Դիտել Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս էջի վիքիկոդը

{{for|ամբողջական ցանկի համար|Երկրների ցանկ ըստ մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսի}}
[[Պատկեր:2019 UN Human Development Report (inequality-adjusted).svg|thumb|Աշխարհի քարտեզը, որը ներկայացնում է անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսի կատեգորիաները (հիմնված 2018 թվականի տվյալների վրա, հրապարակված 2019 թվականին)։<ref name="UNDP2019">{{Cite web |title=Human Development Report 2019 – "Human Development Indices and Indicators" |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr_2019_overview_-_english.pdf |accessdate=2019 թ․ դեկտեմբերի 9 |publisher=[[Human Development Report|HDRO (Human Development Report Office)]] [[United Nations Development Programme]] |pages=22–25}}</ref>
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" style="width:100%; background:none;"
|-
|valign="top"|
{{Legend|#003135|0.800–1.000 (շատ բարձր)}}
{{Legend|#00726a|0.700–0.799 (բարձր)}}
{{Legend|#00bfac|0.550–0.699 (միջին)}}
|valign="top"|
{{Legend|#ace8d4|0.350–0.549 (ցածր)}}
{{Legend|#a0a0a0|տվյալները բացակայում են}}
|}|430px]]
'''Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (ՄՆԶԻ),'''  ստատիկ բաղադրյալ ինդեքս է, որը ներառում է [[Կյանքի միջին տևողություն|Կյանքի միջին տևողության]], [[Կրթություն|Կրթության]] մակարդակի և մեկ շնչին ընկնող միջին եկամտի ցուցիչները։ Այն երկրները, որոնք ունեն կրթության բարձր մակարդակ, կյանքի միջին սպասվող   տևողությունը բարձր ցուցանիչ, կրթության բարձր մակարդակը,  մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը բարձր է։ Այս ինդեքսը ստեղծվել է պակիստանցի տնտեսագետ [[Մահբուբ ուլ Հակ]]ի և հնդիկ տնտեսագետ [[Ամարտյա Սեն]]ի կողմից, որը հետագայում օգտագործվել է [[Միավորված ազգերի կազմակերպության զարգացման ծրագիր|Միավորված ազգերի կազմակերպության զարգացման ծրագրի]] Մարդկային զարգացման հաշվետու գրասենյակի կողմից հաշվելու երկրների զարգացման մակարդակը<ref>{{Cite journal |last=A. Stanton |first=Elizabeth |date=2007 թ․ փետրվար |title=The Human Development Index: A History |url=https://scholarworks.umass.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1101&context=peri_workingpapers |url-status=dead |journal=PERI Working Papers |pages=14–15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228191918/https://scholarworks.umass.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1101&context=peri_workingpapers |archive-date=2019 թ․ փետրվարի 28 |access-date=2019 թ․ փետրվարի 28 |df=dmy-all}}</ref><ref>{{Cite web |title=Human Development Index |url=https://economictimes.indiatimes.com/definition/human-development-index |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201030929/https://economictimes.indiatimes.com/definition/human-development-index |archive-date=2017 թ․ դեկտեմբերի 1 |access-date=2017 թ․ նոյեմբերի 29 |website=Economic Times |df=dmy-all}}</ref><ref name="auto">{{Cite web |year=2010 |title=The Human Development concept |url=http://hdr.undp.org/en/humandev/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120415134936/http://hdr.undp.org/en/humandev/ |archive-date=2012 թ․ ապրիլի 15 |accessdate=2011 թ․ հուլիսի 29 |publisher=UNDP |df=dmy-all}}</ref>։

2010 թվականին [[Մարդկային ներուժի զարգացման զեկույց]]ում ներկայացվել է Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը։ Մինչդեռ պարզ  ՄՆԶԻ-ն մնացել է օգտակար, կարելի է ասել, որ  Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը մարդկային զարգացման փաստացի մակարդակն է, իսկ ՄՆԶԻ-ն կարող է դիտարկվել որպես մարդկային զարգացման պոտենցիալի ցուցանիշ։ Այս ինդեքսը իր մեջ չի ներառում մի քանի գործոններ, ինչպիսիք են մեկ շնչին ընկնող զուտ կարողությունը կամ երկրի ապրանքների հարաբերական որակը։  Այդ իսկ պատճառով շատ զարգացած երկրներ ունի ցածր ցուցանիշներ, ինչպիսիք են [[Մեծ յոթնյակ]]ի երկրները<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=R2D0AAAAMAAJ |title=The Courier |date=1994 |publisher=Commission of the European Communities |language=en}}</ref>։

Ուլ Հակ-ի մարդկային զարգացման մասին մոտեցումը հիմք դարձավ այս ինդեքսի համար։ Մոտեցումը հիմնված էր այն բանի վրա, թե արդյոք մարդիկ իրենց կյանքում կարող են «լինել» և «անել» իրենց համար ցանկալի բաներ։ Օրինակ լինել կուշտ, ապաստանով ապահոված, առողջ․ անել ի նկատի ունի կատարել աշխատանքներ․ կրթություն ստանալ, մասնակցել ընտրություններին և համայնքային կյանքին։ Ընտրության ազատությունը հիմնաքարերից մեկն է։ Օրինակ եթե ինչ որ մեկը հրաժարվում է սնվելուց կրոնական պատճառներով ուրիշ է այն դեպքից, երբ մարդ ցանկանում է ուտել, բայց հնարավորություն չունի ձեռք բերելու, կամ  երկրում  սով է<ref name="auto1">{{Cite web |year=2017 |title=What is Human Development |url=http://hdr.undp.org/en/content/what-human-development |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171027132851/http://hdr.undp.org/en/content/what-human-development |archive-date=2017 թ․ հոկտեմբերի 27 |accessdate=2017 թ․ հոկտեմբերի 27 |publisher=UNDP |quote=...&nbsp;human development approach, developed by the economist Mahbub Ul Haq&nbsp;...' |df=dmy-all}}</ref>։

== Ստեղծում ==
[[Պատկեր:Mahbub-ul-Haq.jpg|մինի|[[Մահբուբ ուլ Հակ]]]]
[[Պատկեր:Amartya Sen, c2000 (4379246038).jpg|մինի|[[Ամարտյա Սեն]]]]

ՄԶԻ-ի հիմքերը դրվել են  Մարդկային ներուժի զարգացման ամենամյա զեկույցում, որը հրապարակվում է [[Միավորված ազգերի կազմակերպության զարգացման ծրագիր|Միավորված ազգերի կազմակերպության զարգացման ծրագրի]]  ենթակայության տակ գտնվող Մարդկային զարգացման հաշվետու գրասենյակի կողմից։ Այն ստեղծվել է 1990 թվականին պակիստանցի տնտեսագետ [[Մահբուբ ուլ Հակ]]ի կողմից, և ուներ որոշակի նպատակ տնտեսության զարգացումը համախառն եկամուտից փոխել մարդակենտրոն զարգացման։ Որպեսզի ստեղծվեն զեկույցները Մահբուբ ուլ Հակը ձևավորեց զարգացման տնտեսագետներին որոնց մեջ մտնում էին [[Պոլ Ստրիտեն]]ը, [[Ֆրանց Ստեվարդ]]ը, [[Գուստավ Ռանիս]]ը, [[Կեյթ Գրիֆֆին]]ը, Սուդհիր Անանդը և [[Մեղնադ Դեսայը]]ը։ Նոբելյան մրցանակակիր [[Ամարտյա Սեն]]ը օգտագործել է Հակի աշխատությունը իր՝ մարդկային կարողությունների թեմայով  աշխատության մեջ<ref name="auto" />։ Հաքը հավատում էր, որ մարդկային զարգացման պարզ բաղադրյալ չափման միավոր է անհրաժեշտ, որպեսզի հավաստիացնել հանրությանը, գիտական շրջաանակներին և քաղաքական գործիչներին, որ նրանք կարող են և անհրաժեշտ է, որ գնահատեն զարգացումը ոչ միայն տնտեսական զարգացմամբ, այլ նաև մարդկանց բարեկեցության աճով։

== Չափումները և հաշվարկները ==
=== Նոր մեթոդ (2010 թվականից հետո) ===
[[Պատկեր:2018_UN_Human_Development_Report.svg|մինի|400x400փքս|Աշխարհի քարտեզը ներկայացնող ՄԶԻ-ն կատեգորիաներով՝ հիմնված 2017 թվականի տվյալներով, հրապարկված 2018 թվականին։<ref name="Human Development Index Trends">{{Cite web |title=Table 2. Human Development Index Trends, 1990-2017 |url=http://hdr.undp.org/en/composite/trends |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170322121226/http://hdr.undp.org/sites/all/themes/hdr_theme/country-notes/ROU.pdf |archive-date=2017 թ․ մարտի 22 |accessdate=2018 թ․ սեպտեմբերի 14 |publisher=[[Human Development Report|HDRO (Human Development Report Office)]] [[United Nations Development Programme]] |df=dmy-all}}</ref>
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" style="width:100%; background:none;"
| valign="top" |
{{Legend|#00023a|0.800–1.000 (շատ բարձր)}}
{{Legend|#000074|0.700–0.799 (բարձր)}}
{{Legend|#0010c0|0.550–0.699 (միջին)}}
| valign="top" |
{{Legend|#aabdef|0.350–0.549 (ցածր)}}
{{Legend|#a0a0a0|Տվյալը հասանելի չէ}}
|}
]]
Այն հրապարակվել է 2010 թվականի նոյեմբերի 4-ին և թարմացվել է 2011 թվականի հունիսի 10-ին, 2010 թվականի մարդկային զարգացման ներուժի  զեկույցում ՄՆԶԻ-ն հաշվարկվել է համատեղելով 3 չափողական միավորներ<ref>{{Cite web |date=2010 թ․ նոյեմբերի 4 |title=Human Development Report 2010 |url=http://hdr.undp.org/en/content/human-development-report-2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222145515/http://hdr.undp.org/en/content/human-development-report-2010 |archive-date=2015 թ․ դեկտեմբերի 22 |access-date=2015 թ․ դեկտեմբերի 15 |publisher=UNDP |df=dmy-all}}</ref><ref>{{Cite web |year=2013 |title=Technical notes |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr_2013_en_technotes.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150616130523/http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr_2013_en_technotes.pdf |archive-date=2015 թ․ հունիսի 16 |access-date=2015 թ․ դեկտեմբերի 15 |publisher=UNDP |df=dmy-all}}</ref>
* Երկար և առողջ կյանք [[Կյանքի միջին տևողություն]]
* [[Կրթության ինդեքս]]։ Կրթության տարիների միջին քանակ 
* Պատշաճ ապրելու ստանդարտները՝ [[Համախառն ազգային Եկամուտ|ՀԱԵ-ն]]

2010 թվականի մարդկային զարգացման զեկույցում, ՄԱԿ-ը սկեց օգտագործել  ՄԶԻ-ի հաշվարկման նոր մեթոդ։ Հետևյալ երեք ցուցանիշները օգտագործվում են<ref>{{Cite web |date=2010 թ․ նոյեմբերի 4 |title=Human Development Report 2010 |url=http://hdr.undp.org/en/content/human-development-report-2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222145515/http://hdr.undp.org/en/content/human-development-report-2010 |archive-date=2015 թ․ դեկտեմբերի 22 |access-date=2015 թ․ դեկտեմբերի 15 |publisher=UNDP |df=dmy-all}}</ref><ref>{{Cite web |year=2013 |title=Technical notes |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr_2013_en_technotes.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150616130523/http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr_2013_en_technotes.pdf |archive-date=2015 թ․ հունիսի 16 |access-date=2015 թ․ դեկտեմբերի 15 |publisher=UNDP |df=dmy-all}}</ref>։

