|pp=316–317}}։ Հարրոդ-Դոմարի մոդելը աճի տեսության մեջ կենտրոնական դիրք մինչև 1956 թվականը՝ [[Ռոբերտ Սոլոու]]ի{{efn|{{статья |  автор = Solow R. M. | автор2 =  | first2 =  | date=1956-02 | заглавие = A Contribution to the Theory of Economic Growth | journal = The Quarterly Journal of Economics | volume = 70 | issue = 1 | pages = 65–94 | издательство = Oxford University Press | jstor = 1884513 | doi = 10.2307/1884513 | url =  | format =  | accessdate = }}}} և [[Տրևոր Սուոն]]ի{{efn|{{статья |  автор = Swan T. W. | заглавие = Economic Growth and Capital Accumulation| doi = 10.1111/j.1475-4932.1956.tb00434.x | journal = Economic Record | volume = 32 | issue = 2 | pages = 334–361 | год = 1956 | pmid =  | pmc = }}}} ոչ դասական մոդելների ի հայտ գալը արտադրության մեջ{{sfn|Temple|2008}}{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=586}}։ Սոլոուն և Սուոն ենթադրում էին, որ խնայողությունների բարձրացած նորման կարող է արագացնել աճը միայն ժամանակապես, իսկ երկարաժամկետ աճը համաձայնեցնում է միայն տենխնոլոգիական գործընթաց{{sfn|Solow|2002|p=519}}։ 1970 թվականից 1985 թվականը ոչ մի կարևոր հավելումներ աճի տեսության մեջ չեն արվում{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=586}}։

Տնտեսագետները ընդունում են տեսական համադրության մշակումներ մակրոտնտեսագիտական մոդելների ագրեգատացմանը, որոնք ներառում էին առանձին հավասարումներ սպառման, ներդրումների և փողի պահանջարկի համար և տատանվում էին հավաքագրված տվյալներով{{sfn|Mankiw|2006|p=31}}{{sfn|Blanchard|2000|p=1383}}։ Այդ մոտեցում ամենամեծ պտուղներն է բերում MPS մոդելի մեջ, որը ստեղծվել էր Մոդիլյանիի և իր աշխատակիցների կողմից{{sfn|Blanchard|2000|p=1383}}։ Մոդելը ի հայտ է գալիս IS-LM և որոշ այլ կոցեպցիաների համադրության ի հայտ գալու վերջում{{sfn|Goodfriend & King|1997|p=234}}, մասնավորապես որ դասական աճի մոդելի և [[Ֆիլիպսի կոր]]ի{{sfn|Goodfriend & King|1997|p=236}}, որոնք բնութագրում էին ինֆլյացիայի և ամբողջական թողարկման միջև հարաբերությունները։ Համադրության կողմնակիցները քննադատման են ենթարկում մեծամասշտաբ մոդելներ, ինչպես նաև վերոնշյալ կորը։

=== Ֆիլիպսի կոր ===
[[Պատկեր:Philipsus60.png|thumb|right|alt=График, демонстрирующий визуально стабильную связь между инфляцией и безработицей.|1960-ական թվականներին ամերիկյան տնտեսությունը ենթարկվում է Ֆիլիպսի կորին, որը իրենից ներկայացնում է ինֆլյացիայի և գործազրկության փոխադարձ կապը։]]
Քեյնսը իրենից հետո չի թողել ձևակերպված և ամբողջական բարձր մակարդակի տեսություն{{sfn|Mishkin|2004|p=537}}։ Վաղ քեյնսականները մոդելի մեջ աշխատավարձը և այլ գնային բնութագրիչներ ֆիքսված։ Այս բացթողումները 1950-ական թվականներին անհանգստություն չեն առաջացնում, երբ ինֆլյացիան կայուն էր{{sfn|Blanchard|2000|p=1385}}, սակայն հաջորդ տասնամյակի միջնամասում հարցի լրջությունը սրանում է և այն այլևս չէր կարող անուշադրության մատնվել մակրոտնտեսագետների կողմից{{sfn|Goodfriend & King|1997|pp=234–236}}։ 1958 թվականին [[Ուիլյամ Ֆիլիպս]]ը բացահայտելով ինֆլյացիայի և գործազրկության մեջ տիրող բացասական էմպիրիկական կապը՝ բացում է ճանապարհ դեպի գնային մակարդակների տեսական բնութագրումը{{efn|{{статья |  автор = Phillips A. W. | автор2 =  | first2 = | date=1958-11 | заглавие = The Relation between Unemployment and the Rate of Change of Money Wage Rates in the United Kingdom, 1861-1957 | journal = Economica | volume = 25 | issue = 100 | pages = 283–299 | издательство =  | jstor = 2550759 | doi = 10.2307/2550759 | url =  | format =  | accessdate = }}}}։  1960 թվականին [[Ռիչարդ Լիպսի]]ն տալիս է այս կորելացիայի առաջին ամբողջական բացատրությունը{{efn|{{статья | автор=Lipsey R.G. |заглавие=The Relation between Unemployment and the Rate of Change of Money Wage Rates in the United Kingdom, 1862–1957: A Further Analysis |journal=Economica | volume=27 | jstor=2551424 | issue=105 | pages=1–31 | date=1960-02 | doi=10.2307/2551424 |ref=Lipsey}}}}։ Քեյնսականները մեկնաբանում էին այս կախվածությունը և մեծ մասամբ հիմնվելով հետևյալ թեզիսի վրա․ ավելցուկային պահանջարկը տանում է ինգլյացիայի աճին և նվազեցնում գործազրկությունը, այդ թվում նաև թողարկման առավելությունը մեծացնում է ոչ զբաղվածների քանակը և ճնշում գները{{sfn|"Edmund Phelps's Contributions to Macroeconomics"|2006}}։ 20-րդ դարի 60-ական թվականների վերջում և 70-ական թվականների սկզբում կորը քննադատությունների ալիք է բարձրացնում ինչպես տեսական այնպես էլ էմպիրիկական դիրքերից։ Ենթադրելի փոխզիջումը թողարկման մակարդակի և ինֆլյացիայի միջև ամենաթույլ կազմային մասն էր քեյնսական համակարգում{{sfn|Mankiw|2006|p=33}}։

=== Չհավասարակշռված մակրոտնտեսագիտություն ===

Չնայած իր հայտնությանը ոչ դասական համադրությունը ուներ քննադատներ քեյնսականների շարքերում։ Առաջանում է չհավասարակշռված տեսություն, որը քննադատում էր համադրությունը ոչ հավասարակշռված ծախսերը բացատրելու փորձի համար, մասնավորապես հավասարակշռված մոդելների շրջանակներում՝ հարկադրված գործազրկությունը։ Բացի դրանից տվյալ դպրոցի տնտեսագետների կարծիքով չհավասարակշռված ծախսերի առկայությունը մի շուկայում պետք է լինի կապակցված մեկի մյուսի վրա հավասարակշռության բացակայությամբ, այդ իսկ պատճառով հարկադրված գործազրկությունը կապակցվում է ավելցուկի հետ ապրանքաշուկայում։ Շատերը ընդունում են [[Դոն Պատինկին]]ին որպես այս մոտեցման հիմնադրողներից մեկը{{sfn|Tsoulfidis|2010|pp=290–291}}։ Ռոբերտ Կլաուերը 1965 թվականին առաջարկում է երկակի ընտրության հիպոթեզը, համաձայն որի գործակալը կարող է որոշել թե ինչ է նա ուզում ձեռք բերել, սակայն գնվելիք ապրանքների քանակը սահմանափակված է նրանով թե ինչքան կարող է նա վաճառել{{efn|{{книга | автор = Leijonhufvud A. | заглавие = On Keynesian economics and the economics of Keynes : a study in monetary theory | издательство = Oxford University Press | location = London | год = 1968 |url={{google books |plainurl=y |id=5689AAAAIAAJ}} | isbn = 978-0-19-500948-4 | язык = en }}}}։ Կլաուերը և Ակսել Լեիոնհուֆուդը համարում էին, որ չհավասարակշռված ավելցուկները Քեյնսի տեսության հիմքային մասն էին և պահանջում էին ավելի ուշադիր ուղումնասիրություններ{{sfn|Tsoulfidis|2010|p=288}}։ [[Ռոբերտ Բարրո]]ն և [[Հերշել Գրոսման]]ը ստեղծում են ընդհանուր անհավասարակշռության մոդել, որում առանձին շուկաներում գները ֆիքսվում էին մինչև ընդհանուր հավասարակշռության հասնելը{{efn|{{статья |  автор=Barro R. J., Grossman H. I. | год=1971 |заглавие=A General Disequilibrium Model of Income and Employment | journal=American Economic Review | issue=1 | volume=61 | jstor=1910543 |pages=82–93 | ref=Barro}}}}։ Այդ շուկաները բնութագրվում էին կեղծ գներով, որոնք շարունակում էին անհավասարակշռությունը{{sfn|De Vroey|2002|p=383}}։ Շուտով Բարրոյի և Գրոսմանի հրապարակումներից հետո ոչ հավասարակշռված մոդելները սկսում են հայտնություն վայելել ԱՄՆ-ում{{sfn|Hoover|2003|p=419}}{{sfn|Mankiw|1990}}{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=72}}։ Բարրոն հրաժարվում է քեյնսականությունից և ընդունում է շուկաների հավասարակշռությանը վերաբերվող դասական հիպոթեզը{{sfn|Barro|1979}}։
[[Պատկեր:Malinvaud unemployment typology.svg|thumb|alt=Диаграмма с изображением типологии Малинво.|Դիագրամ, որը հիմնված է գործազրկության դասակարգման վրա։ Հեղինակ՝ Էդմոն Մալինվո{{sfn|Tsoulfidis|2010|p=294}}։]]
Եվրոպացի տնտեսագետները երկար աշխատում են անհավասարակշռված մոդելների վրա։ [[Էդմոն Մալինվո]]ն և [[Ժակ Դրեզե]]ն զարգացնում են այս տեսությունը և փորձում տալ բացատրություն գների խստությանը՝ չընդունելով այն ընդամենը որպես բացթողում{{efn|
{{книга
 | isbn         = 0-631-17350-1
 | заглавие        = The Theory of Unemployment Reconsidered
 | автор        = [[Малинво, Эдмон|Malinvaud E.]]
 | url={{google books |plainurl=y |id=qMvYAAAAIAAJ}}
 | год         = 1977
 | издательство    = [[Blackwell Publishing|Blackwell]]
 | location     = [[Oxford, England]]
 | series       = Yrjö Jahnsson lectures
 | oclc         = 3362102
 | lccn         = 77367079
}}}}։ Մալինվոն օգտագործում է չհավասարակշռված վերլուծություն գործազրկության տեսության զարգացման համար։ Նա համարում է, որ անհավասարակշռությունը ապրանքների և աշխատանքի շուկաներում կարող են հանգեցնել արհեստական բաժանման, որը կհրահրի գործազրկությունը{{sfn|Tsoulfidis|2010|p=293}}։ Մալինվոն իր մոդելներում աշխատում էր ֆիքսված գների հետ՝ պնդելով, որ ժամանակակից արդյունաբերական շուկաները սահմանում են խիստ գներ{{sfn|Tsoulfidis|2010|p=293}}։ Ավելի վաղ, երբ տնտեսության ամենակարևոր մասն էին կազմում չմշակված ապրանքները, ապա արդեն գները ավելի էին կարևորվում։ Այդպիսով գները ֆիքսված էին, և փոփոխության էին ենթակա միայն վաճառվող և գնվող ապրանքների քանակությունները։ Մալինվոն համարում էր հավասարակշռության վիճակը ավելի հավանական դասական և քեյնսական գործազրկության դեպքերում։ Ոչ դասական ավանդույթը կազմում էր մասնավոր դեպք նրա դասակարգման՝ վալրասովյան հավասարակշռության մեջ{{sfn|Tsoulfidis|2010|p=295}}։ Մալինվոյի տեսության մեջ տվյալ հավասարակշռությունը գործնականապես անհաս է արդյունաբերական շուկաներում գների ձևավորման թվում{{sfn|Tsoulfidis|2010|p=295}}։

== Մոնետարիզմ ==

[[Միլթոն Ֆրիդման]]ը մշակել է այլընտրանքային քեյնսական մակրոտնտեսագիտական տեսություն, որը հետագայում կոչվում է [[մոնետարիզմ]]։ Ընդհանուր առմամբ Ֆրիդմանի մոտեցումը կայանում է նրանում, որ փողի առաջարկը ազդեցություն է թողնում մակրոտնտեսագիտության վիճակի վրա{{sfn|Case & Fair|2006|p=684}}։ 1950-60-ական թվականներին, երբ մոնետարիզմը ծնվում էր քեյնսական մոդելները չէին հաշվարկում փողի դերը ինֆլյացիայի և գործնական ցիկլերի կամզավորման հարցում։ Հենց այս թույլ տեղերը և կասկածի տակ են դրվում մոնետարիսների կողմից{{sfn|McCallum|2008|p=}}։

=== Քննադատություն և հավելումներ Ֆիլիպսի կորում ===

[[Ֆիլիպսի կոր]]ը դադարում է անդրադարձնել իրականությունը 1970-ական թվականներին, երբ ամերիկյան տնտեսության մեջ միաժամանակ նկատվում էին արտադրության և ինֆլյացիայի անկում, այսինքն երևույթ՝ «ստագֆլյացիա» անունով։ Էմպիրիկական հերքմանը հաջորդում է Ֆրիդմանի և [[Էդմունդ Ֆելպս]]ի կողմից տեսական սկեպսիսով։ Ֆելպսը չլինելով մոնետարիստ հավաստիացնում էր, որ միայն անսպասելի ինֆլյացիան և դեֆլյացիան կարող են ազդեցություն ունենալ զբաղվածության վրա։ Ֆիլիպսի կորի նրա տարբերակը, որը հավելվել էր գործակալների սպասելիքներով՝ դառնում է մակրոտնտեսագիտական վերլուծության տիպօրինակ գործիք։ Եվ Ֆելպսը և Ֆրիդմանը կիրառում էին մոդելներ, որոնցում բացակայում էր երկարաժամկետ փոխզիջումը ինֆլյացիայի և գործազրկության մեջ։ Նրանց կառույցները վիճվում էին բնական գործազրկության մակարդակի վրա, երբ մոնետային էքսպանսիան կարող է միայն ժամանակավորապես սահմանել բնական մակարդակից ցածր գործազրկություն։ Որոշ ժամանակ անց ֆիրմաները կճշտեն գները և աշխատավարձը ինֆլյացիայի մակարդակի վրա, ընդ որում հաշվումը կիրականացնեն իրական ցուցանիշները, այլ ոչ թե նոմինալ շարժումները։ Այսպիսով մոնետարային քաղաքականության ազդեցությունը կվերացվի{{sfn|Romer|2005|p=252}}։