1.Կյանքի սպսավող տևողության ինդեքս (LE) <math>= \frac{\textrm{LE} - 20}{85-20}</math>

::ԿՍՏ-ն 1 է, երբ ծննդյան պահին կյանքի սպասվող տևողությունը 85-է և 0, երբ 20 է։

2. [[Կրթության ինդեքս]] (EI) <math>= \frac{{\textrm{MYSI} + \textrm{EYSI}}} {2}</math><ref>{{Cite news |date=2011 թ․ հունիսի 1 |title=New method of calculation of Human Development Index (HDI) |url=http://www.indiastudychannel.com/resources/141517-New-method-of-calculation-of-Human-Development-Index-HDI.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171110171412/http://www.indiastudychannel.com/resources/141517-New-method-of-calculation-of-Human-Development-Index-HDI.aspx |archive-date=2017 թ․ նոյեմբերի 10 |access-date=2017 թ․ նոյեմբերի 19 |work=India Study Channel |language=en |df=dmy-all}}</ref>
:2.1 Կրթության  միջին տարիների ինդեքս (MYSI) <math>= \frac{\textrm{MYS}}{15}</math><ref>Mean years of schooling (of adults) (years) is a calculation of the average number of years of education received by people ages 25 and older in their lifetime based on education attainment levels of the population converted into years of schooling based on theoretical duration of each level of education attended. Source: {{Cite journal |last=Barro |first=R. J. |last2=Lee |first2=J.-W. |year=2010 |title=A New Data Set of Educational Attainment in the World, 1950–2010 |url=http://www.nber.org/papers/w15902 |url-status=live |journal=NBER Working Paper No. 15902 |doi=10.3386/w15902 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807191234/http://www.nber.org/papers/w15902 |archive-date=2011 թ․ օգոստոսի 7 |access-date=2011 թ․ հուլիսի 29 |authorlink=Robert Barro |df=dmy-all}}</ref>
::15-ը դիտարկվում է որպես այս ցուցանիշի մաքսիմում մինչև 2025 թվականը։
:2.2 Կրթության  սպասվող տարիների ինդեքս (EYSI) <math>= \frac{\textrm{EYS}}{18}</math>(Ինդեքսը հաշվարկվում է երեխաների  սպասվող տարիների քանակը, որը նա տրամադրելու է կրթությանը դպրոցում, բուհում, հետբուհական կրթության մեջ և ենթադրելով տարիքին յուրահատուկ ներգրավածության մակարդակը մնում է նույնը երեխայի կյանքում։ Կրթության սպասվող տարիների քանակը ծածկվում է 18 տարվա մեջ։    
:: Հիմնական երկրներում տասնութը համարժեք է  [[Մագիստրոս]]ի մակարդակ ստանալու ժամանակահատվածին։
3. Եկամտի ինդեքս (II) <math>= \frac{\ln(\textrm{GNIpc}) - \ln(100)}{\ln(75,000) - \ln(100)}</math>
::Ինդեքսը 1 է, երբ մեկ շնչին ընկնող եկամուտը (GNIpc) $75,000 է և 0, երբ $100 է։

Վերջապես ՄՆԶԻ-ն (HDI) վերը նշած երեք ցուցիչների [[Երկրաչափական միջին]]ն է։

<math>\textrm{HDI} = \sqrt[3]{\textrm{LE}\cdot \textrm{EI} \cdot \textrm{II}}.</math>

== 2018 թվականի մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2019 թվականի զեկույց) ==
Մարդկային ներուժի զարգացման 2019 թվականի զեկույցը հրապարակվել է 2019 թվականի դեկտեմբերի 9-ին,որտեղ հաշվարկվել է ՄՆԶԻ-ի արժեքները 2018 թվականի համար<ref name="UNDP2019">{{Cite web |title=Human Development Report 2019 – "Beyond income, beyond averages, beyond today: Inequalities in human development in the 21st century" |url=http://www.hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2019.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191209061559/http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2019.pdf |archive-date=2019 թ․ դեկտեմբերի 9 |accessdate=2019 թ․ դեկտեմբերի 9 |publisher=[[Human Development Report|HDRO (Human Development Report Office)]] [[United Nations Development Programme]] |pages=22–25}}</ref>։ Ստորև ներկայացված են «շատ բարձր» ինդեքս ունեցող երկրների ցանկը․
* {{Increase}} = աճ
* {{Steady}} = կայուն
* {{Decrease}} = հետընթաց
<!-- * Մոտ ՄՆԶԻ-ի արժեքները նշված ցուցակներում հավասարություն չեն ստեղծում, քանի որ ինդեքսը հաշված է վեց նիշի ճշտությամբ։ -->

{{col-begin}}
{{col-break}}
{|class="wikitable sortable" style="text-align:center"
|-
!scope="col" colspan="2"| Հորիզոնական
! scope="col" rowspan="2" style="width:285px;"| Երկիր
!scope="col" colspan="2"| ՄՆԶԻ
|-
! scope="col" style="width:70px;"| <small>2018 տվյալներ (2019 զեկույց) դասակարգում</small><br /><ref name="UNDP2019"/>
! scope="col" style="width:75px;"| <small>Նախորդ տարվա համեմատ փոփոխություն</small><ref name="UNDP2019"/>
! scope="col" style="width:75px;"| <small>2018 տվյալներ (2019 զեկույց) դասակարգում</small><br /><ref name="UNDP2019"/>
! scope="col" style="width:75px;"| <small>Նախորդ տարվա համեմատ փոփոխություն</small><br /><ref name="UNDP2019"/>
|-
|  1 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Նորվեգիա}} || 0.954 || {{increase}} 0.001
|-
|  2 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Շվեյցարիա}} || 0.946 || {{increase}} 0.003
|-
|  3 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Իռլանդիա}} || 0.942 || {{increase}} 0.003
|-
|  4 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Գերմանիա}} || 0.939 || {{increase}} 0.001
|-
|  4 || {{increase}} (2) ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Հոնկոնգ}} || 0.939 || {{increase}} 0.003
|-
|  6 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Ավստրալիա}} || 0.938 || {{increase}} 0.001
|-
|  6 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Իսլանդիա}} || 0.938 || {{increase}} 0.003
|-
|  8 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Շվեդիա}} || 0.937 || {{increase}} 0.001
|-
|  9 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Սինգապուր}} || 0.935 || {{increase}} 0.001
|-
| 10 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Նիդեռլանդներ}} || 0.933 || {{increase}} 0.001
|-
| 11 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Դանիա}} || 0.930 || {{increase}} 0.001
|-
| 12 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Ֆինլանդիա}} || 0.925 || {{increase}} 0.001
|-
| 13 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Կանադա}} || 0.922 || {{increase}} 0.001
|-
| 14 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Նոր Զելանդիա}} || 0.921 || {{increase}} 0.001
|-
| 15 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Մեծ Բրիտանիա}} || 0.920 || {{increase}} 0.001
|-
| 15 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|ԱՄՆ}} || 0.920 || {{increase}} 0.001
|-
| 17 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Բելգիա}} || 0.919 || {{increase}} 0.002
|-
| 18 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Լիխտենշտեյն}} || 0.917 || {{increase}} 0.001
|-
| 19 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Ճապոնիա}} || 0.915 || {{increase}} 0.002
|-
| 20 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Ավստրիա}} || 0.914 || {{increase}} 0.002
|-
| 21 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Լյուքսեմբուրգ}} || 0.909 || {{increase}} 0.001
|-
| 22 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Իսրայել}} || 0.906 || {{increase}} 0.002
|-
| 22 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Հարավային Կորեա}} || 0.906 || {{increase}} 0.002
|-
| 24 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Սլովենիա}} || 0.902 || {{increase}} 0.003
|-
| 25 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Իսպանիա}} || 0.893 || {{increase}} 0.002
|-
| 26 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Չեխիա}} || 0.891 || {{increase}} 0.003
|-
| 26 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Ֆրանսիա}} || 0.891 || {{increase}} 0.001
|-
| 28 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Մալթա}} || 0.885 || {{increase}} 0.002
|-
| 29 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Իտալիա}} || 0.883 || {{increase}} 0.002
|-
| 30 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Էստոնիա}} || 0.882 || {{increase}} 0.003
|-
| 31 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Կիպրոս}} || 0.873 || {{increase}} 0.002
|}
{{col-break}}
{|class="wikitable sortable" style="text-align:center"
|-
!scope="col" colspan="2"| Դասակարգում
! scope="col" rowspan="2" style="width:300px;"| Երկիր
!scope="col" colspan="2"| ՄՆԶԻ
|-
! scope="col" style="width:50px;"| <small>2018 տվյալներ (2019 զեկույց) դասակարգում</small><br /><ref name="UNDP2019"/>
! scope="col" style="width:75px;"| <small>Նախորդ տարվա համեմատ փոփոխություն</small><ref name="UNDP2019"/>
! scope="col" style="width:75px;"| <small>2018 տվյալներ (2019 զեկույց) դասակարգում</small><br /><ref name="UNDP2019"/>
! scope="col" style="width:75px;"| <small>Նախորդ տարվա համեմատ փոփոխություն</small><br /><ref name="UNDP2019"/>
|-
| 32 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Հունաստան}} || 0.872 || {{increase}} 0.001
|-
| 32 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Լեհաստան}} || 0.872 || {{increase}} 0.004
|-
| 34 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Լիտվա}} || 0.869 || {{increase}} 0.003
|-
| 35 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Արաբական Միացյալ Էմիրություններ}} || 0.866 || {{increase}} 0.002
|-
| 36 || {{increase}} (2) ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Անդորրա}} || 0.857 || {{increase}} 0.005
|-
| 36 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Սաուդյան Արաբիա}} || 0.857 || {{increase}} 0.001
|-
| 36 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Սլովակիա}} || 0.857 || {{increase}} 0.003
|-
| 39 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Լատվիա}} || 0.854 || {{increase}} 0.004
|-
| 40 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Պորտուգալիա}} || 0.850 || {{increase}} 0.002
|-
| 41 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Կատար}} || 0.848 || {{steady}}
|-
| 42 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Չիլի}} || 0.847 || {{increase}} 0.002
|-
| 43 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Բրունեյ}} || 0.845 || {{increase}} 0.002
|-
| 43 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Հունգարիա}} || 0.845 || {{increase}} 0.004
|-
| 45 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Բահրեյն}} || 0.838 || {{decrease}} 0.001
|-
| 46 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Խորվաթիա}} || 0.837 || {{increase}} 0.002
|-
| 47 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Օման}} || 0.834 || {{increase}} 0.001
|-
| 48 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Արգենտինա}} || 0.830 || {{decrease}} 0.002
|-
| 49 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Ռուսաստան}} || 0.824 || {{increase}} 0.002
|-
| 50 || {{increase}} (3) ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Բելառուս}} || 0.817 || {{increase}} 0.009
|-
| 50 || {{increase}} (8) ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Ղազախստան}} || 0.817 || {{increase}} 0.017
|-
| 52 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Բուլղարիա}} || 0.816 || {{increase}} 0.003
|-
| 52 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Չեռնոգորիա}} || 0.816 || {{increase}} 0.003
|-
| 52 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Ռումինիա}} || 0.816 || {{increase}} 0.003
|-
| 55 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Պալաու}} || 0.814 || {{increase}} 0.003
|-
| 56 || {{decrease}} (5) ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Բարբադոս}} || 0.813 || {{steady}}
|-
| 57 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Քուվեյթ}} || 0.808 || {{decrease}} 0.001
|-
| 57 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Ուրուգվայ}} || 0.808 || {{increase}} 0.001
|-
| 59 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Թուրքիա}} || 0.806 || {{increase}} 0.001
|-
| 60 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Բահամներ}} || 0.805 || {{increase}} 0.001
|-
| 61 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Մալայզիա}} || 0.804 || {{increase}} 0.002
|-
| 62 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{Դրոշավորում|Սեյշելյան կղզիներ}} || 0.801 || {{increase}} 0.001
|}
{{col-end}}

=== Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2019 թվականի զեկույց) ===
Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը<ref name="UNDP2019"/>  հասարակության մեջ մարդկային ներուժի զարգացման միջին մակարդակն է  հաշվի առած անհավասարությունը․։

<small>Դասակարգումը կապված չէ ՄՆԶԻ-ի  ցուցակի հետ, քանի որ այստեղ բացակայում են որոշ երկրների տվյալներ։</small>

{{columns-list|colwidth=22em|
# {{դրոշավորում|Նորվեգիա}} 0.889
# {{դրոշավորում|Իսլանդիա}} 0.885
# {{դրոշավորում|Ճապոնիա}} 0.882
# {{դրոշավորում|Շվեյցարիա}} 0.882
# {{դրոշավորում|Ֆինլանդիա}} 0.876
# {{դրոշավորում|Շվեդիա}} 0.874
# {{դրոշավորում|Դանիա}} 0.873
# {{դրոշավորում|Նիդեռլանդներ}} 0.870
# {{դրոշավորում|Իռլանդիա}} 0.865
# {{դրոշավորում|Ավստրալիա}} 0.862
# {{դրոշավորում|Գերմանիա}} 0.861
# {{դրոշավորում|Սլովենիա}} 0.858
# {{դրոշավորում|Չեխիա}} 0.850
# {{դրոշավորում|Բելգիա}} 0.849
# {{դրոշավորում|Մեծ Բրիտանիա}} 0.845
# {{դրոշավորում|Ավստրիա}} 0.843
# {{դրոշավորում|Կանադա}} 0.841
# {{դրոշավորում|Նոր Զելանդիա}} 0.836
# {{դրոշավորում|Լյուքսեմբուրգ}} 0.822
# {{դրոշավորում|Էստոնիա}} 0.818
# {{դրոշավորում|Հոնկոնգ}} 0.815
# {{դրոշավորում|Մալթա}} 0.815
# {{դրոշավորում|Սինգապուր}} 0.810
# {{դրոշավորում|Ֆրանսիա}} 0.809
# {{դրոշավորում|Իսրայել}} 0.809
# {{դրոշավորում|Սլովակիա}} 0.804
# {{դրոշավորում|Լեհաստան}} 0.801
# {{դրոշավորում|ԱՄՆ}} 0.797
# {{դրոշավորում|Կիպրոս}} 0.788
# {{դրոշավորում|Հարավային Կորեա}} 0.777
# {{դրոշավորում|Հունգարիա}} 0.777
# {{դրոշավորում|Իտալիա}} 0.776
# {{դրոշավորում|Լատվիա}} 0.776
# {{դրոշավորում|Լիտվա}} 0.775
# {{դրոշավորում|Խորվաթիա}} 0.768
# {{դրոշավորում|Հունաստան}} 0.766
# {{դրոշավորում|Բելառուս}} 0.765
# {{դրոշավորում|Իսպանիա}} 0.765
# {{դրոշավորում|Ղազախստան}} 0.759
# {{դրոշավորում|Չեռնոգորիա}} 0.746
# {{դրոշավորում|Ռուսաստան}} 0.743
# {{դրոշավորում|Պորտուգալիա}} 0.742
# {{դրոշավորում|Օման}} 0.725
# {{դրոշավորում|Ռումինիա}} 0.725
# {{դրոշավորում|Արգենտինա}} 0.714
# {{դրոշավորում|Բուլղարիա}} 0.714
# {{դրոշավորում|Իրան}} 0.706
# {{դրոշավորում|Ալբանիա}} 0.705
# {{դրոշավորում|Ուրուգվայ}} 0.703
# {{դրոշավորում|Ուկրաինա}} 0.701
# {{դրոշավորում|Չիլի}} 0.696
# {{դրոշավորում|Վրաստան}} 0.692
# {{դրոշավորում|Մավրիկիոս}} 0.688
# {{դրոշավորում|Շրի Լանկա}} 0.686
# {{դրոշավորում|Հայաստան}} 0.685
# {{դրոշավորում|Սերբիա}} 0.685
# {{դրոշավորում|Ադրբեջան}} 0.683
# {{դրոշավորում|Բարբադոս}} 0.675
# {{դրոշավորում|Թուրքիա}} 0.675
}}
[[Լիխտենշտայն]]ը, [[ԱՄԷ]]-ն, [[Անդորրա]]ն, [[Սաուդյան Արաբիա]]ն, [[Կատար]]ը, [[Բրունեյ]]ը, [[Բահրեյն]]ը, [[Պալաու]]ն, [[Քուվեյթ]]ը, [[Բահամյան Կղզիներ]]ը, [[Մալայզիա]]ն և [[Սեյշելյան կղզիներ]]ը չնայած ունենալով ՄՆԶԻ-ի «շատ բարձր» ցուցանիշ, նրանց համար չի հաշվարկվել անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը։

== 2017 թվականի մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2018 թվականի զեկույց) ==
Մարդկային ներուժի զարգացման 2018 թվականի զեկույցը հրապարակվել է 2018 թվականի սեպտեմբերի 14-ին,որտեղ հաշվարկվել է ՄՆԶԻ-ի արժեքները 2018 թվականի համար։ Ստորև ներկայացված են «շատ բարձր» ինդեքս ունեցող երկրների ցանկը<ref name="Human Development Report 2018">{{Cite web |title=Human Development Indices and Indicators – 2018 Statistical Update |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/2018_human_development_statistical_update.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170322153238/http://hdr.undp.org/sites/default/files/2018_human_development_statistical_update.pdf |archive-date=2017 թ․ մարտի 22 |accessdate=2018 թ․ սեպտեմբերի 14 |publisher=[[Human Development Report|HDRO (Human Development Report Office)]] [[United Nations Development Programme]] |pages=22–25 |df=dmy-all}}</ref>։

* {{Increase}} = աճ
* {{Steady}} = կայուն
* {{Decrease}} = հետընթաց
{{col-begin}}
{{col-break}}
{|class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!scope="col" colspan="2"| Դասակարգում
! scope="col" rowspan="2" style="width:300px;"| Երկիր
!scope="col" colspan="2"| ՄՆԶԻ
|-
! scope="col" style="width:50px;"| <small>2017 տվյալներ (2018 զեկույց) դասակարգում</small><br /><ref name="Human Development Index Trends"/>
! scope="col" style="width:75px;"| <small>Նախորդ տարվա համեմատ փոփոխություն</small><ref name="Human Development Index Trends"/>
! scope="col" style="width:75px;"| <small>2017 տվյալներ (2018 զեկույց) դասակարգում</small><ref name="Human Development Index Trends"/>
! scope="col" style="width:75px;"| <small>Նախորդ տարվա համեմատ փոփոխություն</small><br /><ref name="Human Development Index Trends"/>
|-
|  1 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Նորվեգիա}} || 0.953 || {{increase}} 0.002
|-
|  2 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Շվեյցարիա}} || 0.944 || {{increase}} 0.001
|-
|  3 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Ավստրալիա}} || 0.939 || {{increase}} 0.001
|-
|  4 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Իռլանդիա}} || 0.938 || {{increase}} 0.004
|-
|  5 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Գերմանիա}} || 0.936 || {{increase}} 0.002
|-
|  6 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Իսլանդիա}} || 0.935 || {{increase}} 0.002
|-
|  7 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Հոնկոնգ}} || 0.933 || {{increase}} 0.003
|-
|  7 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Շվեդիա}} || 0.933 || {{increase}} 0.001
|-
|  9 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Սինգապուր}} || 0.932 || {{increase}} 0.002
|-
| 10 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Նիդեռլանդներ}} || 0.931 || {{increase}} 0.003
|-
| 11 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Դանիա}} || 0.929 || {{increase}} 0.001
|-
| 12 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Կանադա}} || 0.926 || {{increase}} 0.004
|-
| 13 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|ԱՄՆ}} || 0.924 || {{increase}} 0.002
|-
| 14 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Մեծ Բրիտանիա}} || 0.922 || {{increase}} 0.002
|-
| 15 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Ֆինլանդիա}} || 0.920|| {{increase}} 0.002
|-
| 16 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Նոր Զելանդիա}} || 0.917|| {{increase}} 0.002
|-
| 17 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Բելգիա}} || 0.916 || {{increase}} 0.001
|-
| 17 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Լիխտենշտեյն}} || 0.916 || {{increase}} 0.001
|-
| 19 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Ճապոնիա}} || 0.909 || {{increase}} 0.002
|-
| 20 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Ավստրիա}} || 0.908 || {{increase}} 0.002
|-
| 21 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Լյուքսեմբուրգ}} || 0.904 || {{increase}} 0.001
|-
| 22 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Իսրայել}} || 0.903 || {{increase}} 0.001
|-
| 22 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Հարավային Կորեա}} || 0.903 || {{increase}} 0.003
|-
| 24 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Ֆրանսիա}} || 0.901 || {{increase}} 0.002
|-
| 25 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Սլովենիա}} || 0.896 || {{increase}} 0.002
|-
| 26 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Իսպանիա}} || 0.891 || {{increase}} 0.002
|-
| 27 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Չեխիա}} || 0.888 || {{increase}} 0.003
|-
| 28 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Իտալիա}} || 0.880 || {{increase}} 0.002
|-
| 29 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Մալթա}} || 0.878 || {{increase}} 0.003
|-
| 30 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Էստոնիա}} || 0.871 || {{increase}} 0.003
|-
|}
{{col-break}}
{|class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!scope="col" colspan="2"| Դասակարգում
! scope="col" rowspan="2" style="width:300px;"| Երկիր
!scope="col" colspan="2"| ՄՆԶԻ
|-
! scope="col" style="width:50px;"| <small>2017 տվյալներ (2018 զեկույց) դասակարգում</small><br /><ref name="Human Development Index Trends"/>
! scope="col" style="width:75px;"| <small>Նախորդ տարվա համեմատ փոփոխություն</small><ref name="Human Development Index Trends"/>
! scope="col" style="width:75px;"| <small>2017 տվյալներ (2018 զեկույց) դասակարգում</small><br /><ref name="Human Development Index Trends"/>
! scope="col" style="width:75px;"| <small>Նախորդ տարվա համեմատ փոփոխություն</small><br /><ref name="Human Development Index Trends"/>
|-
| 31 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Հունաստան}} || 0.870 || {{increase}} 0.002
|-
| 32 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Կիպրոս}} || 0.869 || {{increase}} 0.002
|-
| 33 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Լեհաստան}} || 0.865 || {{increase}} 0.005
|-
| 34 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Արաբական Միացյալ Էմիրություններ}} || 0.863 || {{increase}} 0.001
|-
| 35 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Անդորրա}} || 0.858 || {{increase}} 0.002
|-
| 35 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Լիտվա}} || 0.858 || {{increase}} 0.003
|-
| 37 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Կատար}} || 0.856 || {{increase}} 0.001
|-
| 38 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Սլովակիա}} || 0.855 || {{increase}} 0.002
|-
| 39 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Բրունեյ}} || 0.853 || {{increase}} 0.001
|-
| 39 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Սաուդյան Արաբիա}} || 0.853 || {{decrease}} 0.001
|-
| 41 || {{increase}} (2) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Լատվիա}} || 0.847 || {{increase}} 0.003
|-
| 41 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Պորտուգալիա}} || 0.847 || {{increase}} 0.002
|-
| 43 || {{decrease}} (2) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Բահրեյն}} || 0.846 || {{steady}}
|-
| 44 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Չիլի}} || 0.843 || {{increase}} 0.001
|-
| 45 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Հունգարիա}} || 0.838 || {{increase}} 0.003
|-
| 46 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Խորվաթիա}} || 0.831 || {{increase}} 0.003
|-
| 47 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Արգենտինա}} || 0.825 || {{increase}} 0.003
|-
| 48 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Օման}} || 0.821 || {{decrease}} 0.001
|-
| 49 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Ռուսաստան}} || 0.816 || {{increase}} 0.001
|-
| 50 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Չեռնոգորիա}} || 0.814|| {{increase}} 0.004
|-
| 51 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Բուլղարիա}} || 0.813 || {{increase}} 0.003
|-
| 52 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Ռումինիա}} || 0.811 || {{increase}} 0.004
|-
| 53 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Բելառուս}} || 0.808 || {{increase}} 0.003
|-
| 54 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Բահամներ}} || 0.807 || {{increase}} 0.001
|-
| 55 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Ուրուգվայ}} || 0.804 || {{increase}} 0.002
|-
| 56 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Քուվեյթ}} || 0.803 || {{decrease}} 0.001
|-
| 57 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Մալայզիա}} || 0.802 || {{increase}} 0.003
|-
| 58 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Բարբադոս}} || 0.800 || {{increase}} 0.001
|-
| 58 || {{increase}} (2) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Ղազախստան}} || 0.800 || {{increase}} 0.003
|-
|}
{{col-end}}

=== Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2018 թվականի զեկույց) ===
Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը<ref>{{Cite web |title=Human Development Report 2018 – "Human Development Indices and Indicators" |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/2018_human_development_statistical_update.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170322153238/http://hdr.undp.org/sites/default/files/2016_human_development_report.pdf |archive-date=2017 թ․ մարտի 22 |accessdate=2018 թ․ սեպտեմբերի 14 |publisher=[[Human Development Report|HDRO (Human Development Report Office)]] [[United Nations Development Programme]] |pages=30–33 |df=dmy-all}}</ref>   հասարակության մեջ մարդկային ներուժի զարգացման միջին մակարդակն է  հաշվի առած անհավասարությունը․։

<small>Դասակարգումը կապված չէ ՄՆԶԻ-ի  ցուցակի հետ, քանի որ այստեղ բացակայում են որոշ երկրների տվյալներ։</small>

{{columns-list|colwidth=22em|
# {{դրոշավորում|Իսլանդիա}} 0.878
# {{դրոշավորում|Ճապոնիա}} 0.876
# {{դրոշավորում|Նորվեգիա}} 0.876
# {{դրոշավորում|Շվեյցարիա}} 0.871
# {{դրոշավորում|Ֆինլանդիա}} 0.868
# {{դրոշավորում|Շվեդիա}} 0.864
# {{դրոշավորում|Գերմանիա}} 0.861
# {{դրոշավորում|Ավստրալիա}} 0.861
# {{դրոշավորում|Դանիա}} 0.860
# {{դրոշավորում|Նիդեռլանդներ}} 0.857
# {{դրոշավորում|Իռլանդիա}} 0.854
# {{դրոշավորում|Կանադա}} 0.852
# {{դրոշավորում|Նոր Զելանդիա}} 0.846
# {{դրոշավորում|Սլովենիա}} 0.846
# {{դրոշավորում|Չեխիա}} 0.840
# {{դրոշավորում|Բելգիա}} 0.836
# {{դրոշավորում|Մեծ Բրիտանիա}} 0.835
# {{դրոշավորում|Ավստրիա}} 0.835
# {{դրոշավորում|Սինգապուր}} 0.816
# {{դրոշավորում|Լյուքսեմբուրգ}} 0.811
# {{դրոշավորում|Հոնկոնգ}} 0.809
# {{դրոշավորում|Ֆրանսիա}} 0.808
# {{դրոշավորում|Մալթա}} 0.805
# {{դրոշավորում|Սլովակիա}} 0.797
# {{դրոշավորում|ԱՄՆ}} 0.797
# {{դրոշավորում|Էստոնիա}} 0.794
# {{դրոշավորում|Իսրայել}} 0.787
# {{դրոշավորում|Լեհաստան}} 0.787
# {{դրոշավորում|Հարավային Կորեա}} 0.773
# {{դրոշավորում|Հունգարիա}} 0.773
# {{դրոշավորում|Իտալիա}} 0.771
# {{դրոշավորում|Կիպրոս}} 0.769
# {{դրոշավորում|Լատվիա}} 0.759
# {{դրոշավորում|Լիտվա}} 0.757
# {{դրոշավորում|Խորվաթիա}} 0.756
# {{դրոշավորում|Բելառուս}} 0.755
# {{դրոշավորում|Իսպանիա}} 0.754
# {{դրոշավորում|Հունաստան}} 0.753
# {{դրոշավորում|Չեռնոգորիա}} 0.741
# {{դրոշավորում|Ռուսաստան}} 0.738
# {{դրոշավորում|Ղազախստան}} 0.737
# {{դրոշավորում|Պորտուգալիա}} 0.732
# {{դրոշավորում|Ռումինիա}} 0.717
# {{դրոշավորում|Բուլղարիա}} 0.710
# {{դրոշավորում|Չիլի}} 0.710
# {{դրոշավորում|Արգենտինա}} 0.707
# {{դրոշավորում|Իրան}} 0.707
# {{դրոշավորում|Ալբանիա}} 0.706
# {{դրոշավորում|Ուկրաինա}} 0.701
# {{դրոշավորում|Ուրուգվայ}} 0.689
# {{դրոշավորում|Մավրիկիոս}} 0.683
# {{դրոշավորում|Վրաստան}} 0.682
# {{դրոշավորում|Ադրբեջան}} 0.681
# {{դրոշավորում|Հայաստան}} 0.680
# {{դրոշավորում|Բարբադոս}} 0.669
}}

[[Լիխտենշտայն]]ը, [[ԱՄԷ]]-ն, [[Անդորրա]]ն, [[Սաուդյան Արաբիա]]ն, [[Կատար]]ը, [[Բրունեյ]]ը, [[Բահրեյն]]ը,  [[Քուվեյթ]]ը, [[Բահամյան Կղզիներ]]ը, [[Մալայզիա]]ն և [[Սեյշելյան կղզիներ]]ը չնայած ունենալով ՄՆԶԻ-ի «շատ բարձր» ցուցանիշ, նրանց համար չի հաշվարկվել անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը։

== 2015 թվականի մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2016 թվականի զեկույց) ==
Մարդկային ներուժի զարգացման 2015 թվականի զեկույցը հրապարակվել է 2016 թվականի մարտի 21-ին,որտեղ հաշվարկվել է ՄՆԶԻ-ի արժեքները 2016 թվականի համար։ Ստորև ներկայացված են «շատ բարձր» ինդեքս ունեցող երկրների ցանկը<ref name=":0">{{Cite web |title=Human Development Report 2016 |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/2016_human_development_report.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170327135240/http://hdr.undp.org/sites/default/files/2016_human_development_report.pdf |archive-date=2017 թ․ մարտի 27 |access-date=2017 թ․ հուլիսի 12 |website=United Nations Development Programme |df=dmy-all}}</ref>։