=== Փողի կարևորություն ===

[[Աննա Շվարց]]ը Ֆրիդմանի հետ համահեղինակությամբ հրապարակում է մոնետարիզմի հետ կապված գլխավոր աշխատանքներից մեկը, որը կրում է «Միացյալ Նահանգների մոնետարային պատմություն» անունը։ Աշխատության մեջ փողի առաջարկը կապվում է գործնական ցիկլի հոսքի հետ{{sfn|Mishkin|2004|p=608}}։ 1950-60-ական թվականներին քեյնսականները առաջնորդվում էին գաղափարով, որ մոնետարային քաղաքականությունը չի կարող ազդել ամբողջական թողարկման կամ գործնական ցիկլի վրա։ Նմանատիպ հայացքների հիմք է ծառայում [[Մեծ ճգնաժամ]]ի ժամանակ տեղի ունեցած հետևանքները․ այն ժամանակ տոկոսադրույքները ծայրահեղ ցածր էին, սակայն թողարկումը մնում էր կրճատված։ Ֆրիդմանը և Շվարցը հավաստիացնում էին, որ քեյնսականները ուշադրություն են դարձնում միայն նոմինալ մեծությունների վրա՝ բաց թողելով այն դերը, որը ինֆլյացիան խաղում է իրական դրույքի կազմավորման հարցում{{sfn|Mishkin|2004|p=608}}։ Ամբողջ ճգնաժամի ընթացքում այն բարձր է եղել։ Իրական ցուցանիշների տեսանկյունից մոնետարային քաղաքականությունը պահող էր և թողնում էր նվազեցնող ճնշում թողարկման և զբաղվածության վրա։ Ընդ որում բացառապես նոմինալ մեծությունների վերլուծությունը կարող էր հանգեցնել այն ենթադրությանը, որը վերաբերվում էր այդ ժամանակվա մոնետարային քաղաքականության խթանիչ հատկությանը{{sfn|Mishkin|2004|p=610}}։

Ֆրիդմանը ստեղծում է իր փողի քանակական տեսությունը, որը հիմնվում էր [[Իրվինգ Ֆիշեր|Ֆիշեր]]ի տարբերակի վրա, սակայն մեծ մասնկացություն ունեին նաև տարրեր Քեյնսից։ Նրա «Վերածումը» պարունակում էր նմանատիպ բան, ինչպես փոխանակության դասական հավասարումն է{{efn|{{книга|автор=Friedman M. |год= 1956 |часть=The Quantity Theory of Money: A Restatement |editor-автор= Friedman |editor-  Milton |заглавие=Studies in the Quantity Theory of Money |издательство=University of Chicago Press |location=Chicago}}}}, ընդ որում նրա մեջ էին ներածված փողի պահանջարկը և նախապատվությունը իրացվելիությանը{{sfn|Mishkin|2004|p=529}}։ Նրանց կողմից թարմացված տեսությունը նույնպես ենթադրում էր տնտեսության մեջ ուժեղ անկմանը խանգառող հնարավորություն՝ հարկաբյուջետային կամ մոնետարային քաղաքականության օգնությամբ{{sfn|DeLong|2000|p=86}}։ Ֆրիդմանը կիսվում էր Քեյնսի հայացքներով համարելով, որ փողի պահանջարկը որոշակիորեն կայուն է անգամ տնտեսական ակտիվության իջեցման դեպքում{{sfn|Mishkin|2004|p=529}}։ Մոնետարսիտները զգուշացնում էին, որ տնտեսության «բարակ կարգավորումը» անարդյունավետ է{{sfn|DeLong|2000|p=89}}։ Նրանք համարում էին փողի պահանջարկը կայուն անգամ հարկաբյուջետային էքսպանցիայի դեպքում և նշում էին, որ տնտեսական քաղաքականության երկու տեսակներն են գործում են ուշացումներով, ինչը թույլ չի տալիս վերափոխել որոշակի անկումներ{{sfn|Krugman & Wells|2009|p=893}}։

=== Վերելք և անկում ===
[[Պատկեր:M1 Velocity in the United States 1980s break.png|thumb|alt=График, показывающий стабильную скорость обращения денег в 1980-х годах.|Փողի հոսքի արագությունը կայուն է մնացել և անփոփոխ աճել է մինչև 1980 թվականը (կանաչ կոր)։ Այնուհետև (կապույտ կոր) սկսել է տատանվել, ինչը կասկածի տակ է դրել մոնետարիստների բացթողումը նրա կայուն բնութագրի շուրջ{{sfn|DeLong|2000|p=91}}։]]
70-ական թվականների վերջում և 80-ական թվականներին մոնետարիզմը գրավում է տնտեսական քաղաքականության հեղինակենրի ուշադրությունը։ Ֆիլիպսի կորը Ֆրիդմանի և Ֆելպսի մեկնության մեջ աշխատում էր ստագֆլյացիայի ժամանակ, ինչը մեծացնում է մոնետարիզմի հանդեպ վստահությունը{{sfn|DeLong|2000|p=90}}։ Արդեն 70-ական թվականների միջնամասում մոնետարզիմը համարվում էր մակրոտնտեսագիտության ուղղափառ ուղղվածություն{{sfn|Woodford|1999|pp=18}}։ Տասնամյակի վերջում Միացյալ թագավորության և ԱՄՆ-ի կենտրոնական բանկերը ակտիվորեն թիրախավորում էին փողի առաջարկը։ Այս քաղաքականությունը ոգեշնչված մոնետարիզմով և ոչ թե տոկոսադրույքով ինչպես առաջ{{sfn|DeLong|2000|p=92}}։ Բացի դրանից ամբողջական մոնետարային ցուցանիշները պարզվում են դժվար չափման սխալների պատճառով։ Մոնետարիզմի համար ճակատագրական փորձություն է դառնում [[Պոլ Վոլկեր]] 1979 թվականին Տարածքային պաշտպանության համակարգի գլխավոր նշանակելը։ Վոլկերը իջեցնելով ինֆլյացիան և բարձելով տնտեսությունը ծանր ռեցեսիայով՝ կրճատում է փողի առաջարկը։ Ռեցեսիան հարվածում է մոնետարիզմի հեղինակությունը{{sfn|DeLong|2000|p=84}}, սակայն լրջորեն ցուցադրում է փողի առաջարկի դերը տնտեսության մեջ։ Բացի դրանից, 1980-ական թվականների սկզբում փողի հոսքի արագությունը ԱՄՆ-ում սկսում է ուժեղ տատանվել, ինչը նույնպես հակասում էր մոնետարիստների կանխատեսումները{{sfn|Woodford|1999|pp=18–19}}։ Նրանց մեթոդները՝ միակ հավասարումով մոդելավորումը և ոչ վիճակագրական գրաֆիկական տվյալների վերլուծությունը զիջում էին միաժամանակյա հավասարումների համակարգերին, որոնք առաջարկվել էին քեյնսականների կողմից{{sfn|DeLong|2000|p=91}}{{sfn|McCallum|2008|p=}}։ ՏՆտեսական քաղաքականության վերաբերյալ խորհուրդները և մոնետարիստների մեթոդաբանությունները վայելում էին ճանաչում կառավարությունների և գիտնականների շրջաններում, սակայն նրանց առանցքային կանխադրույթները՝ երկարաժամկետ հեռանկարում փողի չեզոքությունը և կայունացման համար մոնետարային քաղաքականության կիրառումը, դառնում են մակրոտնտեսագիտական մեյնստրիմի մի մասը{{sfn|McCallum|2008|p=}}։

== Նոր դասական տնտեսություն ==
[[Պատկեր:Harper Midway Chicago.jpg|thumb|left|alt=Здания Университета Чикаго.|Նոր դասական ավանդության մեջ շատ հետազոտություններ անցկացվել են Չիկագոյի համալսարանում։]]
Նոր դասական ավանդույթը ծագում է մոնետարիզմի բազայում՝ ներկայացնելով քեյնսականությանը նոր պահանջներ{{sfn|Mankiw|2006|p=5}}։ Վաղ նոր դասականները ներառում էին իրենց մոնետարիստների մեջ, սակայն տվյալ ուղղվածությունը պարունակում էր մի շարք կարևոր տարբերություններ։ Նոր դասականները հրաժարվում էին իրենց նախորդների այն թեզիսից{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=222}}, որ մոնետարային քաղաքականությունը համակարգված ազդում է տնտեսության վրա{{sfn|Froyen|1990|p=333}}։ Հետևաբար նրանք ներկազմակերպվում էին իրենց իրական գործնական ցիկլի մոդելների գիտությունները, որոնք ամբողջությամբ մերժում էին մոնետարային գործոնները{{sfn|Fischer|2008}}։

Եթե մոնետորիսները հիմնվում էին Քեյնսի գաղափարների վրա, ապա նոր դասական դպրոցի ներկայացուցիչները ամբողջաբար հրաժարվում էին քեյնսական տեսությունից{{sfn|Froyen|1990|p=332}}։ Չնայած դրան նրանք համընկնում էին Քեյնսի հետ հետազոտությունների առարկայում՝ կարճաժամկետ ֆլուկտացիայում{{sfn|Woodford|2009|p=268}}։ Ինչպես և մոնետարիստները նոր դասականները նույնպես ունեին իրենց ամրոցը՝ [[Չիկագոյի համալսարան]]ը, իսկ նրանք առաջնորդն է դառնում [[Ռոբերտ Լուկաս]]ը։ Նոր դասականների շարքում մնացյալ տեսանելի ֆիգուրներն են դառնում Էդվարդ Պրեսկոտը [[Մինեսոտիի համալսարան]]ից և [[Ռոբերտ Բարրո]]ն [[Ռոչերստերի համալսարան]]ից{{sfn|Fischer|2008}}։

Նոր դասականները գրում էին, որ գոյություն ունեցած մակրոտնտեսագիտական տեսությունը ոչ հաճախ էր հիմնվում մակրոտնտեսագիտության վրա։ Նրանք վերլուծության մեջ են մտցնում ռացիոնալ սպասումների տեսությունը և փաստում, որ կառավարությունը դժվարությամբ կարող է կայունացնել տնտեսությունը նմանատիպ գործակալների մոտ։ Ամենավիճելի տարրը նրանց տեսության մեջ դառնում է հիպոթեզների վերադարձը շուկաների հավասարակշռության վերաբերյալ, երբ գները ենթադրվում էին ճկուն, իսկ շուկայական ծախսերը՝ հավասարակշռված{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=220}}։

=== Ռացիոնալ սպասումներ և քաղաքականության անարդյունավետություն ===
[[Պատկեր:Cobweb theory (divergent).svg|thumb|alt=График спроса и предложения с количеством товара, движущимся по спирали от равновесного значения.|Ջոն Մուտը առաջինն է առաջարկել ռացիոնալ սպասումները՝ քննադատելով գյուղատնտեսական գների սարդոստայնանման մոդելը։ Նա ցույց է տվել, որ գործակալները ռացիոնալ սպասումներով կլինեն ավելի արդյունավետ։ Իսկապես ադապտային սպասումների հիման վրա կառուցված տեսությունների գնահատականները կգրավեն արտադրվող ապրանքների քանակի (Q) հետ կապված որոշումները և կհանգեցնեն գների ձևավորմանը (P), որոնք պարույրի երկայնքով կհեռանան հավասարակշռված արժեքներից{{sfn|Dindo|2007|p=8}}{{sfn|Brannon|2006}}։]]
Քեյնսականները և մոնետարիստները ընդունում էին, որ գործակալները կայացնում են տնտեսական որոշումներ իրենց ենթադրությունների և ապագայի հիման վրա։ Սակայն մինչև 70-ական թվականները մոդելների մեծ մասը հիմնվում էին հարմարված սպասումների վրա, երբ սպասելի ցուցանիշները գրվում էին միջին արժեքով վերջին մի քանի տարվա ընթացքում{{нп4|Мут, Джон|Джона Мута||John Muth}}{{efn|{{статья | автор=Muth J. F. |автор2= |first2= |год=1961 |заглавие=Rational Expectations and the Theory of Price Movements |journal=Econometrica |volume=29 |issue=3 |pages=315–335 |jstor=1909635 |url= |doi=10.2307/1909635 |ref=Muth}}}}։ 1972 թվականին [[Ջոն Մուտ]]ի գյուղատնտեսության վերաբերյալ հոդվածից ոգեշնչված Լուկասը՝ սկսում է օգտագործել մակրոտնտեսագիտության մեջ ռացիոնալ սպասումների տեսությունը{{sfn|Froyen|1990|p=335}}։ Ըստ էության եթե հարմարեցված սպասումները արտացոլում էին անցած տնտեսագիտական ցուցանիշների դինամիկան, ապա ռացիոնալ սպասումները համապատասխանում էին ապագային նայող գործակալներին{{sfn|Woodford|1999|p=20}}{{sfn|Mishkin|2004|p=147}}։ Նոր դասականները համարում էին, որ ներքին տնտեսական մոդելը կասկածելի է, եթե ներ մեջ ներկայացող գործակալները չեն իմանում մոդելի մասին{{sfn|Hoover|2008|p=}}։ Ռացիոնալ սպասումները ենթադրում են, որ գործակալները մոդելի մեջ կանխատեսումներ են անում հիմնված հենց մոդելի կանխատեսումների վրա{{sfn|Mishkin|2004|p=147}}։ Սա չի նշանակում, որ գործակալները տիրապետում են բացարձակ կանխագիտության, սակայն նրանց վարքը համապատասխանում է տնտեսագիտության և քաղաքականության գիտակ ներկայացումներին{{sfn|Froyen|1990|pp=334–335}}{{efn|{{статья | автор=Lucas R. E. |автор2= |first2= |год=1972 |заглавие=Expectations and the Neutrality of Money |journal=Journal of Economic Theory |volume=4 |issue=2 |pages=103–123 |doi= 10.1016/0022-0531(72)90142-1 |url= |ref=Lucas}}}}։

[[Թոմաս Սարջենտ]]ը և [[Նիլ Ուոլլես]]ը{{efn|{{статья | автор=Sargent T. J., Wallace N. |год=1975 |заглавие='Rational' Expectations, the Optimal Monetary Instrument, and the Optimal Money Supply Rule |journal=Journal of Political Economy |volume=83 |issue=2 |pages=241–54 |jstor=1830921 |url= |doi=10.1086/260321 |ref=Sargent}} }} [[Ֆիլիպսի կոր]]ով ընդունում են մոդելների ռացիոնալ սպասումները, որոնք ենթադրում էին փոխզիջումներ ինֆլյացիայի և գործազրկության մեջ։ Նրանք հայտնաբերում են, որ մոնետարային քաղաքականությունը չի կարող համակագրված օգտագործվի տնտեսության կայունացման համար։ Նրանց առաջարկը կապված քաղաքականության անարդյունավետության հետ կայանում է նրանում, որ գործակալները սպասելու են ինֆլյացիայի և հարմարեցնեն գների մակարդակի բարձրացումը մինչ մոնետարայիան խթանումը, որը փոխակերպում է նրա հնարավոր դրական ազդեցությունը զբաղվածության վրա{{sfn|Mankiw|1990|p=1649}}։ Միայն չսպասված մոնետերային քաղաքականությունը կարող է նվազեցնել գործազրկությունը, այդ իսկ պատճառով բանկերը չեն կարող մշտապես վազել նմանատիպ կանոնների ուղղությամբ։ Հակառակ դեպքում գործակալները կգտնեն օրինաչափությունը և կկառուցեն սպասումները{{sfn|Snowdon & Vane|2005|pp=243–244}}։