* {{Increase}} = աճ
* {{Steady}} = կայուն
* {{Decrease}} = հետընթաց

<!-- * Մոտ ՄՆԶԻ-ի արժեքները նշված ցուցակներում հավասարություն չեն ստեղծում, քանի որ ինդեքսը հաշված է վեց նիշի ճշտությամբ։ -->{|class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!scope="col" colspan="2"| Դասակարգում
! scope="col" rowspan="2" style="width:300px;"| Երկիր
!scope="col" colspan="2"| ՄՆԶԻ
|-
! scope="col" style="width:50px;"| <small>2015 տվյալներ (2016 զեկույց) դասակարգում</small><br /><ref name="UNDP2016">{{Cite web |title=Human Development Report 2016—'Human Development for everyone' |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/2016_human_development_report.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170327135240/http://hdr.undp.org/sites/default/files/2016_human_development_report.pdf |archive-date=2017 թ․ մարտի 27 |accessdate=2017 թ․ մարտի 21 |publisher=[[Human Development Report|HDRO (Human Development Report Office)]] [[United Nations Development Programme]] |df=dmy-all}}</ref>
! scope="col" style="width:75px;"| <small>Նախորդ տարվա համեմատ փոփոխություն</small><ref name="UNDP2016"/>
! scope="col" style="width:75px;"| <small>2015 տվյալներ (2016 զեկույց) դասակարգում</small><br /><ref name="UNDP2016"/>
! scope="col" style="width:75px;"| <small>Նախորդ տարվա համեմատ փոփոխություն</small><br /><ref name="UNDP2016"/>
|-
|  1 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Նորվեգիա}} || 0.949 || {{increase}} 0.001
|-
|  2 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Ավստրալիա}} || 0.939 || {{increase}} 0.002
|-
|  2 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Շվեյցարիա}} || 0.939 || {{increase}} 0.001
|-
|  4 || {{increase}} (2) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Գերմանիա}} || 0.926 || {{increase}} 0.002
|-
|  5 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Դանիա}} || 0.925 || {{increase}} 0.002
|-
|  5 || {{increase}} (6) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Սինգապուր}} || 0.925 || {{increase}} 0.013
|-
|  7 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Նիդեռլանդներ}} || 0.924 || {{increase}} 0.001
|-
|  8 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Իռլանդիա}} || 0.923 || {{increase}} 0.003
|-
|  9 || {{increase}} (7) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Իսլանդիա}} || 0.921 || {{increase}} 0.002
|-
| 10 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Կանադա}} || 0.920 || {{increase}} 0.001
|-
| 10 || {{decrease}} (2) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|ԱՄՆ}} || 0.920 || {{increase}} 0.002
|-
| 12 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Հոնկոնգ}} || 0.917 || {{increase}} 0.001
|-
| 13 || {{decrease}} (4) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Նոր Զելանդիա}} || 0.915 || {{increase}} 0.002
|-
| 14 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Շվեդիա}} || 0.913 || {{increase}} 0.004
|-
| 15 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Լիխտենշտեյն}} || 0.912 || {{increase}} 0.001
|-
| 16 || {{decrease}} (4) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Մեծ Բրիտանիա}} || 0.909 || {{increase}} 0.003
|-
| 17 || {{increase}} (3) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Ճապոնիա}} || 0.903 || {{increase}} 0.001
|-
| 18 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Հարավային Կորեա}} || 0.901 || {{increase}} 0.002
|-
| 19 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Իսրայել}} || 0.899 || {{increase}} 0.001
|-
| 20 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Լյուքսեմբուրգ}} || 0.898 || {{increase}} 0.002
|-
| 21 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Ֆրանսիա}} || 0.897 || {{increase}} 0.003
|-
| 22 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Բելգիա}} || 0.896 || {{increase}} 0.001
|-
| 23 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Ֆինլանդիա}} || 0.895 || {{increase}} 0.002
|-
| 24 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Ավստրիա}} || 0.893 || {{increase}} 0.001
|-
| 25 || {{increase}} (2) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Իսպանիա}} || 0.892 || {{increase}} 0.005
|-
| 26 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Սլովենիա}} || 0.890 || {{increase}} 0.002
|-
| 27 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Իտալիա}} || 0.887 || {{increase}} 0.006
|-
| 28 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Չեխիա}} || 0.878 || {{increase}} 0.003
|-
| 29 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Հունաստան}} || 0.866 || {{increase}} 0.001
|-
| 30 || {{increase}} (10) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Սլովակիա}} || 0.865 || {{increase}} 0.020
|-
| 31 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Էստոնիա}} || 0.865 || {{increase}} 0.002
|-
| 32 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Անդորրա}} || 0.858 || {{increase}} 0.001
|-
| 33 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Կիպրոս}} || 0.856 || {{increase}} 0.002
|-
| 33 || {{increase}} (2) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Մալթա}} || 0.856 || {{increase}} 0.003
|-
| 33 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Կատար}} || 0.856 || {{increase}} 0.001
|-
| 36 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Լեհաստան}} || 0.855 || {{increase}} 0.003
|-
| 37 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Լիտվա}} || 0.848 || {{increase}} 0.002
|-
| 38 || {{increase}} (4) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Չիլի}} || 0.847 || {{increase}} 0.002
|-
| 38 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Սաուդյան Արաբիա}} || 0.847 || {{increase}} 0.002
|-
| 41 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Պորտուգալիա}} || 0.843 || {{increase}} 0.002
|-
| 42 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Արաբական Միացյալ Էմիրություններ}} || 0.840|| {{increase}} 0.004
|-
| 43 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Հունգարիա}} || 0.836 || {{increase}} 0.002
|-
| 44 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Լատվիա}} || 0.830 || {{increase}} 0.002
|-
| 45 || {{decrease}} (5) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Արգենտինա}} || 0.827 || {{increase}} 0.001
|-
| 45 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Խորվաթիա}} || 0.827 || {{increase}} 0.004
|-
| 47 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Բահրեյն}} || 0.824 || {{increase}} 0.001
|-
| 48 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Չեռնոգորիա}} || 0.807|| {{increase}} 0.003
|-
| 49 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Ռուսաստան}} || 0.804 || {{decrease}} 0.001
|-
| 50 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Ռումինիա}} || 0.802 || {{increase}} 0.004
|-
| 51 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Քուվեյթ}} || 0.800 || {{increase}} 0.001
|}

=== Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2016 թվականի զեկույց) ===
Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը<ref name="2016 Complete">{{Cite web |date=2016 |title=Report |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/2016_human_development_report.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170327135240/http://hdr.undp.org/sites/default/files/2016_human_development_report.pdf |archive-date=2017 թ․ մարտի 27 |access-date=2017 թ․ մարտի 22 |website=hdr.undp.org |df=dmy-all}}</ref>  հասարակության մեջ մարդկային ներուժի զարգացման միջին մակարդակն է  հաշվի առած անհավասարությունը։

<small>Դասակարգումը կապված չէ ՄՆԶԻ-ի  ցուցակի հետ, քանի որ այստեղ բացակայում են որոշ երկրների տվյալներ։</small>

{{columns-list|colwidth=22em|
# {{դրոշավորում|Նորվեգիա}} 0.898
# {{դրոշավորում|Իսլանդիա}} 0.868
# {{դրոշավորում|Ավստրալիա}} 0.861
# {{դրոշավորում|Նիդեռլանդներ}} 0.861
# {{դրոշավորում|Գերմանիա}} 0.859
# {{դրոշավորում|Շվեյցարիա}} 0.859
# {{դրոշավորում|Դանիա}} 0.858
# {{դրոշավորում|Շվեդիա}} 0.851
# {{դրոշավորում|Իռլանդիա}} 0.850
# {{դրոշավորում|Ֆինլանդիա}} 0.843
# {{դրոշավորում|Կանադա}} 0.839
# {{դրոշավորում|Սլովենիա}} 0.838
# {{դրոշավորում|Մեծ Բրիտանիա}} 0.836
# {{դրոշավորում|Չեխիա}} 0.830
# {{դրոշավորում|Լյուքսեմբուրգ}} 0.827
# {{դրոշավորում|Բելգիա}} 0.821
# {{դրոշավորում|Ավստրիա}} 0.815
# {{դրոշավորում|Ֆրանսիա}} 0.813
# {{դրոշավորում|ԱՄՆ}} 0.796
# {{դրոշավորում|Սլովակիա}} 0.793
# {{դրոշավորում|Ճապոնիա}} 0.791
# {{դրոշավորում|Իսպանիա}} 0.791
# {{դրոշավորում|Էստոնիա}} 0.788
# {{դրոշավորում|Մալթա}} 0.786
# {{դրոշավորում|Իտալիա}} 0.784
# {{դրոշավորում|Իսրայել}} 0.778
# {{դրոշավորում|Լեհաստան}} 0.774
# {{դրոշավորում|Հունգարիա}} 0.771
# {{դրոշավորում|Կիպրոս}} 0.762
# {{դրոշավորում|Լիտվա}} 0.759
# {{դրոշավորում|Հունաստան}} 0.758
# {{դրոշավորում|Պորտուգալիա}} 0.755
# {{դրոշավորում|Հարավային Կորեա}} 0.753
# {{դրոշավորում|Խորվաթիա}} 0.752
# {{դրոշավորում|Լատվիա}} 0.742
# {{դրոշավորում|Չեռնոգորիա}} 0.736
# {{դրոշավորում|Ռուսաստան}} 0.725
# {{դրոշավորում|Ռումինիա}} 0.714
# {{դրոշավորում|Արգենտինա}} 0.698
# {{դրոշավորում|Չիլի}} 0.691
}}

[[Լիխտենշտայն]]ը, [[ԱՄԷ]]-ն, [[Անդորրա]]ն, [[Սաուդյան Արաբիա]]ն, [[Կատար]]ը, [[Բրունեյ]]ը, [[Բահրեյն]]ը, [[Քուվեյթ]]ը, [[Նոր Զելանդիա]]ն, [[Հոնկոնգ]]ը և [[Սինգապուր]]ը, չնայած ունենալով ՄՆԶԻ-ի «շատ բարձր» ցուցանիշ, նրանց համար չի հաշվարկվել անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը։

== 2014 թվականի մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2015 թվականի զեկույց) ==
Մարդկային ներուժի զարգացման 2018 թվականի զեկույցը հրապարակվել է 2015 թվականի դեկտեմբերի 14-ին,որտեղ հաշվարկվել է ՄՆԶԻ-ի արժեքները 2014 թվականի համար։ Ստորև ներկայացված են «շատ բարձր» ինդեքս ունեցող երկրների ցանկը<ref name="2015 Complete">{{Cite web |date=2015 |title=Statistics |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr_2015_statistical_annex.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160319110553/http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr_2015_statistical_annex.pdf |archive-date=2016 թ․ մարտի 19 |access-date=2015 թ․ դեկտեմբերի 20 |website=hdr.undp.org |df=dmy-all}}</ref>։<!-- *Մակաուն և Թայվանը ՄԱկ-ի անդամ երկրներ չեն, այս իսկ պատճառով ներառված չեն ՄԱԿ-ի ՄՆԶԻ-ի ցուցակում։ --><ref name="Macau in Figures, 2015">The UN does not calculate the HDI of Macau. The government of Macau calculates its own HDI.[http://www.dsec.gov.mo/getAttachment/0d4efddf-7ad1-400c-ae84-7137d9c9df9f/E_MN_PUB_2015_Y.aspx Macau in Figures, 2015] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923220838/http://www.dsec.gov.mo/getAttachment/0d4efddf-7ad1-400c-ae84-7137d9c9df9f/E_MN_PUB_2015_Y.aspx|date=23 September 2015}}</ref><ref name="dgbas2011">Taiwan's government calculated its HDI to be 0.882, based on 2010 new methodology of UNDP. {{Cite web |year=2011 |title=2011中華民國人類發展指數 (HDI) |url=http://www.dgbas.gov.tw/public/Data/491716362790WG0X9I.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141020210541/http://www.dgbas.gov.tw/public/Data/491716362790WG0X9I.pdf |archive-date=2014 թ․ հոկտեմբերի 20 |accessdate=2011 թ․ նոյեմբերի 21 |publisher=Directorate General of Budget, Accounting and Statistics, Executive Yuan, R.O.C. |language=Chinese |df=dmy-all}}</ref>