[[Ռոբերտ Հոլ]]ը{{efn|{{статья |  автор = Hall R. E. | автор2 = | first2 = | год = 1978 | заглавие = Stochastic Implications of the Life Cycle-Permanent Income Hypothesis: Theory and Evidence | journal = Journal of Political Economy | volume = 86 | issue = 6 | pages = 971–987 | издательство = | jstor = 1840393 | doi = 10.2307/1840393 | url = | format = | accessdate =}}}} կիրառում է ռացիոնալ սպասումներ մշտական եկամտի ֆրիդմանյան հիպոթեզում․ ապացույց այն բանի մասին, որ մարդիկ որոշում են ներկայիս ծախսերը ոչ թե ներկայիս եկամտից, բայց համագումարային եկամտից ամբողջ կյանքի ընթացքում, ինչպես նաև ժառանգված հարստությունը։ Հոլը հայտնաբերում է, որ մարդիկ դիտարկում են սպառման ծավալները տարբեր ժամանակահատվածներում, և նրանց վարքը այդ ընթացքում փոխվում է միայն այն դեպքում, երբ փոխվում է ապագա եկամտի մակարդակը{{sfn|Mankiw|1990|p=1651}}{{sfn|Sargent|2008|p=}}։ Եվ Հոլի և Ֆրիդմանի հիպոթեզերը համաձայնվում են քեյնսական հավատի հետ այն բանով, որ կարճաժամկետ կայունացնող կարգերը, օրինակ՝ հարկերի իջեցումը պետք է խթանի տնտեսությունը{{sfn|Sargent|2008|p=}}։ Եթե տնային տնտեսությունը իսկապես որոշում է ընդունում սպառման մակարդակի վերաբերյալ ելնելով իր համագումարային հարստությունից, ապա եկամտի ժամանակային դրական թռիչքը կբարձրացնի նրանց սպառումը շատ քիչ{{sfn|Sargent|2008|p=}}։ Էմպիրիկական թեստը ցույց է տալիս, որ Հոլի հիպոթեզը կարող է թերագնահատել սպառման աճը, որը առաջանում է ներկայիս եկամտի աճով։ Բացի դրանից Հոլի աշխատանքը հրում է սպառման մոդելների ճանաչումը, որոնք հիմնված են Էյլերի հավասարումների վրա{{sfn|Mankiw|1990|p=1652}}։

=== Լուկասի քննադատություն և միկրոհիմնավորում ===

1976 թվականին Լուկասը հրապարակում է հոդված{{efn|{{книга |автор=Lucas R. |editor1-author=Brunner |editor1- K. |editor2-author=Meltzer |editor2- A. |год=1976 |часть=Econometric Policy Evaluation: A Critique |заглавие=The Phillips Curve and Labor Markets |series=Carnegie-Rochester Conference Series on Public Policy |volume=1 |issue= |pages=19–46 |location=New York |издательство=American Elsevier |isbn=978-0-444-11007-7 |url={{google books |plainurl=y |id=1dm3AAAAIAAJ}} |ref=harv {{inconsistent citations}}}}}}, որում պարունակվում էր քննադատություն կապված խոշորմասշտաբային քեյնսական մոդելների հետ, որոնք օգտագործվում էին վարվող քաղաքականության կանխատեսման և որակի գնահատման համար։ Լուկասը պնդում էր, որ էմպիրիկական փոփոխականների միջև փոխադարձ կապերը՝ անվստահելի են․ եթե կապը իսկապես կա պայմաններում, ապա այն կարող է բացակայել տնտեսական համակարգի փոփոխման դեպքում։ «[[Լուկասի քննադատություն]]» անունի տակ ընկած է այն գաղափարը, որ տնտեսագիտության արդյունավետությունը որոշվում է աստիճանով, որի մեջ այն փոփոխում է գործակալների սպասումները։ Որպես հետևանք ոչ մի մոդել չի կարող համարվել վստահելի, եթե այն հաշվի չի առնում սպասումները և նրանց կապը քաղաքականության հետ{{sfn|Hoover|2008|p=}}։ Նոր դասականները համարում էին, որ անհավասարակշիռ քեյնսական մոդելներից հրաժարվելը լուծում է տվյալ խնդիրը վարքի հիման վրա հավասարակշռվածների օգտին{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=266}}{{sfn|Mishkin|2004|p=660}}։ Քեյնսականները պատասխանում են մոդելների ստեղծմամբ, որոնք հիմնված էին այն միկրոհիմնավորումների վրա, որոնք դուրս էին գրվում կանգուն տեսական փոխադարձ կապերից{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=340}}։

=== Առաջարկի և Լուկասի գործնական ցիկլերի մոդելների տեսություն ===

[[Լեոնարդ Ռեպինգ]]ի հետ միասին Լուկասը ներդնում է առաջին հիմքերը դասական մոտեցման մեջ ամբողջական առաջարկի հետ կապված՝ 1969 թվականին{{efn|{{статья | автор=Lucas R.E. |автор2=Rapping |first2=L.A. |год=1969 |заглавие=Real Wages, Employment and Inflation |journal=Journal of Political Economy |volume=77 |issue=5 |pages=721–754 |jstor=1829964 |doi= 10.1086/259559 |url= |ref=Lucas}}}}։ Նրանց մոդելում զբաղվածության մակարդակի փոփոխությունը պայմանավորում են աշխատողների կողմից նախապատվությունը աշխատանքին տրվող ժամանակից զատ ժամանակին տալով։ Լուկասը և Ռեպինգը մոդելավորում են զբաղվածության իջեցումը, որպես աշխատողների կամավոր ընտրություն, որը քչացնում է իր մասնակցությունը արտադրական գործունեության մեջ ի պատասխան աշխատավարձի տիրապետող մակարդակի{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=233}}։

1973 թվականին Լուկասը առաջարկում է գործնական ցիկլի տեսություն{{efn|{{статья |  автор = Lucas R. E. | заглавие = Some International Evidence on Output-Inflation Tradeoffs | journal = The American Economic Review | volume = 63 | issue = 3 | pages = 326–334 | doi =  10.2307/1914364 | год = 1973 | pmid = | pmc = | doi_brokendate = 2015-02-08}}}}, որը հիմնված է ռացիոնալ սպասումների, ոչ կատարյալ տեղեկության և շուկաների հավասարակշռության վրա։ Ստեղծվելով մոդելը նա ձգտում էր հաշվի առնել ինֆլյացիայի և գործազրկության մեջ տիրող էմպիրիկական փոխզիջումը, ընդ որում չհրաժարվելով կարճաժամկետ հեռանկարում փողի չեզոքության գաղափարներից{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=235}}։ Այդ մոդելում իրագործվում է «[[փողի անակնկալ]]ի» գաղափարը․ մոնետարային քաղաքականությունը իմաստ ունի միայն այն ժամանակ, երբ որոշակի գների փոփոխությունը ապրանքների վրա շփոթեցնում է սպառողներին։ Լուկասը ենթադրում է, որ սպառողները կիմանան իրենց ոլորտներին վերաբերող փոփոխությունների մասին ավելի արագ, քան ստիպված են լինում հանել ուրիշներից{{sfn|Mankiw|2006|p=6}}։ Այդ ժամանակ արտադրողները կարող են որակել տնտեսության մեջ ընդհանուր գների բարձրացումը, որպես նրա ապրանքների պահանջարկի բարձրացում։ Որպես պատասխան այն մեծացնում է արտադրության ծավալը, սակայն նրան «անակնկալ» է սպասում, քանի որ գները բարձրացել են ոչ միայն իր ապրանքի վրա, այլ՝ ամբողջ տնտեսության մեջ{{sfn|Case & Fair|2006|p=691}}։ Այս բացթողմանը համապատասխանող Լուկասի առաջարկի կորը մոդելավորում է թողարկումը, որպես գնի կամ փողային անակնկալի գործառույթ, որը բնութագրում է սպասելի և փաստացի ինֆլյացիայի տարբերությունները{{sfn|Case & Fair|2006|p=691}}։ Լուկասի գործնական ցիկլի տեսությունը, որը հիմնված է այդ կորի վրա դադարում է համարվել իրականությանը պիտանի 1970-ական թվականներից հետո, երբ էմպիրիկական վկայությունները այդպես էլ նրա օգտին չեն ծառայում{{sfn|Mankiw|1990|p=1653}}{{sfn|Hoover|2003|p=423}}։

=== Իրական գործնական ցիկլի տեսություն ===
[[Պատկեր:Kydland Prescott at White House Bush Nobel.jpg|thumb|right|alt=Буш пожимает руку Кюдланду, Прескотт позади.|Օվալաձև գրասենյակ։ ԱՄՆ-ի նախագահ [[Ջորջ Ու. Բուշ|Ջորջ Ու․ Բուշ]]ը շնորհավորում է [[Տնտեսագիտության բնագավառում Նոբելյան մրցանակ|Նոբելյան մրցանակ]]ի հավակնորդներ Ֆին Կյուդլանդին և Էդվարդ Պրեսկոտին՝ 2004 թվականին։]]
Նոր փորձեր են կիրառվում գործնական ցիկլի նոր դասական մեկնության ստեղծման հարցում։ [[Ֆին Կյուդլանդ]]ի և [[Էդվարդ Պրեսկոտ]]ի 1982 թվականին հրապարակված հոդվածում ներկայացում է իրական գործնական ցիկլի տեսությունը{{efn|{{статья |  автор = Kydland F. E., Prescott E. C. | заглавие = Time to Build and Aggregate Fluctuations | journal = Econometrica | volume = 50 | issue = 6 | pages = 1345–1370 | doi = 10.2307/1913386 | год = 1982 | pmid = | pmc =}}}}{{sfn|Mankiw|2006|p=7}}։ Տեսությունը առաջարկում էր, որ ցիկլի շրջանակներում տատանումների ակտիվությունը կարող է ամբողջապես բացատրվել առաջարկի տեսանկյունից։ Համապատասխան մոդելները պարունակում էին բացթողումներ այն մասին, որ տնտեսությունը մշտապես գտնվում է հավասարակշռության մեջ{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=294}}։ Այն հրաժարվում էր բացատրել երևույթները գնային անակնկալների, չկազմավորված շուկաների, կոշտ գների, անորոշության և անկայության միջոցներով{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=295}}։ Դրա փոխարեն Կյուդլանդը և Պրեսկոտը կառուցում էին կարճաբովանդակ մոդելներ, որոնք մեկնաբանում էին ցիկլերը տեխնոլոգիայում և արտադրության մեջ փոփոխություններով{{sfn|Mankiw|1990|p=1653}}։ Այդ փոփոխությունները ազդեցություն են թողնում աշխատել ցանկացող մարդկանց ցանկության վրա, ինչը որոշում է տնտեսության մեջ զբաղվածությունը{{sfn|Mankiw|1990|p=1653}}։  Տեսությունը ժխտում էր ռեցեսիայի ժամանակ հարկադրված գործազրկության գաղափարը։ Կանխադրվում էր ոչ միայն փողի անկարողությունը տնտեսության կայունացման հարցում, այլ նաև հակառակ մոնետարիստների՝ նրանց անկարողությունը տնային տնտեսությունը կայունությունից հանելու շուրջ{{sfn|Mankiw|1990|pp=1653–1654}}։

Այս մոդելի հեղինակները միկրոհիմնավորումներում օգտագործել էին [[ընդհանուր հավասարակշռություն|ընդհանուր հավասարակշռության]] մոդելներ{{sfn|Mark|2001|p=107}}{{sfn|Romer|2005|p=215}}{{sfn|Christiano & Fitzgerald|2001|p=46n}}{{sfn|Mankiw|2006|p=34}}{{sfn|Hahn & Solow|1997|p=2}}։ Մոդելները ոգեշնչում են ընդհանուր հավասարակշռության դինամիկ մոդելների ստեղծումը։ Վերջիններս դառնում են տարածված գործիքներ մակրոտնտեսագետների շրջաններում, և անգամ նրանց շրջաններում, ովքեր չէին հավատում նոր դասական տեսությանը{{sfn|Mankiw|2006|p=7}}։

== Նոր քեյնսականություն ==

Նոր դասական դպրոցը ազդում է ոչ դասական համադրության ներքին անհամաձայնություններ առաջացման վրա․ [[Լեոն Վալրաս|վալրասովյան]] միկրոտնտեսագիտությունը իր շուկաների հավասարակշռությամբ և ընդհանուր հավասարակշռության չի կարող ագրեգացվել քեյնսական մակրոտնտեսագիտության մեջ, որտեղ շուկաները հավասարակշռության չեն հասնում{{sfn|Romer|1993|p=6}}։ Նոր քեյնսականները ընդունում էին պարադոքսը իջեցումների վերաբերյալ, սակայն եթե նոր դասականները ամբողջությամբ հրաժարվում էին Քեյնսի գաղափարներից, ապա նոր քեյնսականները ժխտում էին վալրասովյան շուկաների հավասարակշռությունը։ 20-րդ դարի 70-ական թվականների վերջում և 80-ական թվականներին նոր քեյնսականները հետազոտում էին, թե ինչպես կարող է Քեյնսի տնտեսագիտությունը համատեղվել միկրոտնտեսագիության հետ շուկաների ոչ կատարյալության, նոմինալ և այլ կոշտությունների հիման վրա{{sfn|Romer|1993|p=6}}։ Նոր քեյնսականները հաճախ դիմում էին ռացիոնալ սպասումների մոդելներին{{sfn|Mankiw|2006|p=36}}։

=== Նոմինալ և իրական կոշտություններ ===

[[Սթենլի Ֆիշեր]]ը պատասխանելով [[Թոմաս Սարջենթ|Սարջենթ]]ի և Ուոլեսի մոնետարային անարդյունավետության մասին առաջարկին՝ ցույց է տալիս, ինչպես մոնետարային քաղաքականությունը կարող է կայունացնել տնտեսությունը անգամ ռացիոնալ սպասումների առկայության դեպքում{{efn|{{статья |  автор = Fischer S. | заглавие = Long-Term Contracts, Rational Expectations, and the Optimal Money Supply Rule | journal = The Journal of Political Economy | volume = 85 | issue = 1 | pages = 191–205 | doi = 10.1086/260551 | год = 1977 | pmid = | pmc =}}}}։ Ֆիշերի մոդելը ցույց է տալիս դրամավարկային քաղաքականության ազդեցությունը երկարաժամկետ նոմինալ աշխատանքային պայմանագրերի պայմաններում{{sfn|Mankiw & Romer|1991|p=6}}։ Ջոն Թեյլորը շարունակում է Ֆիշերի աշխատանքը և պարզում, որ մոնետարային քաղաքականությունը կարող է ունենալ երկարաժամկետ ազդեցություն, այսինքն արդեն այն բանից հետ, երբ աշխատավարձերը և գները կազմվում են{{sfn|Mankiw & Romer|1991|p=6}}։ Թեյլորը հիմնվում էր պայմանագրերի գործողությունների հատումների, նոմինալ գների սահմանման և աշխատավարձերի վերաբերյալ բացթողումների վրա։ Վաղ նոր տեսության քեյնսականները հիմնվում էին այն պարզ գաղափարի վրա, որ նոմինալ աշխատավարձերի ֆիքսումով կենտրոնական բանկերը կառավարում են զբաղվածության մակարդակը{{sfn|Mankiw|1990|p=1656}}։ Եթե շուտով նոմինալ աշխատավարձերը ֆիքսվեն, ապա մոնետարային կարգավորիչը կարող է սահմանել նրանց իրական մակարդակը՝ փոփոխելով փողի առաջարկը{{sfn|Mankiw|1990|p=1656}}։

1980-ական թվականներին նոր քեյնսականները հիասթափվում են նոմինալ աշխատավարձերին վերաաբերվող իրենց առաջին մոդելներից{{sfn|Mankiw|1990|p=1657}}, չէ որ նրանք կանխատեսում էին, որ իրական աշխատավարձերը պետք է լինեն հակացիկլային (նրանք պետք է աճեն տնտեսության անկման ժամանակ), սակայն տվյալները ցույց էին տալիս, որ իրական աշխատավարձը անկախ է ցիկլից կամ անգամ փոքր-ինչ ցիկլային։ Մնացյալին վերաբերվող առաջին մոդելները չունեին հստակ մակրոտնտեսագիտական գաղափար{{sfn|Mankiw|1990|pp=1656–1657}}․ եթե ֆիրմաները գիտեն երկարաժամկետ աշխատանքային պայմանագրերի անարդյունավետության մասին, ինչի համար պետք նրանք սկսեին դրանք կնքել{{sfn|Mankiw|1990|p=1656}}։ Այն բանի փոխարեն, որ փնտրեն կոշտություն աշխատանքային շուկայում նոր քեյնսականները ուշադրություն էին դարձնում ապրանքաշուկաներին և նրանց կոշտ գներին, որոնք առաջանում էին մենյույի ծախսերից{{sfn|Mankiw|1990|p=1657}}։ Ռեստորոնային բիզնեսից եկած եզրույթը հաջորդիվ սկսում է օգտագործվել տնտեսագետների կողմից ծախսերի ավելի բարձր դասի համար, որոնք արտադրողները իրականացնում էին գների մակարդակների փոփոխության պատճառով{{sfn|Mankiw|1990|p=1657}}։ Մասնավորապես ծախսերի վերաբերյալ հոդվածներից մեկում մենյուն համարվում է գների փոփոխության նպատակահարմարության շուրջ հետազոտությունների անցկացումը{{sfn|Mankiw|1990|p=1658}}։ Քանի որ փոփոխությունը պահանջում է արտադրողների որոշակի ծախսեր, նրան ոչ միշտ էին սահմանում գները մակարդակում, որը անհրաժեշտ է շուկայի հավասարակշռության համար։ Ինչպես կարգն է ապրանքի գինը փոփոխվում է չորսից վեց ամսվա ընթացքում, կամ եթե վաճառքներ չեն իրականացվում, ապա ութից տասնմեկ ամիսների ընթացքում{{sfn|Galí|2008|pp=6–7}}։

Այն ժամանակ երբ որոշ հետազոտողներ ցույց են տալիս, որ մեյույի ծախսերը բավականին քիչ են, որ ազդեցություն թողնեն մակրոմակարդակի վրա՝ [[Լոուրեն Բոլ]]ը և [[Դևիդ Ռոմեր]]ը ցուցադրում են, թե ինչպես իրական կոշտությունը նոմինալների հետ համագործակցությամբ կարող է հանգեցնել ոչ հավասարակշռված արդյունքի{{efn|{{статья |  автор = Ball  L., Romer D. | заглавие = Real Rigidities and the Non-Neutrality of Money | journal = The Review of Economic Studies | volume = 57 | issue = 2 | pages = 183–203 | doi = 10.2307/2297377 | год = 1990 | pmid = | pmc =}}}}։ Իրական կոշտությունները առաջանում են, երբ ֆիրման կառուցում է իր գինը նոր իրական գնային մակարդակում։ Օրինակ՝ ֆիրման կարող է բախվել իրական կոշտությունների հետ, երբ այն կարող է ազդել գների մակարդակի վրա շուկայում կամ երբ ծախսերը արտադրան միջոցների ձեռքբերման համար ֆիքսված են պայմանագրերով{{sfn|Romer|2005|pp=294–296}}{{sfn|Snowdon & Vane|2005|pp=380–381}}։ Բոլը և Ռոմերը պնդում էին, որ իրական կոշտությունները աշխատաշուկայում դարձնում են ֆիրմայի ծախսերը բարձր և արդյունքում ֆիրմաները ստիպված իջեցնում են գները։ Իրական տնային տնտեսությունների կողմից առաջացած ծախսերը ինչպես նաև մենյույի ծախսերը խանգառում են գների մինչև հավասարակշռված մակարդակ հասնելը{{sfn|Mankiw|1990|p=1658}}։

=== Համաձայնեցման խախտում ===
[[Պատկեր:Coordination failure chart.svg|thumb|right|alt=График, показывающий пересечение линии под наклоном 45 градусов и s-образной кривой.|Համաձայնեցման խախտման մոդելում e<sub>i</sub> ֆիրման ընդունում է որոշումներ միջին թողարկման հիման վրա, իր ճյուղի երկայնքով՝ թողարկման մակարդակի շուրջ (ē)։ Երբ ֆիրման արտադրում է հենց այդքան (e<sub>i</sub>=ē)՝ տնտեսությունը գտնվում է հավասարակշռության վրա (45 աստիճանի անկյան տակ գտնվող գիծ)։ Կորերը հատվում են երեք տարբեր կետերում։ Ֆիրման ջանքերի համակարգման դեպքում կարող է հասնել օպտիմալ թողարկումների՝ B կետում, սակայն համակարգկան բացակայության դեպքում այն կարող է լինել պակաս արդյունավետ{{sfn|Romer|1993|p=15}}{{sfn|Cooper & John|1988|p=446}}։]]
Համաձայնեցման խախտումը իրենից ներկայացնում է ռեցեսիայի և գործազրկության միակ հնարավոր բացատրությունը{{sfn|Mankiw|2008|p=}}։ Ռեցեսիայի ընթացքում որոշ արտադրություններ կարող են չֆիքսվել անգամ աշխատուժի, այնտեղ վարձակալվել ցանկանալու և սպառողների առկայության դեպքում, որոնք ձեռք կբերեին որևէ արտադրություն աշխատանքի դեպքում{{efn|{{статья |  автор = Cooper R., John A. | заглавие = Coordinating Coordination Failures in Keynesian Models | journal = The Quarterly Journal of Economics | volume = 103 | issue = 3 | pages = 441–463 | doi = 10.2307/1885539 | jstor = 1885539 | год = 1988 | pmid =}}}}։ Նման հարցադրմամբ տնտեսական անկումները առաջանում են համաձայնեցման խախտման արդյունքում։ Շուկայի անտեսանելի ձեռքը դադարում է համաձայնեցնել արտադրության և սպառման սովորական օպտիմալ գործընթացը{{efn|{{статья |  автор = Diamond P. A. | автор2 = | first2 = | date=1982-10 | заглавие = Aggregate Demand Management in Search Equilibrium | journal = Journal of Political Economy | volume = 90 | issue = 5 | pages = 881–894 | издательство = | jstor = | doi = 10.2307/1837124 | url = | format = | accessdate =}}}}։ [[Ռասսել Կուպեր]]ը և [[Էնդրյու Ջոն]]ը ներկայացնում են ընդհանուր շուկայական համաձայնեցման ակտը․ մոդելներում, որտեղ գոյություն ունի մի քանի հավասարակշռված վիճակ գործակալները կարող են համաձայնեցվել, որպեսզի բարելավեն իրենց դիրքը։ Կուպերը և Ջոնը հիմնվում էին մի շարք ավելի վաղ հանդես եկող մոդելների, այդ թվում նաև [[Պիտեր Դայմոնդ]]ի [[Դայմոնդի կոկոսի մոդել|կոկոսի մոդել]]ի վրա{{sfn|Cooper & John|1988|p=452}}։ Կոկոսի մոդելը ներկայացնում է համաձայնեցման խախտման մասնավոր դեպք մետչինգի տեսության կիրառմամբ։ Դայմոնդի մոդելում արտադրողները ավելի հակված են արտադրել ապրանքներ, եթե նրան հայտնաբերում են դրանք ուրիշների կողմից արտադրվելիս{{sfn|Cooper & John|1988|pp=452–453}}։ Պոտենցիալ առևտրական գործընկերների քանակական աճը մեծացնում է հավանականությունը տվյալ արտադրողի համար պայմանադիր կողմ գտնելու համար։ Համաձայնեցման խախտման մյուս կարևոր պատճառըն է ինքնաիրականացվող կանխատեսումները{{sfn|Mankiw & Romer|1991|p=8}}։ Եթե ֆիրման սպասում է պահանջարկի անկման այն կարող է նվազեցնել կիրառվող աշխատուժի ծավալը։ Աշխատանքի տեղավորման վայրերի անբավարարությունը կարող է անհանգստացնել այն աշխատողներին, որոնք կրճատում են սպառումը։ Պահանջարկի այս անկումը կարող է համապատասխանել ֆիրմաների սպասելիքների հետ, սակայն պայմանավորված է լինելու բացառապես հենց նրանց գործողություններով{{sfn|Howitt|2002|p=142}}։

=== Չհավասարակշռված արդյունքներ աշխատաշուկայում ===

Նոր քեյնսականները առաջարկում են աշխատաշուկայի վրա չհավասարակշռված արդյունքների որոշ բացատրություններ{{sfn|Romer|2005|p=437}}։ Վալրասովյան շուկայական պայմաններում չզբաղված աշխատողները կնվազեցնեին իրենց աշխատավարձերի այն մակարդակին վերաբերվող հավակնությունները, որոնք հավասարակշռում էին պահանջարկն ու առաջարկը{{sfn|Romer|2005|p=438}}։ Եթե իրականում շուկաները ենթարկվում են Վալրասի տեսությանը, ապա չզբաղված աշխատողների ամբողջ խումբը կազմված կլիներ նրանցից, որոնք գտնվում են աշխատանքը փոխելու այն գործընթացում և նրանց, ով չի ցանկանում աշխատել շատ ցածր աշխատավարձի պատճառով{{sfn|Romer|2005|pp=437–439}}։ Նոր քեյնսականների առանցքային տեսությունները սրա հաշվին կապված էին գործարքային աշխատավարձով և [[«ինսայդեր - աութսայդեր» մոդել]]ով, որը կիրառվում է գործազրկության արդյունքում երկարաժամկետ հետևանքների մեկնության համար{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=384}}․ գործազրկության կարճաժամկետ թռիչքները դառնում էին մշտական և հանգեցնում էին գործազրկության ավելի բարձր մակարդակի երկարաժամկետ հեռանկարում{{sfn|Romer|2005|p=471}}։

=== «Ինսայդեր - աութսայդեր» մոդել ===

Տնտեսագետները հետաքրքրվում են գիսթերեզիսով (մակրոտնտեսագիտական նախապատմության երկարաժամկետ ազդեցությամբ), երբ 1979 թվականի նաֆթային խուճապի հետևենանքերը և 80-ական թվականների սկզբում գործազրկության ռեցեսիան կտրուկ աճում է, սակայն ուշ այդպես էլ չի վերադառնում այն մակարդակին, որում այն համարվում էր բնական։ [[Օլիվիե Բլանշար]]ը և [[Լոուրենս Սամերս]]ը բացատրում էին գիսթերեզիսը «ինսայդեր - աութսայդեր» մոդելի միջոցով․ այն առաջարկվել էր [[Ասսար Լինդբեկ]]ի և [[Դենիս Սնոուեր]]ի կողմից։ Ինսայդերները, այսինքն արդեն ֆիրմայի ներսում աշխատողները անհանգստացած էին միայն սեփական բարեկեցությամբ{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=332}}{{efn|{{статья |  автор = Blanchard O. J., Summers L. H. | заглавие = Hysteresis and the European Unemployment Problem | journal = NBER Macroeconomics Annual | volume = 1 | pages = 15–78 | doi = 10.2307/3585159 | год = 1986 | pmid = | pmc =}}}}։ Նրանք նախընտրում են իրենց կողմից ստացվող աշխատավարձի բարձր մակարդակը՝ իրենց կողմից գործազրկության կրճատման փոխարեն։ Չզբաղված աշխատողները՝ աութսայդերները չունեն խոսք աշխատավարձի սահմանման հարցում, այդ իսկ պատճառով նրան հետաքրքրությունները ոչ մի կերպ ներկայացված չեն{{efn|{{книга| автор=Lindbeck A. |first2=Dennis |автор2=Snower |заглавие=The insider-outsider theory of employment and unemployment |издательство=MIT Press |location=Cambridge, Massachusetts |год=1988 |isbn=978-0-262-62074-1 |url={{google books |plainurl=y |id=50GrPwAACAAJ}}}}}}։ Երբ գործազրկությունը աճում է աութսայդերների քանակը նույնպես աճում է։ Անգամ տնտեսության վերականգնմամբ աութսայդերները շարունակում են գտնվել աշխատավարձի շուրջ ընթացող բանակցություններից դուրս։ Մեծաքանակ աութսայդերներ, ովքեր կազմվում են տնտեսական անկման մի քանի շրջանների արդյունքում կարող է հանգեցնել կայուն գործազրկության ավելի բարձր մակարդակի{{sfn|Romer|2005|p=468}}։ Աշխատաշուկայում գիսթերեզիսի առկայությունը նույնպես ակտուալ է դարձնում հարկաբյուջետային և մոնետարային քաղաքականության կարևորության մասին հարցը{{sfn|Romer|2005|p=468}}։ Եթե գործնական ակտիվության ժամկետային ակտիվությունը հանգեցնում է զբաղվածության երկարաժամկետ հետևանքների, ապա կայունացնող կարգերը այդքան էլ հեշտ չեն բերում ժամանակային թեթևացում։ Նրանք խաթարում են գործազրկության մակարդակի կարճաժամկետ խուճապներից երկարաժամկետ փոփոխությունը{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=335}}։