* {{Increase}} = աճ
* {{Steady}} = կայուն
* {{Decrease}} = հետընթաց
<!-- * Մոտ ՄՆԶԻ-ի արժեքները նշված ցուցակներում հավասարություն չեն ստեղծում, քանի որ ինդեքսը հաշված է վեց նիշի ճշտությամբ։ -->
{|class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!scope="col" colspan="2"| Դասակարգում
! scope="col" rowspan="2" style="width:300px;"| Երկիր
!scope="col" colspan="2"| ՄՆԶԻ
|-
! scope="col" style="width:50px;"| <small>2014 տվյալներ (2015 զեկույց) դասակարգում</small><br /><ref name="UNDP2015">{{Cite web |title=Human Development Report 2015—'Sustaining Human Progress: Reducing Vulnerabilities and Building Resilience' |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr_2015_statistical_annex.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160319110553/http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr_2015_statistical_annex.pdf |archive-date=2016 թ․ մարտի 19 |accessdate=2015 թ․ դեկտեմբերի 14 |publisher=[[Human Development Report|HDRO (Human Development Report Office)]] [[United Nations Development Programme]] |df=dmy-all}}</ref>
! scope="col" style="width:75px;"| <small>Նախորդ տարվա համեմատ փոփոխություն</small><ref name="UNDP2015"/>
! scope="col" style="width:75px;"| <small>2014 տվյալներ (2015 զեկույց) դասակարգում</small><br /><ref name="UNDP2015"/>
! scope="col" style="width:75px;"| <small>Նախորդ տարվա համեմատ փոփոխություն</small><br /><ref name="UNDP2015"/>
|-
|  1 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Նորվեգիա}} || 0.944 || {{increase}} 0.002
|-
|  2 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Ավստրալիա}} || 0.935 || {{increase}} 0.002
|-
|  3 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Շվեյցարիա}} || 0.930 || {{increase}} 0.002
|-
|  4 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Դանիա}} || 0.923 || {{steady}}
|-
|  5 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Նիդեռլանդներ}} || 0.922 || {{increase}} 0.002
|-
|  6 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Գերմանիա}} || 0.916 || {{increase}} 0.001
|-
|  6 || {{increase}} (2) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Իռլանդիա}} || 0.916 || {{increase}} 0.004
|-
|  8 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|ԱՄՆ}} || 0.915 || {{increase}} 0.002
|-
|  9 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Կանադա}} || 0.913 || {{increase}} 0.001
|-
|  9 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Նոր Զելանդիա}} || 0.913 || {{increase}} 0.002
|-
| 11 || {{decrease}} (2) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Սինգապուր}} || 0.912 || {{increase}} 0.003
|-
| 12 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Հոնկոնգ}} || 0.910 || {{increase}} 0.002
|-
| 13 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Լիխտենշտեյն}} || 0.908 || {{increase}} 0.001
|-
| 14 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Շվեդիա}} || 0.907 || {{increase}} 0.002
|-
| 14 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Մեծ Բրիտանիա}} || 0.907 || {{increase}} 0.005
|-
| 16 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Իսլանդիա}} || 0.899 || {{steady}}
|-
| 17 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Հարավային Կորեա}} || 0.898 || {{increase}} 0.003
|-
| 18 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Իսրայել}} || 0.894 || {{increase}} 0.001
|-
| 18 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Մակաու}} || 0.894 ||<ref name="dsec.gov.mo">The UN does not calculate the HDI of Macau. The government of Macau calculates its own HDI. [http://www.dsec.gov.mo/getAttachment/3fcdb33a-9238-44ca-8e4b-ebdb9c868e8e/E_MN_PUB_2016_Y.aspx Macau in Figures, 2016] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161011202314/http://www.dsec.gov.mo/getAttachment/3fcdb33a-9238-44ca-8e4b-ebdb9c868e8e/E_MN_PUB_2016_Y.aspx |date=11 October 2016 }}</ref>
|-
| 19 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Լյուքսեմբուրգ}} || 0.892 || {{increase}} 0.002
|-
| 20 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Ճապոնիա}} || 0.891 || {{increase}} 0.001
|-
| 21 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Բելգիա}} || 0.890 || {{increase}} 0.002
|-
| 22 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Ֆրանսիա}} || 0.888 || {{increase}} 0.001
|-
| 23 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Ավստրիա}} || 0.885 || {{increase}} 0.001
|-
| 24 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Ֆինլանդիա}} || 0.883 || {{increase}} 0.001
|-
| 25 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Թայվան}} || 0.882 ||<ref name="dgbas1">The UN [[China and the United Nations|does not recognize]] the [[Republic of China]] ([[Taiwan]]) as a [[sovereign state]]. The HDI report does not include Taiwan as part of the People's Republic of China when calculating China's figures. Taiwan's government calculated its HDI to be 0.882, based on 2010 new methodology of UNDP. {{Cite web |year=2011 |title=2011中華民國人類發展指數 (HDI) |url=http://www.dgbas.gov.tw/public/Data/491716362790WG0X9I.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141020210541/http://www.dgbas.gov.tw/public/Data/491716362790WG0X9I.pdf |archive-date=2014 թ․ հոկտեմբերի 20 |accessdate=2011 թ․ նոյեմբերի 21 |publisher=Directorate General of Budget, Accounting and Statistics, Executive Yuan, R.O.C. |language=Chinese |df=dmy-all}}</ref>
|-
| 26 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Սլովենիա}} || 0.880 || {{increase}} 0.001
|-
| 27 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Իսպանիա}} || 0.876 || {{increase}} 0.002
|-
| 28 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Իտալիա}} || 0.873 || {{steady}}
|-
| 29 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Չեխիա}} || 0.870 || {{increase}} 0.002
|-
| 30 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Հունաստան}} || 0.865 || {{increase}} 0.002
|-
| 31 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Էստոնիա}} || 0.861 || {{increase}} 0.002
|-
| 32 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Բրունեյ}} || 0.856 || {{increase}} 0.004
|-
| 33 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Կիպրոս}} || 0.850 || {{steady}}
|-
| 33 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Կատար}} || 0.850 || {{increase}} 0.001
|-
| 34 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Անդորրա}} || 0.845 || {{increase}} 0.001
|-
| 35 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Սլովակիա}} || 0.844 || {{increase}} 0.005
|-
| 36 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Լեհաստան}} || 0.843 || {{increase}} 0.003
|-
| 37 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Լիտվա}} || 0.839 || {{increase}} 0.002
|-
| 37 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Մալթա}} || 0.839 || {{increase}} 0.002
|-
| 39 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Սաուդյան Արաբիա}} || 0.837 || {{increase}} 0.001
|-
| 40 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Արգենտինա}} || 0.836 || {{increase}} 0.003
|-
| 41 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Արաբական Միացյալ Էմիրություններ}} || 0.835 || {{increase}} 0.002
|-
| 42 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Չիլի}} || 0.832 || {{increase}} 0.002
|-
| 43 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Պորտուգալիա}} || 0.830 || {{increase}} 0.002
|-
| 44 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Հունգարիա}} || 0.828 || {{increase}} 0.003
|-
| 45 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Բահրեյն}} || 0.824 || {{increase}} 0.003
|-
| 46 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Լատվիա}} || 0.819 || {{increase}} 0.003
|-
| 47 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Խորվաթիա}} || 0.818 || {{increase}} 0.001
|-
| 48 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Քուվեյթ}} || 0.816 || {{steady}}
|-
| 49 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Չեռնոգորիա}} || 0.802 || {{increase}} 0.001
|}

=== Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2015 թվականի զեկույց) ===
Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը<ref name="2015 Complete"/>  հասարակության մեջ մարդկային ներուժի զարգացման միջին մակարդակն է  հաշվի առած անհավասարությունը։

<small>Նկատենք, որ կանաչ սլաքը ({{increase}}) ցույց է տալիս աճը, կարմիրը՝ ({{decrease}}) հետընթացը, կապույտը ({{Steady}}) ՝ դիրքի հաստատուն մնալը։ Դասակարգումը կապված չէ ՄՆԶԻ-ի  ցուցակի հետ, քանի որ այստեղ բացակայում են որոշ երկրների տվյալներ։</small>

{{columns-list|colwidth=22em|
# {{դրոշավորում|Նորվեգիա}} 0.893 ({{Steady}})
# {{դրոշավորում|Նիդեռլանդներ}} 0.861 ({{increase}} 1)
# {{դրոշավորում|Շվեյցարիա}} 0.861 ({{increase}} 1)
# {{դրոշավորում|Ավստրալիա}} 0.858 ({{decrease}} 2)
# {{դրոշավորում|Դանիա}} 0.856 ({{increase}} 3)
# {{դրոշավորում|Գերմանիա}} 0.853 ({{decrease}} 1)
# {{դրոշավորում|Իսլանդիա}} 0.846 ({{decrease}} 1)
# {{դրոշավորում|Շվեդիա}} 0.846 ({{decrease}} 1)
# {{դրոշավորում|Իռլանդիա}} 0.836 ({{increase}} 1)
# {{դրոշավորում|Ֆինլանդիա}} 0.834 ({{increase}} 1)
# {{դրոշավորում|Կանադա}} 0.832 ({{decrease}} 2)
# {{դրոշավորում|Սլովենիա}} 0.829 ({{Steady}})
# {{դրոշավորում|Մեծ Բրիտանիա}} 0.829 ({{increase}} 3)
# {{դրոշավորում|Չեխիա}} 0.823 ({{increase}} 1)
# {{դրոշավորում|Լյուքսեմբուրգ}} 0.822 ({{decrease}} 1)
# {{դրոշավորում|Բելգիա}} 0.820 ({{increase}} 1)
# {{դրոշավորում|Ավստրիա}} 0.816 ({{decrease}} 4)
# {{դրոշավորում|Ֆրանսիա}} 0.811 ({{Steady}})
# {{դրոշավորում|Սլովակիա}} 0.791 ({{increase}} 2)
# {{դրոշավորում|Էստոնիա}} 0.782 ({{increase}} 4)
# {{դրոշավորում|Ճապոնիա}} 0.780 ({{decrease}} 1)
# {{դրոշավորում|Իսրայել}} 0.775 ({{decrease}} 3)
# {{դրոշավորում|Իսպանիա}} 0.775 ({{decrease}} 1)
# {{դրոշավորում|Իտալիա}} 0.773 ({{decrease}} 1)
# {{դրոշավորում|Հունգարիա}} 0.769 ({{increase}} 2)
# {{դրոշավորում|Մալթա}} 0.767 ({{Steady}})
# {{դրոշավորում|Լեհաստան}} 0.760 ({{increase}} 2)
# {{դրոշավորում|ԱՄՆ}} 0.760 ({{Steady}})
# {{դրոշավորում|Կիպրոս}} 0.758 ({{increase}} 1)
# {{դրոշավորում|Հունաստան}} 0.758 ({{decrease}} 5)
# {{դրոշավորում|Լիտվա}} 0.754 ({{Steady}})
# {{դրոշավորում|Հարավային Կորեա}} 0.751 ({{increase}} 1)
# {{դրոշավորում|Պորտուգալիա}} 0.744 ({{decrease}} 1)
# {{դրոշավորում|Խորվաթիա}} 0.743 ({{increase}} 1)
# {{դրոշավորում|Բելառուս}} 0.741
# {{դրոշավորում|Լատվիա}} 0.730
}}

[[Լիխտենշտայն]]ը, [[ԱՄԷ]]-ն, [[Անդորրա]]ն, [[Սաուդյան Արաբիա]]ն, [[Կատար]]ը, [[Բրունեյ]]ը, [[Բահրեյն]]ը, [[Քուվեյթ]]ը, [[Նոր Զելանդիա]]ն, [[Հոնկոնգ]]ը և [[Սինգապուր]]ը, չնայած ունենալով ՄՆԶԻ-ի «շատ բարձր» ցուցանիշ, նրանց համար չի հաշվարկվել անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը։