=== Գործարքային աշխատավարձ ===
[[Պատկեր:Efficiency wage Shapiro Stiglitz.svg|thumb|right|alt=График, показывающие отношение между условием неуклонения и полной занятостью.|Շապիրո - Ստիգլից մոդելում աշխատողները ստանում են աշխատավարձ այն մակարդակում, որում խաթարվում է նրանց խուսափելիությունը աշխատանքից։ Սա թույլ չի տալիս աշխատավարձին ընկնել այն մակարդակի, որը բնորոշ է ամբողջական զբաղվածությանը։ ''Չխուսափելու պայմանին'' համապատասխան կորը ձգտում է անվերջության ամբողջական զբաղվածությանը մոտենալիս։]]
Գործարքային աշխատավարձերի մոդելներում աշխատակիցները ստանում են այնպիսի փոխհատուցում, որը առավելագույնի է հասցնում իրենց արտադրողականությունը։ Շուկան այդ ժամանակ չի կարող գտնվել հավասարակշռության մեջ{{sfn|Froyen|1990|p=357}}։ Օրինակ՝ զարգացող երկրներում ֆիրմաները կարող են վճարել աշխատանքի համար շուկայական նորմերից բարձր գներով՝ իրենց աշխատակիցներին լիակատար սնուցում ապահովելու նպատակով։ Ֆիրմաները նույնպես կարող են ավել վճարել աշխատողներին, որպեսզի հավաստիացնեն նրանց նվիրվածությունը աշխատանքին և աշխատանքային տրամադրությունը, ինչ նույնպես բարձրացնում է արտադրողականությունը{{sfn|Romer|2005|p=439}}։ Վերջապես գործատուները կարող են սահմանել բարձր աշխատավարձ, որպեսզի աշխատակիցները ետ չկանգնեն իրենց պառտականություններից։ Աշխատանքից խուսափելու հետ կապված մոդելները ունեն մեծ ազդեցություն{{sfn|Froyen|1990|p=358}}{{sfn|Romer|2005|p=448}}։ [[Կառլ Շապիրո]]ն և [[Ջոզեֆ Ստիգլից]]ը{{efn|{{статья |  автор = {{нп5|Шапиро, Карл|Shapiro C.|en|Carl Shapiro}}, [[Стиглиц, Джозеф|Stiglitz J. E.]] | заглавие = Equilibrium Unemployment as a Worker Discipline Device | journal = The American Economic Review | volume = 74 | issue = 3 | pages = 433–444 | doi =  10.2307/1804018 | год = 1984 | pmid = | pmc =}}}} կառուցում են մոդել, որտեղ աշխատակիցները փորձում էին խուսափել աշխատանքից մինչև այն ժամանակ, երբ ֆիրմայի մոտ չէր առաջանում նրանց հետևելու և աշխատանքից հեռացնելու սպառնալիքներ ներկայացնելու հնարավորություն։ Եթե տնտեսոությունը գնտվում եմ լիակատար զբաղվածության մեջ, ապա աշխատանքից հեռացվածը իրեն արագորեն նոր աշխատանք է գտնում։ Առանձին ֆիրմաներ սահմանվածից շատ են վճարում իրենց աշխատակիցների, որպեսզի նրանք չխուսափեն իրենց պարտականություններից և ռիսկի տակ չդնեն իրենց անաշխատանք մնալը{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=390}}։ Քանի որ յուրաքանչյուր ֆիրմա վճարում է հավասարակշռության մակարդակից բարձր աշխատաշուկան չի հասնում հավասարակշռության մակարդակի։ Այն ձևավորում է չզբաղված գործակալների մի խումբ և բարձրացնում է աշխատողներին տրվող ծախսերը{{sfn|Romer|2005|p=453}}։ Գործակալները ռիսկի են դիմում ոչ միայն իրենց եկամտի մի մասը կորցնելու հարցը, այլ նաև գործազուրկ մնալը։ Աշխատավարձի պահումը հավասարակշռության մակարդակից բարձր ստեղծում է ուժեղ խթանիչներ ընդդեմ խուսափմանը՝ դարձնելով աշխատողներին ավելի արդյունավետ, չնայած այն երբեմն հանգեցնում է գործազրկության որոշակի մակարդակի{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=390}}։

== Աճի նոր տեսություն ==
[[Պատկեր:Income convergence 1960 to 2000 PWT.png|right|alt=График, показывающий темпы роста разных стран и уровень дохода в них в 1960 году.|thumb|Էմպիրիկական վկայությունները ցուցադրում են, որ երկրների տնտեսական աճի տեմպերը քիչ եկամուտների դեպքում ուժեղ վարացիայի է ենթարկվում{{sfn|Durlauf et al.|2005|p=568}}։ Մոդելի վաղ ոչ դասականները կանխատեսում էին, որ այդ երկրների եկամուտները պետք է ենթարկվեն միևնույն մակարդակին{{sfn|Blaug|2002|p=206}}։]]
Ոչ դասական մոդելների շրջանում 1950-60-ական թվականներին կատարված հետազոտություններից հետո տնտեսական աճի թեման գործնականապես չի բարձրանում մինչև 1985 թվականը։ [[Պոլ Ռոմեր]]ի հոդվածը սկիզբ է դնում նոր նմանատիպ հետազոտությունների ալիքի{{efn|{{статья |  автор = Romer P. M. | автор2 = | first2 = | date=1990-10 | заглавие = Endogenous Technological Change | journal = Journal of Political Economy | volume = 98 | issue = 5 | pages = S71-S102 | издательство = | jstor = 2937632 | doi = 10.2307/2937632 | url = | format = | accessdate =}}}}{{efn|{{статья |  автор = Romer P. M. | автор2 = | first2 = | date=1986-10 | заглавие = Increasing Returns and Long-Run Growth | journal = Journal of Political Economy | volume = 94 | issue = 5 | pages = 1002–1037 | издательство = | jstor = 1833190 | doi = 10.2307/1833190 | url = | format = | accessdate =}}}}, որոնք կատարվում են 80-ական թվականների միջնամասում և տարածում են գտնում 90-ական թվականներին։ Շատ մակրոտնտեսագետներ զբաղվում են երկարաժամկետ հեռանկարով, որը ստեղծում է աճի տեսության նոր տեսություններ այդ թվում նաև ներածին աճը{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=585}}{{sfn|Mankiw|2006|p=37}}։ Աճի տեսաբանները փորձում էին բացատրել այնպիսի էմպիրիկական փաստեր{{sfn|Mankiw|2006|p=37}}, ինչպիսիք են՝ [[Սև Աֆրիկա]]յի ոչ բավականաչ արագ աճը, «[[Չորս ասիական վագրեր|Արևելասիական վագրեր]]ի» տնտեսության զարթոնքը և աշխատուժի անկումը ԱՄՆ-ում, որը հաջորդում է 90-ական թվականների տեխնոլոգիական վերելքին{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=587}}։ Նոր դասական մոդելը ենթադրում էր, որ երկրները պետք է ենթարկվեն եզակի աճի տեմպերին և դրա ակնհայտ բացակայությունը արթնացնում է տնտեսագետների մոտ ներածին աճը հետազոտելու անհրաժեշտություն{{sfn|Blaug|2002|p=206}}։

Ոչ դասական մոդելները հարձակման են ենթարկվում նոր տեսության աճի երեք խմբերի կողմից{{sfn|Snowdon & Vane|2005|pp=624–625}}։ Նրանցից առաջինը հրաժարվում էր այն բացթողումից, որ կապիտալի տնտեսական շահերը պետք է ժամանակի ընթացքում կրճատվեն։ Այդ մոդելները ներառում էին իրենց մեջ կապիտալի լիցքավորման դրական էքստերնալներ{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=628}}։ Երկրորդ խումբը կենտրոնանում էր մոդելների ինովացիայի աճում ունեցած դերակատարման վրա։ Այդ մոդելները կապակցվում են ինովացիայի համար հարմար խթանիչներով, այդ թվում նաև համակարգի արտոնագրերով{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=625}}{{sfn|Snowdon & Vane|2005|pp=628–629}}։ Երրորդ խումբը ոչ դասական ծագումն ունեցող մոդելներն էին, որոնք տարածում էին կապիտալի որոշումը արտածին տեսությամբ։ Բացի դրանից այդ թվում էր նաև մարդկային կապիտալը{{efn|{{статья |  автор = Mankiw N. G., Romer D., Weil D. N. | date=1992-05 | заглавие = A Contribution to the Empirics of Economic Growth | journal = The Quarterly Journal of Economics | volume = 107 | issue = 2 | pages = 407–437 | издательство = | jstor = 2118477 | doi = 10.2307/2118477 | url = | format = | accessdate =}}}}։ Այդ ուղղվածության վերելքը սկսում է [[Գրեգորի Մենկյու]]յի, Ռոմերայի և [[Դևիդ Վեյլ]]ի հոդվածների հրապարակումով, որտեղ ցույց է տրվում, որ դիսպերսիայի 78%-ը երկրների միջև աճի կարող է բացատրվել Սոլոուի մոդելի օգնությամբ, որը հավելված է մարդկային կապիտալով{{sfn|Klenow & Rodriguez-Clare|1997|p=73}}։

Ներածին աճի տեսությունը տեղեկացնում է, որ երկրները կարող են ցուցադրել արագ գերազանցող աճ այդ թվում նաև, երբ նրանց համայնքների բացությունը թույլ է տալիս գրավել տեխնոլոգիաներ և գաղափարներ այլ պետություններից{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=630}}։ Ներածին տեսությունը նաև նկարագրում է կառավարություններին միջամտությունը [[Գիտահետազոտական և փորձակարուցողական աշխատանքներ|ԳՀՓԿԱ]]-յում երկարատև ներդրումներ կատարելու հարցում, քանի որ տնտեսության մասնավոր ճյուղը կարող է ներդրումներ կատարել օպտիմալ մակարդակից ցածր տեխնոլոգիաների զարգացման մեջ{{sfn|Snowdon & Vane|2005|p=630}}։

== Նոր ոչ դասական համադրություն ==
[[Պատկեր:CEE 2005 impulse response functions.png|right|alt=График, показывающий положительный отклик потребления и выпуска, за которым следует отрицательный отклик несколько лет спустя.|thumb|Կրիստիանոյի, Էեհենբաումի և Էվանսի մոդելներից վերցված{{efn|{{статья |  автор = Christiano L. J., Eichenbaum M., Evans C. L. | год = 2005 | заглавие = Nominal Rigidities and the Dynamic Effects of a Shock to Monetary Policy | journal = Journal of Political Economy | volume = 113 | issue = 1 | pages = 1–45 | издательство = | jstor = 426038 | doi = 10.2307/426038 | url = https://www.jstor.org/stable/10.1086/426038 | format = | accessdate =}}}} իմպուլսային անցումային ֆունկցիաները ցուցադրում են այն ազդեցությունը, որը որոշ տնտեսական փոփոխականների վրա ներկայացված է մոնետարային ճգնաժամի մեկ ընդունված շեղումով]]
Նոր ոչ դասական համադրությունը առաջանում է 1990-ական թվականներին նոր քեյնսականների և նոր դասականների գաղափարների հատման արդյունքում{{sfn|Goodfriend & King|1997|p=256}}։ Նոր դասական ավանդույթից փոխառվում են հիպոթեզեր իրական գործնական ցիկլից, այդ թվում նաև ռացիոնալ սպասումներից ու հետազոտությունների մեթոդներից{{sfn|Mankiw|2008|p=}}։ Նոր քեյնսականությունը տալիս է համադրությանը նոմինալ կոշտություններ և այլ շուկայական անկատարություններ{{sfn|Goodfriend & King|1997|pp=255–256}}։ Նոր համադրությունը մշակում է ԻԳՑ-ի տեսությունը մինչև ընդհանուր հավասարակշռության դինամիկ մոդելենրի{{sfn|Blanchard|2000|pp=1404–1405}}։ Այդ մոդելներում օգտագործվում է ֆիրմաների և տնային տնտեսությունների նախընտրություններն ու վարքը, ապա հաշվարկում է որոշումը{{sfn|Mankiw|2006|p=39}}։ Մոդելները նաև իրենց մեջ են ներառում ստոխաստիկ տարրեր, որոնք հավաքագրվում են տնտեսության մեջ ճգնաժամերով։ Սկզբնական մոդելում ԻԳՑ-ի ճգնաժամը սահմանափակվում էր տեխնոլոգիական փոփոխություններ{{sfn|Kocherlakota|2010|pp=9–10}}։ Այդ ժամանակ դրանք իրենց մեջ էին ներառում ժամանակակից մոդելները և այլ իրական տատանումներ{{sfn|Woodford|2009|pp=272–273}}։ Այս մոդելները ունեն հետևյալ առավելություն․ նրանք կառուցվում է Լուկասի քննադատությունից խուսափելու հիման վրա{{sfn|Kocherlakota|2010|p=6}}։ Նոր համադրությունը սկզբում ստանում է աջակցություն ակադեմիական շրջաններում, իսկ հետ ընդունվում է դիտարկման համար՝ տնտեսական քաղաքականության հեղինակների կողմից{{sfn|Mankiw|2008|p=}}։

Այս մոդելների էկոնոմետրիկ վերլուծություն ասում է, որ իրական գործոնները երբեմն ազդում են տնտեսության վրա։ [[Ֆրանկ Սմեց]]ի և [[Ռաֆայել Վուլտերս]]ի հոդվածը տեղեկացնում է{{efn|{{статья | автор=Smets F., Wouters  R. |год=2007 |заглавие=Shocks and Frictions in US Business Cycles: A Bayesian DSGE Approach |journal=American Economic Review |volume=97 |issue=3 |pages=586–606 |doi=10.1257/aer.97.3.586 |url= |ref=Smets}}}}, որ մոնետարնային քաղաքականությունը կարող է բացատրել միայն ամբողջական թողարկման մեջ միայն ֆլուկտացիայի մի փոքր մասը{{sfn|Woodford|2009|p=272}}։ Նոր համադրության մոդելների մեջ ճգնաժամը ազդում ինչպես պահանջարկի այնպես էլ առաջարկի վրա{{sfn|Woodford|2009|p=273}}։ Ի տարբերություն նոր դասական դպրոցների՝ նոր համադրության կողմնակիցները հավատում են, որ մոնետարային քաղաքականությունը կարող է կայունացնել տնտեսությունը{{sfn|Woodford|2009|p=273}}{{sfn|Kocherlakota|2010|p=11}}։

Համադրության շրջանակներում տնտեսագետների վեճերը դառնում են պակաս գաղափարականեցված և ընդունում էին հիմնականում մեթոդաբանական բնույթ{{sfn|Woodford|2009|p=271}}։ Գործնական ցիկլերի հետազոտողները կազմում էին երկու խումբ․ նրանք ովքեր ելույթ են ունենում տատանումների օգտին, և նրանք ովքեր որակավորման կողմնակից էին{{sfn|Woodford|2009|p=271}}։ Երբ մոդելները տատանվում են, մակրոտնտեսագետները վերցնում են բնութագրիչների արդյունքները այլ հետազոտություններից կամ էմպիրկիկական հետևություններից{{sfn|Hoover|1995}}։ Մոդելի որակը նման պայմաններում որոշվում է նրանց աշխատանքային բնութագրերով{{sfn|Quah|1995|p=1594}}, այլ ոչ թե վիճակագրական գնահատականով։ [[Ֆին Կյուդլանդ|Կյուդլանդ]]ը և [[Էդվարդ Պրեսկոտ|Պրեսկոտ]]ը չէին առաջարկում իրենց մոդելի ամբողջական գնահատականը, սակայն նշում էին, որ նման քանակության աշխատանքային ժամերի փոփոխականներ վերանում են տվյալներով։ Մնացյալ փոփոխականները համապատասխանում էին էմպիրիկական բնութագրիչներին{{sfn|Hoover|1995|p=27}}։ Երբ օգտագործվում է նաև վիճակագրական գնահատականը, նրա մեթոդի համար են ծառայում համաձայնության ընդունված [[վիճակագրական չափանիշներ]]ը։ Տատանումները հաճախ կապվում են նոր դասականների հետ{{sfn|Hoover|1995|p=25}}, որոնք զբաղեցվում են իրական գործնական ցիկլերի կողմից, սակայն մեթոդաբանական համերաշխությունը բացակայում է։ Եթե Լուկասը, Պրեսկոտը և Կյուդլանդը արտահայտվում են տատանումների օգտին, ապա նոր հայտնի դասական՝ Սարջենտը պաշտպանում է վիճակագրական գնահատման տեսակետը{{sfn|Hoover|1995|p=25}}։

== 2007-2008 թվականների ճգնաժամ, ռեցեսիա և համերաշխության կորուստ ==

[[2007-2008 թվականների ֆինանսական ճգնաժամ]]ը և հաջորդող «[[Համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամ (2007-2010)|Մեծ ռեցեսիա]]ն» մարտահրավեր են նետում մակրոտնտեսագիտությանը։ Ճգնաժամը ենթադրվում էր որոշների կողմից և անգամ որոշ ժամանակ անց առաջանում են անհամաձայնություններ այն բանին վերաբերվող, թե ինչպես հաղթահարել նրա հետևանքները{{sfn|"What went wrong with economics"|2009}}։ Նոր համադրությունը խափանում է համերաշխության կարգավիճակը, քանի որ տնտեսագետները չէին կարող պայմանավորվել տնտեսական քաղաքականության օպտիմալ կարգերի շուրջ։ Նոր համադրությունը առաջանում է ցիկլային տատանումների քչացումների շրջանում և չի փորձարկվում դաժան անկման ժամանակ{{sfn|Wren-Lewis|2012}}։ Շատ տնտեսագետներ այդ մտքին էին, որ ճգնաժամը դարձել է [[Տնտեսական պղպջակ|հայեցողական պղպջակ]]ի հետևանքը, սակայն ոչ մի մակրոտնտեսագիտական դպրոց մինչև այդ ուշադրություն չի դարձրել տեսությանը ամբողջապես, ինչպես նաև պղպջակների հետազոտությանը{{sfn|"What went wrong with economics"|2009}}։ Մակրոտնտեսագիտության ժամանակի մարտահրավերներին պատասխանելու անկարողությունը ստիպում է շատ գիտնականների վերանայել իրենց պրոֆեսիոնալ հայացքները{{sfn|Krugman|2009|p=}}։ Մեկնաբանները ծաղրում էին տնտեսագիտական մեյնսրիմը և հանգեցնում էին տեսության մասշտաբային թերագնահատմանը{{sfn|"The other-worldly philosophers"|2009}}։

== Ոչ ուղղափառ տեսություններ ==

Ոչ ուղղափառ տնտեսագետները հիմնվում են մեյնստրիմից այնքան հեռու տեսության վրա, որ նրան չեն քննադատվում և չեն հերքվում խոշոր հետազոտողների կողմից{{sfn|Backhouse|2010|p=154}}{{sfn|Lee|2008}}։ Սկզբնապես ոչ ուղղափառ տնտեսագետները օրինակ՝ Ջոան Ռոբինսոնը աշխատում էր մեյնստրիմի ներկայացուցիչների հետ, սակայն 1960-ական թվականների վերջում և 70-ական թվականներին նրանք մեկուսացնում են իրենց՝ միավորվելով գիտական «կղզյակներում»{{sfn|Backhouse|2010|page=160}}։ Ժամանակակից ոչ ուղղափառ տնտեսագետները ինչպես կարգն է հրապարկվում են իրենց սեփական ամսագրերում և խուսափում են ձևական մոդելավորումից ի օգուտ աբստրակտ տեսական աշխատանքների{{sfn|Backhouse|2010|page=154}}։

2008 թվականի ճգնաժամը և հաջորդող ռեցեսիան գրավում են հայտնի մամուլների ուշադրությունը մեյնստրիմից հեռու երկու դպրոցներում․ հետքեյնսական{{sfn|"Buttonwood: Minsky's moment"|2009}} և ավստրիական{{sfn|Solow|1988}}{{sfn|Stigler|1988}}։