== 2013 թվականի մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2014 թվականի զեկույց) ==
Մարդկային ներուժի զարգացման 2013 թվականի զեկույցը հրապարակվել է 2014 թվականի հուլիսի 24-ին,որտեղ հաշվարկվել է ՄՆԶԻ-ի արժեքները 2013 թվականի համար։ Ստորև ներկայացված են «շատ բարձր» ինդեքս ունեցող երկրների ցանկը<ref name="2014 Complete">{{Cite web |date=2014 |title=Data |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-report-en-1.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151018115808/http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-report-en-1.pdf |archive-date=2015 թ․ հոկտեմբերի 18 |access-date=2014 թ․ հուլիսի 25 |website=hdr.undp.org |df=dmy-all}}</ref>։<!-- *Macau and Taiwan are non-UN members and thus their HDI rankings are not calculated by the UNDP but by their own respective governments; the two territories' HDI rankings have been added for comparison purposes --><ref name="Macau in Figures, 2015"/><ref name="dgbas2011"/>
* {{Increase}} = աճ
* {{Steady}} = կայուն
* {{Decrease}} = հետընթաց
<!-- * Մոտ ՄՆԶԻ-ի արժեքները նշված ցուցակներում հավասարություն չեն ստեղծում, քանի որ ինդեքսը հաշված է վեց նիշի ճշտությամբ։ -->{|class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!scope="col" colspan="2"| Դասակարգում
! scope="col" rowspan="2" style="width:300px;"| Երկիր
!scope="col" colspan="2"| ՄՆԶԻ
|-
! scope="col" style="width:75px;"| <small>2013 թվականի զեկույցը հրապարակված 2014-ին</small><br /><ref name="UNDP2014">{{Cite web |title=Human Development Report 2014—'Sustaining Human Progress: Reducing Vulnerabilities and Building Resilience' |url=http://hdr.undp.org/en/content/human-development-report-2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140727000647/http://hdr.undp.org/en/content/human-development-report-2014 |archive-date=2014 թ․ հուլիսի 27 |accessdate=2014 թ․ հուլիսի 25 |publisher=[[Human Development Report|HDRO (Human Development Report Office)]] [[United Nations Development Programme]] |df=dmy-all}}</ref>
! scope="col" style="width:75px;"| <small>2013 թվականի զեկույցի նկատմամբ փոփոխություն</small><ref name="UNDP2014"/>
! scope="col" style="width:75px;"| <small>2013 թվականի զեկույցը հրապարակված 2014-ին</small><br /><ref name="UNDP2014"/>
! scope="col" style="width:75px;"| <small>2013 թվականի զեկույցի նկատմամբ փոփոխություն</small><br /><ref name="UNDP2014"/>
|-
|  1 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Նորվեգիա}} || 0.944 || {{decrease}} 0.011
|-
|  2 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Ավստրալիա}} || 0.933 || {{increase}} 0.002
|-
|  3 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Շվեյցարիա}} || 0.917 || {{increase}} 0.001
|-
|  4 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Նիդեռլանդներ}} || 0.915 || {{steady}}
|-
|  5 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|ԱՄՆ}} || 0.914 || {{increase}} 0.002
|-
|  6 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Գերմանիա}} || 0.911 || {{steady}}
|-
|  7 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Նոր Զելանդիա}} || 0.910 || {{increase}} 0.002
|-
|  8 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Կանադա}} || 0.902 || {{increase}} 0.001
|-
|  9 || {{increase}} (3) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Սինգապուր}} || 0.901 || {{increase}} 0.002
|-
| 10 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Դանիա}} || 0.900 || {{steady}}
|-
| 11 || {{decrease}} (3) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Իռլանդիա}} || 0.899 || {{decrease}} 0.017
|-
| 12 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Շվեդիա}} || 0.898 || {{increase}} 0.001
|-
| 13 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Իսլանդիա}} || 0.895 || {{increase}} 0.002
|-
| 14 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Մեծ Բրիտանիա}} || 0.892 || {{increase}} 0.002
|-
| 14 || {{steady}} ||style= "text-align:left"| {{դրոշավորում|Մակաու}} || 0.892 ||<ref name="dsec.gov.mo"/>
|-
| 15 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Հոնկոնգ}} || 0.891 || {{increase}} 0.002
|-
| 15 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Հարավային Կորեա}} || 0.891 || {{increase}} 0.003
|-
| 17 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Ճապոնիա}} || 0.890 || {{increase}} 0.002
|-
| 18 || {{decrease}} (2) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Լիխտենշտեյն}} || 0.889 || {{increase}} 0.001
|-
| 19 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Իսրայել}} || 0.888 || {{increase}} 0.002
|-
| 20 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Ֆրանսիա}} || 0.884 || {{steady}}
|-
| 21 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Թայվան}} || 0.882 ||<ref name="dgbas1"/>
|-
| 22 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Ավստրիա}} || 0.881 || {{increase}} 0.001
|-
| 22 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Բելգիա}} || 0.881 || {{increase}} 0.001
|-
| 22 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Լյուքսեմբուրգ}} || 0.881 || {{increase}} 0.001
|-
| 23 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Ֆինլանդիա}} || 0.879 || {{steady}}
|-
| 24 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Սլովենիա}} || 0.874 || {{steady}}
|-
| 25 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Իտալիա}} || 0.872 || {{steady}}
|-
| 26 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Իսպանիա}} || 0.869 || {{steady}}
|-
| 27 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Չեխիա}} || 0.861 || {{steady}}
|-
| 28 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Հունաստան}} || 0.853 || {{decrease}} 0.001
|-
| 29 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Բրունեյ}} || 0.852 || {{steady}}
|-
| 30 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Կատար}} || 0.851 || {{increase}} 0.001
|-
| 31 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Կիպրոս}} || 0.845 || {{decrease}} 0.003
|-
| 32 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Էստոնիա}} || 0.840 || {{increase}} 0.001
|-
| 33 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Սաուդյան Արաբիա}} || 0.836 || {{increase}} 0.003
|-
| 34 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Լիտվա}} || 0.834 || {{increase}} 0.003
|-
| 34 || {{decrease}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Լեհաստան}} || 0.834 || {{increase}} 0.001
|-
| 35 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Անդորրա}} || 0.830 || {{steady}}
|-
| 35 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Սլովակիա}} || 0.830 || {{increase}} 0.001
|-
| 36 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Մալթա}} || 0.829 || {{increase}} 0.002
|-
| 37 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Արաբական Միացյալ Էմիրություններ}} || 0.827 || {{increase}} 0.002
|-
| 38 || {{increase}} (1) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Չիլի}} || 0.822 || {{increase}} 0.003
|-
| 38 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Պորտուգալիա}} || 0.822 || {{steady}}
|-
| 39 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Հունգարիա}} || 0.818 || {{increase}} 0.001
|-
| 40 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Բահրեյն}} || 0.815 || {{increase}} 0.002
|-
| 40 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Կուբա}} || 0.815 || {{increase}} 0.002
|-
| 41 || {{decrease}} (2) ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Քուվեյթ}} || 0.814 || {{increase}} 0.001
|-
| 42 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Խորվաթիա}} || 0.812 || {{steady}}
|-
| 43 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Լատվիա}} || 0.810 || {{increase}} 0.002
|-
| 44 || {{steady}} ||style="text-align:left"| {{դրոշավորում|Արգենտինա}} || 0.808 || {{increase}} 0.002
|-

{{col-end}}
=== Չներառված երկրներ ===
Որոշ երկրներ ներառված չեն ցուցակում տարբեր պատճառներով, հիմնական պատճառը տվյալների բացակայությունն է։  ՄԱԿ-ի անդամ երկրներից 2014 թվականի զեկույցում  ներառված չէին [[Հյուսիսային Կորեա]]ն, [[Մարշալյան կղզիներ]]ը, [[Մոնակո]]ն, [[Նաուրու]]ն, [[Սան Մարինո]]ն, [[Սոմալի]]ն, [[Հարավային Սուդան]]ը, [[Սուդան]]ը և [[Տուվալու]]<ref name="2014 Complete"/>։

=== Inequality-adjusted HDI (2014 report) ===
{{main|List of countries by inequality-adjusted HDI}}
The Inequality-adjusted Human Development Index (IHDI)<ref name="2014 Complete"/> is a "measure of the average level of human development of people in a society once inequality is taken into account".

<small>Note։ The green arrows ({{increase}}), red arrows ({{decrease}}), and blue dashes ({{Steady}}) represent changes in rank. The rankings are not relative to the HDI list above due to the exclusion of countries which are missing IHDI data (p.&nbsp;168).</small>
=== Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2014 թվականի զեկույց) ===
Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը<ref name="2014 Complete"/>  հասարակության մեջ մարդկային ներուժի զարգացման միջին մակարդակն է  հաշվի առած անհավասարությունը։

<small>Նկատենք, որ կանաչ սլաքը ({{increase}}) ցույց է տալիս աճը, կարմիրը՝ ({{decrease}}) հետընթացը, կապույտը ({{Steady}}) ՝ դիրքի հաստատուն մնալը։ Դասակարգումը կապված չէ ՄՆԶԻ-ի  ցուցակի հետ, քանի որ այստեղ բացակայում են որոշ երկրների տվյալներ։</small>

{{columns-list|colwidth=22em|
# {{դրոշավորում|Նորվեգիա}} 0.891 ({{Steady}})
# {{դրոշավորում|Ավստրալիա}} 0.860 ({{Steady}})
# {{դրոշավորում|Նիդեռլանդներ}} 0.854 ({{increase}} 1)
# {{դրոշավորում|Շվեյցարիա}} 0.847 ({{increase}} 3)
# {{դրոշավորում|Գերմանիա}} 0.846 ({{Steady}})
# {{դրոշավորում|Իսլանդիա}} 0.843 ({{increase}} 2)
# {{դրոշավորում|Շվեդիա}} 0.840 ({{decrease}} 4)
# {{դրոշավորում|Դանիա}} 0.838 ({{increase}} 1)
# {{դրոշավորում|Կանադա}} 0.833 ({{increase}} 4)
# {{դրոշավորում|Իռլանդիա}} 0.832 ({{decrease}} 4)
# {{դրոշավորում|Ֆինլանդիա}} 0.830 ({{Steady}})
# {{դրոշավորում|Սլովենիա}} 0.824 ({{decrease}} 2)
# {{դրոշավորում|Ավստրիա}} 0.818 ({{decrease}} 1)
# {{դրոշավորում|Լյուքսեմբուրգ}} 0.814 ({{increase}} 3)
# {{դրոշավորում|Չեխիա}} 0.813 ({{decrease}} 1)
# {{դրոշավորում|Մեծ Բրիտանիա}} 0.812 ({{increase}} 3)
# {{դրոշավորում|Բելգիա}} 0.806 ({{decrease}} 2)
# {{դրոշավորում|Ֆրանսիա}} 0.804 ({{Steady}})
# {{դրոշավորում|Իսրայել}} 0.793 ({{increase}} 1)
# {{դրոշավորում|Ճապոնիա}} 0.779 (New)
# {{դրոշավորում|Սլովակիա}} 0.778 ({{increase}} 1)
# {{դրոշավորում|Իսպանիա}} 0.775 ({{decrease}} 2)
# {{դրոշավորում|Իտալիա}} 0.768 ({{increase}} 1)
# {{դրոշավորում|Էստոնիա}} 0.767 ({{increase}} 1)
# {{դրոշավորում|Հունաստան}} 0.762 ({{increase}} 2)
# {{դրոշավորում|Մալթա}} 0.760 ({{decrease}} 3)
# {{դրոշավորում|Հունգարիա}} 0.757 ({{decrease}} 1)
# {{դրոշավորում|ԱՄՆ}} 0.755 ({{decrease}} 12)
# {{դրոշավորում|Լեհաստան}} 0.751 ({{increase}} 1)
# {{դրոշավորում|Կիպրոս}} 0.752 ({{decrease}} 1)
# {{դրոշավորում|Լիտվա}} 0.746 ({{increase}} 2)
# {{դրոշավորում|Պորտուգալիա}} 0.739 ({{Steady}})
# {{դրոշավորում|Հարավային Կորեա}} 0.736 ({{decrease}} 5)
# {{դրոշավորում|Լատվիա}} 0.725 ({{increase}} 1)
# {{դրոշավորում|Խորվաթիա}} 0.721 ({{increase}} 4)
# {{դրոշավորում|Արգենտինա}} 0.680 ({{increase}} 7)
# {{դրոշավորում|Չիլի}} 0.661 ({{increase}} 4)
}}
[[Լիխտենշտայն]]ը, [[ԱՄԷ]]-ն, [[Անդորրա]]ն, [[Սաուդյան Արաբիա]]ն, [[Կատար]]ը, [[Բրունեյ]]ը, [[Բահրեյն]]ը, [[Քուվեյթ]]ը, [[Նոր Զելանդիա]]ն, [[Կուբա]]ն, [[Հոնկոնգ]]ը և [[Սինգապուր]]ը, չնայած ունենալով ՄՆԶԻ-ի «շատ բարձր» ցուցանիշ, նրանց համար չի հաշվարկվել անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը։