== Աղբյուրներ ==
=== Գիտական նյութեր ===
{{նցանկ}}

=== Այլ աղբյուրներ ===
{{ծանցանկ|3}}

== Գրականություն ==
{{refbegin|colwidth=30em}}
*{{статья| автор    = Коротаев А. В., Гринин Л. Е | заглавие = «Кондратьевские волны в мир-системной перспективе» // «Кондратьевские волны. Аспекты и перспективы» | ссылка   = https://www.academia.edu/29696882/Кондратьевские_волны_в_мир-системной_перспективе | язык     = | издательство  = «Учитель» | тип      = | год      = 2012 | том      = | номер    = |ref = Коротаев и Гринин}}
* {{книга|автор          = Матвеева Т. Ю. |часть          = 3.2. Классическая макроэкономическая модель |заглавие       = Введение в макроэкономику |оригинал       = |ссылка         = http://institutiones.com/download/books/1075-vvedenie-v-makroekonomiku-matveeva.html |ответственный  = |издание        = |место          = |издательство   = «Издательский дом ГУ-ВШЭ» |год            = 2007 |том            = |страницы       = 134 |isbn           = 978-5-7598-0611-0 | ref = Матвеева}}
* {{книга | автор = [[Моисеев, Сергей Рустамович|Моисеев С. Р.]] | заглавие = Макроэкономика | издательство=«КНОРУС» | год = 2012 |ref=Моисеев}}
*{{статья| автор    = Фролова Т. А. | заглавие = «Этапы развития классической школы» | ссылка   = http://www.aup.ru/books/m172/2_1.htm | язык     = | издание  = Таганрог: Изд-во ТРТУ | тип      = | год      = 2006 | том      = | номер    = |ref = Фролова}}
* {{книга | автор = Backhouse R. | часть=The rhetoric and methodology of modern macroeconomics | заглавие = Reflections on the Development of Modern Macroeconomics | издательство = Edward Elgar Publishing | location = Cheltenham, UK | год = 1997 | isbn = 978-1-85898-342-4 |url={{google books |plainurl=y |id=f_hiFXzQXaAC}} |ref=Backhouse}}
* {{книга | автор = Backhouse R. |заглавие=The Puzzle of Modern Economics: Science or Ideology | издательство = Cambridge University Press | location = New York | год = 2010 | isbn = 978-0-521-53261-7 |url={{google books |plainurl=y |id=GzMcnZyEgLcC}} |ref= Backhouse}}
* {{книга |  автор = Backhouse R., Boianovsky M. | заглавие = Transforming modern macroeconomics: exploring disequilibrium microfoundations, 1956–2003 | издательство = Cambridge University Press | location = New York | год = 2012 | isbn = 978-1-107-02319-2 |url={{google books |plainurl=y |id=5uQVuAVfqaAC}} |ref=Backhouse & Boianovsky}}
* {{статья | автор=Barro R. J. |заглавие=Second Thoughts on Keynesian Economics |journal=The American Economic Review |volume=69 |issue=2 |pages=54–59 |год=1979 |jstor=1801616 |pmc = |ref=Barro}}
* {{статья | автор=Barro R. J., Grossman H. |заглавие=Money, Employment, and Inflation |издательство=Cambridge University Press |год=1976 |ref=Barro & Grossman}}
* {{книга |  автор = Beaud M., Dostaler G. |заглавие = Economic Thought since Keynes | издательство=Routledge | location = New York | год = 1997 | isbn = 978-0-415-16454-2 |url={{google books |plainurl=y |id=MjGEAgAAQBAJ|page=180}} |ref=Beaud & Dostaler}}
* {{статья | автор=Blanchard O. |authorlink=Olivier Blanchard |год=2000 |заглавие=What Do We Know About Macroeconomics That Fisher and Wicksell Did Not? |journal=Quarterly Journal of Economics |volume=115 |issue=4 |pages=1375–1409 |doi=10.1162/003355300554999 |ref=Blanchard}}
* {{книга | автор = Blaug M. | editor1-author= Snowdon | editor1- Brian | editor2-author=Vane | editor2- Howard | часть=Endogenous growth theory | заглавие=An Encyclopedia of Macroeconomics | издательство=Edward Elgar Publishing | location = Northampton, Massachusetts | год = 2002 | isbn = 978-1-84542-180-9 |pages=202–212 |url={{google books |plainurl=y |id=HSVakrh8TToC|page=202}} |ref=Blaug}}
* {{книга |url=http://www.econlib.org/library/Enc/KeynesianEconomics.html |часть=Keynesian Economics |  автор=Blinder A. S. |authorlink=Блиндер, Алан |заглавие=Concise Encyclopedia of Economics |год=2008 |издательство=Library of Economics and Liberty |accessdate=2008-09-25 |ref=Blinder}}
* {{книга |  автор = Boettke P. J., Leeson P. T. | editor1-author=Samuels | editor1- Warren J. | editor2-author=Biddle | editor2- Jeff E. |editor3-автор=Davis | editor3- John B. | часть=The Austrian School of Economics 1950–2000 | заглавие=A Companion to the History of Economic Thought | издательство=Blackwell Publishing | location = Malden, Massachusetts | год = 2003 | isbn = 978-0-631-22573-7 |pages=446–452 |url={{google books |plainurl=y |id=TOLTiyceXDMC}} |ref=Boettke & Leeson}}
* {{статья |заглавие=Remembering the Man Behind Rational Expectations | автор=Brannon I. |автор2= |first2= | journal=Regulation |date=Spring 2006 |год=2006 |издательство= |volume=29 |pages=18–22 |ssrn=898197 |ref=Brannon |issue=1}}
* {{статья |url=http://www.economist.com/node/13415233?story_id=13415233 |заглавие=Buttonwood: Minsky's moment |год=2009 |date=2009-04-02 |издание=The Economist |accessdate=2011-03-25 |ref={{harvid|"Buttonwood: Minsky's moment"|2009}}}}
* {{статья |ssrn=1683617 |заглавие=Macroeconomics after the Crisis: Time to Deal with the Pretense-of-Knowledge Syndrome |authorlink=Ricardo J. Caballero | автор=Caballero R. J. |автор2= |first2= |год=2010 |date=2010-09-27 |издательство=MIT Department of Economics Working Paper No. 10-16 |ref=Caballero}}
* {{книга |  автор = Case K. E., Fair R. C. |authorlink1=Karl E. Case | заглавие = Principles of Economics | издательство=Prentice Hall | location = Englewood Cliffs | год = 2006 | isbn = 978-0-13-228914-6 |ref=Case & Fair}}
* {{книга | автор=Clower R. W. |часть=The Keynesian Counter-Revolution: A Theoretical Appraisal |заглавие=The Theory of Interest Rates | год= 1965 |ref=Clower}}
* {{статья | автор=Cottrell A. |заглавие=Post Keynesian Monetary Economics: A Critical Survey |journal=Cambridge Journal of Economics | год= 1994 |volume=18 |pages=587–605 |url=http://ricardo.ecn.wfu.edu/~cottrell/old_papers/pkme.pdf |ref=Cottrell}}
* {{статья |  автор = Cooper R., John A. | заглавие = Coordinating Coordination Failures in Keynesian Models | journal = The Quarterly Journal of Economics | volume = 103 | issue = 3 | pages = 441–463 | doi = 10.2307/1885539 | год = 1988 | jstor = 1885539 |ref=Cooper & John}}
* {{книга |  автор = Christiano L. J., Fitzgerald T. J. | editor1-author=Rabin | editor1- Jack |editor2-author=Stevens |editor2- Glenn L. | часть = The Business Cycle: Still a Puzzle | заглавие=Handbook of Monetary Policy |год=2001 |isbn=978-0-8247-0781-1 |url={{google books |plainurl=y |id=x6QfSWmB4KAC}} |ref=Christiano & Fitzgerald}}
* {{книга | автор = Davidson P. |authorlink=Paul Davidson (economist) | заглавие = Financial Markets, Money and the Real World | издательство=Edward Elgar | location = Cheltenham, UK | год = 2003 | isbn = 978-1-84376-484-7 |url={{google books |plainurl=y |id=PJvxe1XCNIsC}} |ref=Davidson}}
* {{книга |  Paul | автор=Davidson P. | часть = The Post Keynesian school | editor1= Snowdon | editor1-  Brian | editor2-  Howard R. | editor2 = Vane | заглавие = Modern Macroeconomics | издательство=Edward Elgar | location = Cheltenham, UK | год = 2005 | pages = 451–473 | isbn = 978-1-84542-208-0 |url={{google books |plainurl=y |id=z-c4AgAAQBAJ}} |ref=Davidson}}
* {{статья | автор=DeLong J. B. |authorlink=J. Bradford DeLong |год=2000 |заглавие=The Triumph of Monetarism? |journal=The Journal of Economic Perspectives |volume=14 |issue=1 |pages=83–94 |jstor=2647052 |издательство=American Economic Association |ref= DeLong |doi=10.1257/jep.14.1.83}}
* {{книга | автор = De Vroey M. | editor1-author= Snowdon | editor1- Brian | editor2-author=Vane | editor2- Howard | часть=Involuntary unemployment in Keynesian economics | заглавие=An Encyclopedia of Macroeconomics | издательство=Edward Elgar Publishing | location = Northampton, Massachusetts | год = 2002 | isbn = 978-1-84542-180-9 |pages=381–385 |url={{google books |plainurl=y |id=HSVakrh8TToC|page=318}} |ref=De Vroey}}
* {{статья |  автор = Diamond P. A. | автор2 = | first2 = |год=1982 | date = 1982-10 | заглавие = Aggregate Demand Management in Search Equilibrium | journal = Journal of Political Economy | volume = 90 | issue = 5 | pages = 881–894 | издательство = | jstor = | doi = 10.2307/1837124 | ref = Diamond}}
* {{статья|автор=Dimand, Robert W. |заглавие=The Fall and Rise of Irving Fisher's Macroeconomics |издание=Journal of the History of Economic Thought |ссылка=https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-history-of-economic-thought/article/div-classtitlethe-fall-and-rise-of-irving-fisherandaposs-macroeconomicsdiv/35E3D934BBBDFB621044FF3CC23E1212 |год=1998 |язык=en |месяц=June |номер=2 |том=20 | ref = Dimand}}
* {{книга | автор = Dimand R.W. | editor1-author=Samuels | editor1- Warren J. | editor2-author=Biddle | editor2- Jeff E. |editor3-автор=Davis | editor3- John B. | часть=Interwar Monetary and Business Cycle Theory | заглавие=A Companion to the History of Economic Thought | издательство=Blackwell Publishing | location = Malden, Massachusetts | год = 2003 | isbn = 978-0-631-22573-7 |pages=325–342 |ref=Dimand}}
* {{книга |url=http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde2008_M000370 | год=2008 |  автор=Dimand R. W. | заглавие=The New Palgrave Dictionary of Economics |editor1- Steven N. |editor1-author=Durlauf |editor2- Lawrence E. |editor2-author=Blume | издательство=Palgrave Macmillan |doi=10.1057/9780230226203.1009 |ref= Dimand |часть=Macroeconomics, origins and history of |isbn=978-0-333-78676-5}}
* {{книга | автор = Dindo P. D. E. | заглавие = Bounded rationality and heterogeneity in economic dynamic models | издательство=Thela Thesis | год = 2007 | series=Tinbergen Institute research series, no. 396 | isbn = 978-90-5170-936-0 |ref=Dindo}}
* {{книга |  автор = Durlauf S. N. | автор2 = Johnson | first2= Paul A. | автор3 = Temple | first3 = Jonathan R.W. |editor1-author=Aghion |editor1- Philippe |editor2-author=Durlauf |editor2- Steven N. |часть=Growth Econometrics |заглавие = Handbook of Economic Growth | издательство = Elsevier | location = Amsterdam | год = 2005 | isbn = 978-0-444-52041-8 | ref= Durlauf et al.}}
* {{книга |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/economic-sciences/laureates/2006/advanced.html |часть=Edmund Phelps's Contributions to Macroeconomics |год=2006 |date=2006-10-09 |заглавие=Advanced information on Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel |издательство=The Royal Swedish Academy of Sciences |accessdate=2011-03-25 |ref={{harvid|"Edmund Phelps's Contributions to Macroeconomics"|2006}}}}
* {{книга |url=http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde1987_X001008 |  автор=Eltis W. | год=1987 | заглавие=The New Palgrave Dictionary of Economics |editor1- John |editor1-author=Eatwell |editor2- Murray |editor2-author=Milgate | editor3-автор=Newman |editor3- Peter |издательство=Palgrave Macmillan |doi=10.1057/9780230226203.2699 |ref= Eltis |часть=Harrod–Domar growth model |isbn=978-0-333-78676-5 |page=1}}
* {{книга | автор=Fine S. | год= 1964 |заглавие=Laissez Faire and the General-Welfare State |издательство=The University of Michigan Press | ref = Fine}}
* {{книга | автор=Fischer S. | год=2008 | заглавие=The New Palgrave Dictionary of Economics |editor1- Steven N. |editor1-author=Durlauf |editor2- Lawrence E. |editor2-author=Blume | издательство=Palgrave Macmillan |url=http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde2008_N000056 |doi=10.1057/9780230226203.1180 |ref=Fischer |часть=New classical macroeconomics}}
* {{книга | автор = Fletcher G. |editor1-author= Snowdon | editor1- Brian | editor2-author=Vane | editor2- Howard | часть=Neoclassical Synthesis | заглавие=An Encyclopedia of Macroeconomics | издательство=Edward Elgar Publishing | location = Northampton, Massachusetts | год = 2002 | isbn = 978-1-84542-180-9 |pages=522–525 |url={{google books |plainurl=y |id=HSVakrh8TToC|page=522}} |ref=Fletcher}}
* {{книга | автор = Froyen R. | заглавие = Macroeconomics, Theories and Policies | издательство=Macmillan | location = New York | год = 1990 | edition=3rd | isbn = 978-0-02-339482-9 |ref=Froyen}}
* {{книга | автор = Galí J. |authorlink=Jordi Gali | заглавие = Monetary Policy, Inflation, and the Business Cycle | издательство=Princeton University Press | location = Princeton | год = 2008 | isbn = 978-0-691-13316-4 |ref=Galí}}
* {{книга |  автор=Garrison R. W. | часть = The Austrian School | editor1-author= Snowdon | editor1-  Brian | editor2-  Howard R. | editor2-author = Vane | заглавие = Modern Macroeconomics | издательство=Edward Elgar |location = Cheltenham, UK | год = 2005 | pages = 474–516 | isbn = 978-1-84542-208-0 |ref=Garrison}}
* {{статья | автор=[[Гудфренд, Марвин|Goodfriend M.]], King R. G. |authorlink2=Robert G. King |год=1997 |заглавие=The New Neoclassical Synthesis and the Role of Monetary Policy | journal=NBER Macroeconomics Annual |volume=12 |pages=231–283 |jstor=3585232 |ref= Goodfriend & King |doi=10.2307/3585232}}
* {{статья |url=http://faculty-web.at.northwestern.edu/economics/gordon/GRU_Combined_090909.pdf |заглавие=Is Modern Macro or 1978‐era Macro More Relevant to the Understanding of the Current Economic Crisis? (conference proceedings) |автор=Gordon, R. J. |authorlink=Robert J. Gordon |год=2009 |date=2009-09-12 |издательство=International Colloquium on the History of Economic Thought |location=Sao Paulo, Brazil |ref=Gordon |deadlink=да |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130313014337/http://faculty-web.at.northwestern.edu/economics/gordon/GRU_Combined_090909.pdf |archivedate=2013-03-13}}
* {{книга| автор=Hahn F., Solow R. |заглавие=A Critical Essay on Modern Macroeconomic Theory |год=1997 |date=1997-08 |page=177 |isbn=0-262-58154-X |authorlink1=Frank Hahn |authorlink2=Robert Solow |издательство=MIT Press |edition=1997 paperback |ref=Hahn & Solow}}
* {{книга | автор = Harrington R. L. | editor1-author= Snowdon | editor1- Brian | editor2-author=Vane | editor2- Howard | часть=Classical dichotomy | заглавие=An Encyclopedia of Macroeconomics | издательство=Edward Elgar Publishing | location = Northampton, Massachusetts | год = 2002 | isbn = 978-1-84542-180-9 |pages=125–128 |url={{google books |plainurl=y |id=HSVakrh8TToC |page=125}} |ref=Harrington}}
* {{статья |автор=Hein, E. |год=2015 |заглавие=The principle of effective demand – Marx, Kalecki, Keynes and beyond |ссылка=http://www.ipe-berlin.org/fileadmin/downloads/working_paper/ipe_working_paper_60.pdf |издание=Institute for International Political Economy Berlin Working Paper |номер=60 |land=de |страницы= |ref=Hein |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160801114807/http://www.ipe-berlin.org/fileadmin/downloads/working_paper/ipe_working_paper_60.pdf |archivedate=2016-08-01}}
* {{статья | url=http://www.economist.com/node/21542174 | заглавие=Heterodox economics: Marginal revolutionaries | издательство=The Economist |год=2011 | date=2011-12-31 | accessdate=2012-02-22 |ref={{harvid|"Heterodox economics: Marginal revolutionaries"|2011}}}}
* {{статья| автор=Hoover K. D. |заглавие=Facts and Artifacts: Calibration and the Empirical Assessment of Real-Business-Cycle Models |journal=Oxford Economic Papers |volume=46 |pages=24–44 |jstor=2663662 |ref=Hoover |issue=1 |год=1995}}
* {{книга | автор = Hoover K. D. | editor1-author=Samuels | editor1- Warren J. | editor2-author=Biddle | editor2- Jeff E. |editor3-автор=Davis | editor3- John B. | часть=A History of Postwar Monetary Economics and Macroeconomics | заглавие=A Companion to the History of Economic Thought | издательство=Blackwell Publishing | location = Malden, Massachusetts | год = 2003 | isbn = 978-0-631-22573-7 |pages=411–427 |url={{google books |plainurl=y |id=TOLTiyceXDMC |page=411}} |ref=Hoover}}
* {{книга |url=http://www.econlib.org/library/Enc/NewClassicalMacroeconomics.html |часть=New Classical Macroeconomics | автор=Hoover K. |год=2008 |заглавие=The Concise Encyclopedia of Economics |издательство=Library of Economics and Liberty |accessdate=2010-07-13 |ref=Hoover}}
* {{книга | автор = Howitt P. | editor1- Brian |editor1-author=Snowdon |editor2- Howard |editor2-author=Vane | часть=Coordination failures | заглавие = An Encyclopedia of Macroeconomics | издательство=Edward Elgar Publishing | location = Cheltenham, UK | год = 2002 | isbn = 978-1-84064-387-9 |url={{google books |plainurl=y |id=HSVakrh8TToC}} |ref=Howitt}}
* {{статья| автор    = Huato J. | заглавие = Theories of Surplus-Value | ссылка   = http://www.marxists.org/archive/marx/works/1863/theories-surplus-value/ | язык     = en | издание  = | тип      = Книга | год      = 1863 | том      = | номер    = | страницы = |ref=Huato}}
* {{книга | автор=Ireland P. N. |url=http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde2008_M000214 |  год=2008 | заглавие=The New Palgrave Dictionary of Economics |editor1- Steven N. |editor1-author=Durlauf |editor2- Lawrence E. |editor2-author=Blume | издательство=Palgrave Macmillan |doi=10.1057/9780230226203.1125 |ref= Ireland |часть=Monetary transmission mechanism |isbn=978-0-333-78676-5}}
* {{книга|url= http://www.credoreference.com/entry/elgarke/is_lm_model_and_diagram | часть=IS/LM Model and Diagram |заглавие=An Encyclopedia of Keynesian Economics |издательство=Edward Elgar Publishing |location=Cheltenham, U.K. |год= 1999 | accessdate=2011-05-30 |ref={{harvid|"IS/LM Model and Diagram"|1999}}}}
* {{книга|  автор=Janssen M. C.W. |   год=2008 | заглавие=The New Palgrave Dictionary of Economics |editor1- Steven N. |editor1-author=Durlauf |editor2- Lawrence E. |editor2-author=Blume | издательство=Palgrave Macmillan |doi=10.1057/9780230226203.1096 |ref=Janssen |часть-url=http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde2008_M000380 |часть=Microfoundations |url={{google books |plainurl=y |id=iDY2ngEACAAJ}}}}
* {{книга|url=http://www.credoreference.com/entry/elgarke/keynes_and_probability | часть=Keynes and Probability |заглавие=An Encyclopedia of Keynesian Economics |издательство=Edward Elgar Publishing |location=Cheltenham, U.K. |год= 1999 | accessdate=2011-05-30 |ref={{harvid|"Keynes and Probability"|1999}}}}
* {{книга |url=http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde2008_P000135 | год=2008 |  автор=King J. E. | заглавие=The New Palgrave Dictionary of Economics |editor1- Steven N. |editor1-author=Durlauf |editor2- Lawrence E. |editor2-author=Blume | издательство=Palgrave Macmillan |doi=10.1057/9780230226203.1314 |ref= King |часть=Post Keynesian economics |isbn=978-0-333-78676-5 |page=532}}
* {{книга |url=http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde2008_A000170 |  автор=Kirzner I. M. | год=2008 |заглавие=The New Palgrave Dictionary of Economics |editor1- Steven N. |editor1-author=Durlauf |editor2- Lawrence E. |editor2-author=Blume | ref=Kirzner |издательство=Palgrave Macmillan |doi=10.1057/9780230226203.0078 |часть=Austrian economics |isbn=978-0-333-78676-5 |page=313}}
* {{книга |автор=Klenow P. J., Rodriguez-Clare Andres. |editor- Ben S. |editor1-author=Bernanke |editor2- Julio |editor2-author=Rotemberg |заглавие=NBER Macroeconomics Annual 1997, Volume 12 |издательство=National Bureau of Economic Research |год=1997 |date=1997-01 |pages=73–114 |часть=The Neoclassical Revival in Growth Economics: Has It Gone Too Far? |частьurl=http://www.nber.org/частьs/c11037 |isbn=0-262-02435-7 |url={{google books |plainurl=y |id=Em2JrgEACAAJ |page=73}} |ref=Klenow & Rodriguez-Clare}}
* {{статья |url=http://www.minneapolisfed.org/pubs/region/10-05/2009_mplsfed_annualreport_essay.pdf |заглавие=Modern macroeconomic models as tools for economic policy |автор=Kocherlakota N. R. |authorlink=Narayana R. Kocherlakota |автор2= |first2= |год=2010 |date=2010-05 |издание=The Region |издательство=Federal Reserve Bank of Minneapolis |accessdate=2011-02-26 |ref=Kocherlakota |deadlink=да |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121019070321/http://www.minneapolisfed.org/pubs/region/10-05/2009_mplsfed_annualreport_essay.pdf |archivedate=2012-10-19}}
* {{статья |last=Korotayev A. V., Tsirel S. V. |authorlink=Andrey Korotayev |год=2010 |url=http://www.escholarship.org/uc/item/9jv108xp |заглавие=A Spectral Analysis of World GDP Dynamics: Kondratiev Waves, Kuznets Swings, Juglar and Kitchin Cycles in Global Economic Development, and the 2008–2009 Economic Crisis |издание=Structure and Dynamics |выпуск =4 |номер=1 |страницы=3—57 |ref = Korotayev & Tsirel}}
* {{статья |url=https://www.nytimes.com/2009/09/06/magazine/06Economic-t.html |заглавие=How Did Economists Get It So Wrong? | автор=Krugman, P. |authorlink1=Paul Krugman |автор2= |first2= |год=2009 |date=2009-09-02 |издание=The New York Times |accessdate=2011-02-16 |ref=Krugman |язык=en }}
* {{книга |  автор = Krugman P., Wells R. |authorlink2=Robin Wells Krugman |заглавие = Economics | издательство=Worth издательствоs | location = New York | год = 2009 | isbn = 978-0-7167-7158-6 |url={{google books |plainurl=y |id=be2ZWG82a34C}} |ref=Krugman & Wells}}
* {{статья |  автор = Kydland F. E., Prescott E. C. | заглавие = Time to Build and Aggregate Fluctuations | journal = Econometrica | volume = 50 | issue = 6 | pages = 1345–1370 | doi = 10.2307/1913386 | год = 1982 | pmid = | pmc =}}
* {{книга| автор    = LaHaye L. | часть = Mercantilism | ссылка   = http://www.econlib.org/library/Enc/Mercantilism.html | год = 2008 | заглавие=The Concise Encyclopedia of Economics |язык     = en | издание  = Library Fund, Inc | тип      = | том      = | номер    = | страницы = |ref=LaHaye}}
* {{книга |url=http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde2008_H000175 |    автор=Lee F. S. |год=2008 |заглавие=The New Palgrave Dictionary of Economics |editor1- Steven N. |editor1-author=Durlauf |editor2- Lawrence E. |editor2-author=Blume | издательство=Palgrave Macmillan |doi=10.1057/9780230226203.0727 |ref= Lee |часть=Heterodox economics |isbn=978-0-333-78676-5 |page=2}}
* {{статья | автор=Mankiw N. G. |год=1990 |date=1990-12 |заглавие=A Quick Refresher Course in Macroeconomics |journal=Journal of Economic Literature |volume=28 |issue=4 |pages=1645–1660 |jstor=2727441 |ref= Mankiw |doi=10.3386/w3256}}
* {{статья | автор=Mankiw N. G. |год=2006 |заглавие=The Macroeconomist as Scientist and Engineer |journal=Journal of Economic Perspectives |volume=20 |issue=4 |pages=29–46 |doi=10.1257/jep.20.4.29 |ref=Mankiw}}
* {{книга |url=http://www.econlib.org/library/Enc/NewKeynesianEconomics.html |часть=New Keynesian Economics | автор=Mankiw N. G. |год=2008 |заглавие=The Concise Encyclopedia of Economics |издательство=Library of Economics and Liberty |accessdate=2010-09-27 |ref=Mankiw}}
* {{книга |  автор = Mankiw N. G., Romer D. | заглавие = New Keynesian economics | издательство = MIT Press | volume=1 | location = Cambridge, Mass | год = 1991 | isbn = 0-262-13266-4 |url={{google books |plainurl=y |id=xP5d0OcQDScC}} |ref=Mankiw & Romer}}
* {{книга | автор=Marcuzzo M. C., Roselli A. |заглавие=Economists in Cambridge : a study through their correspondence, 1907–1946 | издательство=Routledge | location=New York |год=2005 |isbn=978-0-415-34023-6 |url={{google books |plainurl=y |id=u7QM7IWczpEC}} |ref=Marcuzzo & Roselli}}
* {{книга |автор = Mark N. | заглавие = International macroeconomics and finance : theory and econometric methods | издательство=Blackwell издательствоs |location=Malden, MA |год=2001 |isbn=978-0-631-22288-0 |url={{google books |plainurl=y |id=R52fU6zLJiUC}} |ref=Mark}}
* {{книга |автор=[[Мишкин, Фредерик|Mishkin F.]] |заглавие=The Economics of Money, Banking, and Financial Markets | издательство=Pearson |location=Boston |год=2004 |isbn=978-0-321-20049-5 |url={{google books |plainurl=y |id=F7i_oQEACAAJ}} |ref=Mishkin}}
* {{книга |url=http://www.econlib.org/library/Enc/Monetarism.html |часть=Monetarism | автор=McCallum B. T. |authorlink=Bennett McCallum |автор2= |first2= |год=2008 |заглавие=The Concise Encyclopedia of Economics |издательство=Library of Economics and Liberty |accessdate=2010-06-27 |ref=McCallum}}
*{{статья| автор    = Munro J. | заглавие = Some Basic Principles of Marxian Economics | ссылка = http://www.economics.utoronto.ca/munro5/MARXECON.pdf | язык = en | издание= | год= 2008 | номер = | страницы = | ref=Munro}}
*  {{книга|url= http://www.credoreference.com/entry/elgarke/neokeynesianism | часть=Neo-Keynesianism |заглавие=An Encyclopedia of Keynesian Economics |издательство=Edward Elgar Publishing |location=Cheltenham, U.K. |год= 1999 | accessdate=2012-02-22 |ref={{harvid|"Neo-Keynesianism"|1999}}}}
* {{статья |url=http://www.economist.com/node/14030288 |заглавие=The other-worldly philosophers |год=2009 |date=2009-07-16 |издание=The Economist |accessdate=2011-02-16 |ref={{harvid|"The other-worldly philosophers"|2009}}}}
*  {{книга | автор=Patinkin D. |url=http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde2008_K000016 | год=2008 |  заглавие=The New Palgrave Dictionary of Economics |editor1- Steven N. |editor1-author=Durlauf |editor2- Lawrence E. |editor2-author=Blume | издательство=Palgrave Macmillan |doi=10.1057/9780230226203.0889 |ref= Patinkin |часть=Keynes, John Maynard |isbn=978-0-333-78676-5}}
* {{статья| автор=Quah D. T. |заглавие=Business Cycle Empirics: Calibration and Estimation |journal=The Economic Journal |volume=105 |год=1995 |date=1995-11 |pages=1594–1596 |jstor=2235120 |ref=Quah |issue=433 |doi=10.2307/2235120}}
* {{статья | автор=Romer D. |authorlink=David Romer |год=1993 |заглавие=The New Keynesian Synthesis |journal=The Journal of Economic Perspectives |volume=7 |issue=1 |pages=5–22 |jstor=2138317 |ref= Romer |doi=10.1257/jep.7.1.5}}
* {{книга |автор=Romer D. |заглавие=Advanced Macroeconomics |издательство=McGraw-Hill |location=New York |год=2005 |isbn=978-0-07-287730-4 |url={{google books |plainurl=y |id=xTovPwAACAAJ}} |ref=Romer}}
* {{книга |url=http://www.econlib.org/library/Enc/RationalExpectations.html |часть=Rational Expectations | автор=Sargent T. J. |authorlink1=Thomas J. Sargent |автор2= |first2= |год=2008 |заглавие=The Concise Encyclopedia of Economics |издательство=Library of Economics and Liberty |accessdate=2010-07-13 |ref=Sargent}}
* {{книга | автор = [[Скидельски, Роберт|Skidelsky R.]] | заглавие = John Maynard Keynes, 1883–1946 | издательство=Penguin Books | location = New York | год = 2003 | isbn = 978-0-14-303615-9 |url={{google books |plainurl=y |id=JUuBQgAACAAJ}} |ref=Skidelsky}}
* {{книга | автор = Skidelsky R. | заглавие = Keynes: the Return of the Master | издательство=PublicAffairs | location = New York | год = 2009 | isbn = 978-1-58648-827-7 |url={{google books |plainurl=y |id=KAD5fcJ4L5QC}} |ref=Skidelsky}}
* {{книга |  автор = Snowdon B., Vane H. | часть=Harrod-Domar growth model | заглавие=An Encyclopedia of Macroeconomics |издательство=Edward Elgar Publishing | location = Northampton, Massachusetts | год = 2002 | isbn = 978-1-84542-180-9 |pages=316–320 |url={{google books |plainurl=y |id=HSVakrh8TToC|page=316}} |ref=Snowdon & Vane}}
* {{книга |  автор = Snowdon B., Vane H. | заглавие = Modern Macroeconomics | издательство=Edward Elgar | location = Cheltenham, UK | год = 2005 | isbn = 978-1-84542-208-0 |ref=Snowdon & Vane}}
* {{статья|заглавие=The Wide, Wide World Of Wealth (''The New Palgrave: A Dictionary of Economics''. Edited by John Eatwell, Murray Milgate and Peter Newman. Four volumes. 4,103 pp. New York: Stockton Press. $650) |автор=Solow R. M. |год=1988 |date=1988-03-20 |journal=New York Times |url=https://www.nytimes.com/1988/03/20/books/the-wide-wide-world-of-wealth.html?scp=1 |ref=Solow}}
* {{книга | автор = Solow R. M. | editor1-author= Snowdon | editor1- Brian | editor2-author=Vane | editor2- Howard | часть=Neoclassical growth model | заглавие=An Encyclopedia of Macroeconomics | издательство=Edward Elgar Publishing | location = Northampton, Massachusetts | год = 2002 | isbn = 978-1-84542-180-9 |pages=518–521 |url={{google books |plainurl=y |id=HSVakrh8TToC|page=518}} |ref=Solow}}
* {{статья | автор = [[Солоу, Роберт|Solow R. M.]] | заглавие =Building a Science of Economics for the Real World | издательство=House Committee on Science and Technology Subcommittee on Investigations and Oversight |год=2010 | date =2010-07-20 | url = http://science.house.gov/sites/republicans.science.house.gov/files/documents/hearings/072010_Solow.pdf | accessdate =2011-05-24 |ref= Solow}}
* {{книга| автор    = Spiegel, H. W.
| заглавие = The Growth of Economic Thought
| ссылка   =
| язык     = en
| издание  = Duke University Press
| тип      =
| год      = 1983
| том      =
| номер    =
| страницы = 189
|ref=Spiegel
}}
* {{статья|автор=Stigler G. J. |заглавие=Palgrave's Dictionary of Economics | journal=Journal of Economic Literature |volume=26 |issue=4 |год=1988 |date=1988-12 |pages=1729–1736 |издательство=American Economic Association |jstor=2726859 |ref=Stigler}}
* {{книга |url=http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde2008_B000023 |  автор=Temple J. | год=2008 | заглавие=The New Palgrave Dictionary of Economics |work=The New Palgrave Dictionary of Economics |editor1- Steven N. |editor1-author=Durlauf |editor2- Lawrence E. |editor2-author=Blume | издательство=Palgrave Macmillan |doi=10.1057/9780230226203.0086 |ref= Temple |часть=Balanced growth |isbn=978-0-333-78676-5 |page=333}}
* {{книга | автор = Tsoulfidis L. | заглавие = Competing schools of economic thought | издательство = Springer | location = London | год = 2010 | isbn = 978-3-540-92692-4 |ref=Tsoulfidis}}
* {{книга |url=http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde2008_W000068 | год=2008 |  автор=Uhr C. G. | заглавие=Wicksell, Johan Gustav Knut |work=The New Palgrave Dictionary of Economics |editor1- Steven N. |editor1-author=Durlauf |editor2- Lawrence E. |editor2-author=Blume | издательство=Palgrave Macmillan |doi=10.1057/9780230226203.1832 | ref= Uhr |часть=Wicksell, Johan Gustav Knut (1851–1926) |isbn=978-0-333-78676-5 |page=742}}
* {{статья|автор=Varian H. |заглавие=Non-Walrasian equibria | journal=Econometrica |год=1977 |pages=573-590 |ref=Varian}}
* {{книга |url=http://www.credoreference.com/entry/elgarke/wicksell_knut |часть=Wicksell, Knut |  автор= | |заглавие=An Encyclopedia of Keynesian Economics |год=1999 |издательство=Edward Elgar Publishing |accessdate=2012-02-11 |ref="Wicksell. Knut"}}
* {{статья|url=http://www.columbia.edu/~mw2230/macro20C.pdf |заглавие=Revolution and Evolution in Twentieth-Century Macroeconomics (conference proceedings) | автор=Woodford | Michael |authorlink1=Michael Woodford (economist) |автор2= |first2= |год=1999 |date= 1999-06 |conference=Frontiers of the Mind in the Twenty-First Century |издательство=U.S. Library of Congress |accessdate=2011-02-27 |ref=Woodford}}
* {{статья | автор=Woodford M. |год=2009 |заглавие=Convergence in Macroeconomics:Elements of the New Synthesis |journal=American Economic Journal: Macroeconomics |volume=1 |issue=1 |pages=267–79 |doi=10.1257/mac.1.1.267 |ref=Woodford}}
* {{статья |url=http://www.economist.com/node/14031376 |заглавие=What went wrong with economics |год=2009 |date= 2009-07-16 |издание=The Economist |accessdate=2011-02-16 |ref={{harvid|"What went wrong with economics"|2009}}}}
* {{статья |url=http://voxeu.org/index.php?q=node/7656 |заглавие=The return of schools of thought in macroeconomics |  автор=Wren-Lewis S. |authorlink= |издание=VoxEU |год=2012 |date=2012-02-24 |accessdate=2012-02-26 |ref=Wren-Lewis}}
{{refend}}