== Նախկին առաջատար երկրներ ==
Ստորև ներկայացված ցուցակում ընդգրկված են յուրաքանչյուր տարվա ՄՆԶԻ-ով առաջատար երկրները։ [[Նորվեգիա]] առաջատար է եղել ավելի քան 14 անգամ, որը ամենաբարձր արդյունքն է, 8 անհամ եղել է [[Կանադա]]ն, և [[Ճապոնիա]]ն 3 անգամ, իսկ [[Իսլանդիա]]ն առաջատար է եղել երկու անգամ։

Առաջին թիվը ցույց է տալիս, թե որ ժամանկահատվածում է եղել երկիրը առաջատարը, փակագծերումն նշված հրապարակման տարեթիվը
The year represents the time period from which the statistics for the index were derived. In parentheses is the year when the report was published.
{{columns-list|colwidth=25em|
* 2017 (2018): {{դրոշավորում|Նորվեգիա}}
* 2015 (2016): {{դրոշավորում|Նորվեգիա}}
* 2014 (2015): {{դրոշավորում|Նորվեգիա}}
* 2013 (2014): {{դրոշավորում|Նորվեգիա}}
* 2012 (2013): {{դրոշավորում|Նորվեգիա}}
* 2011 (2011): {{դրոշավորում|Նորվեգիա}}
* 2010 (2010): {{դրոշավորում|Նորվեգիա}}
* 2007 (2009): {{դրոշավորում|Նորվեգիա}}
* 2006 (2008): {{դրոշավորում|Իսլանդիա}}
* 2005 (2007): {{դրոշավորում|Իսլանդիա}}
* 2004 (2006): {{դրոշավորում|Նորվեգիա}}
* 2003 (2005): {{դրոշավորում|Նորվեգիա}}
* 2002 (2004): {{դրոշավորում|Նորվեգիա}}
* 2001 (2003): {{դրոշավորում|Նորվեգիա}}
* 2000 (2002): {{դրոշավորում|Նորվեգիա}}
* 1999 (2001): {{դրոշավորում|Նորվեգիա}}
* 1998 (2000): {{դրոշավորում|Կանադա}}
* 1997 (1999): {{դրոշավորում|Կանադա}}
* 1995 (1998): {{դրոշավորում|Կանադա}}
* 1994 (1997): {{դրոշավորում|Կանադա}}
* 1993 (1996): {{դրոշավորում|Կանադա}}
* 1992 (1995): {{դրոշավորում|Կանադա}}
* ???? (1994): {{դրոշավորում|Կանադա}}
* ???? (1993): {{դրոշավորում|Ճապոնիա}}
* 1990 (1992): {{դրոշավորում|Կանադա}}
* 1990 (1991): {{դրոշավորում|Ճապոնիա}}
* ???? (1990): {{դրոշավորում|Ճապոնիա}}

}}

== Աշխարհագրական ծածկույթ ==
ՄՆԶԻ-ն ընդլայնել է իր աշխարհագրական ծածկույթը․ Դավիթ Հաստինգսը [[Միավորված ազգերի կազմակերպության Ասիայի և Խաղաղ օվկիանոսյան տարածաշրջանների տնտեսական և հասարարակական հարցերով հանձնաժողով]]ը, հրապարակեց զեկույց, որով ընդլայնում էր երկրների քանակը ավելի քան 230, այնուամենայնիվ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրով 2009 թվականին հրապարակեցին 182 երկրների ցուցանիշներ, իսկ 2010 թվականին ընկավ այդ թիվը 169 երկրի<ref>{{Cite web |last=Hastings |first=David A. |year=2009 |title=Filling Gaps in the Human Development Index |url=http://www.unescap.org/publications/detail.asp?id=1308 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110430104401/http://www.unescap.org/publications/detail.asp?id=1308 |archive-date=2011 թ․ ապրիլի 30 |access-date=2009 թ․ դեկտեմբերի 1 |work=United Nations Economic and Social Commission for Asia and the Pacific, Working Paper WP/09/02 |df=dmy-all}}</ref><ref>{{Cite web |last=Hastings |first=David A. |year=2011 |title=A "Classic" Human Development Index with 232 Countries |url=http://www.humansecurityindex.org/?page_id=204 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110503210307/http://www.humansecurityindex.org/?page_id=204 |archive-date=2011 թ․ մայիսի 3 |access-date=2011 թ․ մարտի 9 |work=HumanSecurityIndex.org |df=dmy-all}} ինֆորմացիան կապված չէ տվյալների հետ</ref>։

== Քննադատություններ ==
[[Պատկեր:Human welfare and ecological footprint.jpg|thumb|ՄՆԶի-ն ընդդեմ. [[ecological footprint]]]]
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը քննադատության է ենթարկվել մի շարք հիմքերով ՝ ներառյալ ենթադրյալ ՝ տեխնոլոգիական զարգացման կամ մարդկային քաղաքակրթության մեջ ներդրում կատարելու ենթադրյալ բացակայությամբ ՝ գլոբալ տեսանկյունից կենտրոնանալով բացառապես ազգային ցուցանիշների և դասակարգման վրա, զարգացման նկատմամբ ուշադրության բացակայության հիմքում ընկած վիճակագրությունը և ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագրի (UNDP) բանաձևի փոփոխությունները կարող են  մարդկային ներուժի զարգացման  երկրների դասակարգման մեջ հանգեցնել լուրջ սխալ դասակարգումների ՝ «ցածր», «միջին», «բարձր» կամ «շատ բարձր» դասակարգումների մեջ<ref name="Wolff et al. 2011">{{Cite journal |last=Wolff |first=Hendrik |last2=Chong |first2=Howard |last3=Auffhammer |first3=Maximilian |year=2011 |title=Classification, Detection and Consequences of Data Error: Evidence from the Human Development Index |url=https://scholarship.sha.cornell.edu/articles/338 |journal=Economic Journal |volume=121 |issue=553 |pages=843–870 |doi=10.1111/j.1468-0297.2010.02408.x}}</ref>։

=== Տվյալների սխալի աղբյուրը ===
Տնտեսագետներ Հենդրիկ Վոլֆը, Հովարդ Չոնգը և Մաքսիմիլիան Աուֆհամմեր քննարկել է ՄՆԶԻ-ն տվյալների սխալի տեսանկյունից առողջապահության, կրթության և եկամուտների վիճակագրության մեջ, որը օգտագործվում է ստեղծելու ՄՆԶԻ-ն։ Նրանք տարբերակում են սխալների մի քանի տեսակներ՝ տվյալների թարմացում, բանաձևերի ստուգում և շեմերի սխալ գնահատումը, որի պատճառով հնարավոր է, որ որոշ երկրների զարգացման սխալ դասակարգման մեջ են, քանի որ տվյալներում կարող են լինել շատ սխալներ։ Շատ հեղինակներ պնդում են, որ անհրաժեշտ է զերծ մնալ երկրների դասակրգմանը ըստ կատեգորիաների, քանի որ շեմերը ընտրված են պատահականորեն, և կարող են ազդակ հանդիսանալ պաշտոնական տվյալների զեկույցում ռազմավարական գործողություններիր կատարել, և ունենալ պոտենցիալ մոլորեցնելու քաղաքական գործիչներին, ներդրողներին, բարեգործական կազմակերպություններին և հասարակությանը, ով օգտագործում է ՄՆԶԻ-ն ամբողջապես<ref name="Wolff et al. 2011" />։

2010 թվականին ՄԱԿԶԾ-ն արձագանքեց քննադատություններին և թարմացրեց դասակարգման շեմերը  որպես ցածր, միջին և բարձր մարդկային ներուժի զարգացվածություն ունեցող երկրներ։ ''[[The Economist]]''-ի մեկնաբանությանը ի պատասխան վաղ 2011 թվականին, Մարդկային ներուժի զարգացման զեկույցի գրասենյակը նշոց, որ նրանց համակարգված վերանայում են ՄՆԶԻճի հաշվման մեթոդները, և շարունակաբար վերանայում են մարդկային ներուժի զարգացման շեմերը<ref>{{Cite news |date=2011 թ․ հունվար |title=UNDP Human Development Report Office's comments |url=http://www.economist.com/user/UNDP%2BHuman%2BDevelopment%2BReport%2BOffice/comments |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110211083547/http://www.economist.com/user/UNDP%2BHuman%2BDevelopment%2BReport%2BOffice/comments |archive-date=2011 թ․ փետրվարի 11 |access-date=2011 թ․ հունվարի 12 |work=The Economist |df=dmy-all}}</ref> to a 6 January 2011 article in the magazine<ref>{{Cite news |date=2011 թ․ հունվարի 6 |title=The Economist (pages 60–61 in the issue of Jan 8, 2011) |url=http://www.economist.com/node/17849159?story_id=17849159 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110113063006/http://www.economist.com/node/17849159?story_id=17849159 |archive-date=2011 թ․ հունվարի 13 |access-date=2011 թ․ հունվարի 12 |df=dmy-all}}</ref>։
2013 թվականին Սալվատոր Մոնրին և Ալեսսանդրո Սպավենտան նշեց, որ ՀՆԱ և ՄՆԶԻ-ի մրցույթում, մոռացվում է, որ երկուսն էլ արտաքին ինդիկատորներ են, որոնք առաջնահերթություն են տալիս տարբեր չափանիշների, որոնց հիման վրա նախապատվությունը տալու է սոցիալական բարեկեցության չափմանը։ Ավելի մեծ հարց է առաջանում, թե հնարավոր է արդյոք քաղաքականության ուշադրության կենտրոնացումը տեղափոխել մրցակցային պարադիգմաների միջև տեղի ունեցած ճակատամարտից դեպի բնակչությունից ուղղակիորեն բարեկեցության մասին տեղեկատվություն ստանալու մեխանիզմի<ref name="Monni and Spaventa, 2013">{{Cite journal |last=Monni |first=Salvatore |last2=Spaventa |first2=Alessandro |year=2013 |title=Beyond Gdp and HDI: Shifting the focus from Paradigms to Politics |journal=Development |volume=56 |issue=2 |pages=227–231 |doi=10.1057/dev.2013.30}}</ref>։

== Ծանոթագրություններ ==
{{ծանցանկ}}
{{Արտաքին հղումներ}}

[[Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ]]
[[Կատեգորիա:Բրիտանական հայտնագործություններ]]
[[Կատեգորիա:Տնտեսություն]]
[[Կատեգորիա:Տնտեսական ցուցանիշներ]]
[[Կատեգորիա:1990 հիմնադրումներ]]
[[Կատեգորիա:Գիտությունը Հնդկաստանում]]
[[Կատեգորիա:Սոցիալական անհավասարություն]]
[[Կատեգորիա:Մակրոտնտեսական ցուցանիշներ]]