== Լրացուցիչ գրականություն  ==
* {{статья| автор= de Vroey M. |заглавие=The History of Macroeconomics Viewed against the Background of the Marshall-Walras Divide |journal=History of Political Economy |volume=36 |год=2004 |pages=57–91. |doi=10.1215/00182702-36-suppl_1-57}}
* {{книга|заглавие=Handbook of macroeconomics |год=1999 |isbn=0-444-50156-8 |издательство=North-Holland |editor1- John B. |editor1-author=Taylor |editor1-link=John B. Taylor |editor2- Michael |editor2-author=Woodford |editor2-link=Michael Woodford (economist) |series=Handbooks in Economics |volume=1–3}}
* Friedman, Benjamin M., and Frank H. Hahn, ed., 1990. v. 1 links for [https://web.archive.org/web/20120924062748/http://www.elsevier.com/wps/find/bookdescription.cws_home/601125/description#toc description & contents] and часть-outline [http://www.sciencedirect.com/science?_ob=PublicationURL&_tockey=%23TOC%2324616%231990%23999989999%23576735%23FLP%23&_cdi=24616&_pubType=HS&_auth=y&_acct=C000050221&_version=1&_urlVersion=0&_userid=10&md5=04a9605789155c7db422a5a238ac803c previews]{{Չաշխատող արտաքին հղում|bot=InternetArchiveBot }}
*_____, 1990. v. 2 links for [https://web.archive.org/web/20120924062801/http://www.elsevier.com/wps/find/bookdescription.cws_home/601126/description#description description & contents] and часть-outline [http://www.sciencedirect.com/science?_ob=PublicationURL&_tockey=%23TOC%2324616%231990%23999979999%23576734%23FLP%23&_cdi=24616&_pubType=HS&_auth=y&_acct=C000050221&_version=1&_urlVersion=0&_userid=10&md5=3244c03bd292f1601fd73223253d70fb previews.]{{Չաշխատող արտաքին հղում|bot=InternetArchiveBot }}
* Friedman, Benjamin, and [[:en:Michael Dean Woodford|Michael Woodford]], 2010. v. 3A & 3B links for [https://web.archive.org/web/20101225054545/http://www.elsevier.com/wps/find/bookdescription.cws_home/724415/description#description description] & and часть [http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&_udi=B7P60-51RBTSW-9&_user=10&_coverDate=12/31/2010&_rdoc=9&_fmt=high&_orig=browse&_origin=browse&_zone=rslt_list_item&_srch=doc-info(%23toc%2324616%232010%23999969999%232808738%23FLA%23display%23Volume)&_cdi=24616&_sort=d&_docanchor=&_ct=37&_acct=C000050221&_version=1&_urlVersion=0&_userid=10&md5=65ff2c844078b0cac7b2424f3e6920bf&searchtype=a abstracts.]{{Չաշխատող արտաքին հղում|bot=InternetArchiveBot }}
* {{книга | автор = Leijonhufvud, Axel | заглавие = Information and coordination : essays in macroeconomic theory | издательство = Oxford University Press | location = New York | год = 1981 | isbn = 978-0-19-502815-7 | язык = en }}
* {{книга|автор=Woodford, Michael
|год=2003
|заглавие=Interest and prices: Foundations of a theory of monetary policy
|location=Princeton, New Jersey
|издательство=<!-- [http://press.princeton.edu/заглавиеs/7603.html -->[[Princeton University Press]]<!--] -->
|isbn=0-691-01049-8
|url=http://press.princeton.edu/заглавиеs/7603.html
}}
* {{книга | автор = Де Фрей, Мишель | заглавие = История макроэкономики: от Кейнса к Лукасу и до современности | издательство = Издательский дом «Дело» РАНХиГС | серия= Академический учебник |страниц=576 | год = 2019 | isbn = 978-5-7749-1423-4}}

== Արտաքին հղումներ ==
* [https://ideas.repec.org/j/B22.html Статьи на сайте IDEAS]
* [http://www.macromodelbase.com/ База данных макроэкономических моделей]

=== Տեսահոլովակներ և պոդկաստեր ===
* [http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/ Нобелевские лекции и другие материалы]
** [http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/economic-sciences/laureates/2011/ Thomas Sargent and Chris Sims (2011) "Empirical research on cause and effect in the macroeconomy"]
** [http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/economic-sciences/laureates/2010/ Peter Diamond, Dale Mortensen, and Christopher Pissarides (2010) "Analysis of markets with search frictions"]
** [http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/economic-sciences/laureates/2006/ Edmund Phelps (2006) "Analysis of intertemporal tradeoffs in macroeconomic policy"]
** [http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/economic-sciences/laureates/2004/ Finn E. Kydland and Edward C. Prescott (2004) "Dynamic macroeconomics: the time consistency of economic policy and the driving forces behind business cycles"]
** [http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/economic-sciences/laureates/2001/ George Akerlof, Michael Spence, and Joseph Stiglitz (2001) "Analyses of markets with asymmetric information".]
* [https://web.archive.org/web/20101219110114/http://ineteconomics.org/initiatives/conferences/kings-college/proceedings Institute for New Economic Thinking Conference Proceedings]
** [http://inet.civicactions.net/sites/default/files/media_files/players/INETVideoPlayerAlone.swf?startingVideo=yzQgnNOwJoo Robert Skidelsky on "1930 and the Challenge of the Depression for Economic Thinking: Friedrich Hayek versus John Maynard Keynes"]{{Недоступная ссылка|date=Июль 2018 |bot=InternetArchiveBot }} – Keynes's biographer on Keynesian theory and the economic crisis
** [http://inet.civicactions.net/sites/default/files/media_files/players/INETVideoPlayerAlone.swf?startingVideo=TH6QexRT0Fg Christopher Sims on "How empirical evidence does or does not influence economic thinking"]{{Недоступная ссылка|date=Июль 2018 |bot=InternetArchiveBot }} – Sims defends DSGE models
* [http://www.econtalk.org/ Подкасты EconTalk]
** [http://www.econtalk.org/archives/2009/04/don_boudreaux_o_2.html Don Boudreaux on Macroeconomics and Austrian Business Cycle Theory]
** [http://www.econtalk.org/archives/2009/04/reis_on_keynes.html Ricardo Reis on Keynes, Macroeconomics, and Monetary Policy]
** [http://www.econtalk.org/archives/2009/02/meltzer_on_infl.html Allan Meltzer on Inflation]
** [http://www.econtalk.org/archives/2007/08/romer_on_growth.html Paul Romer on Growth]
** [http://www.econtalk.org/archives/2006/08/milton_friedman.html Milton Friedman on Money]

[[Կատեգորիա:Մակրոտնտեսագիտություն]]
[[Կատեգորիա:Տնտեսագիտական մտքի դպրոցներ]]