Դիտել 666 (թիվ) էջի վիքիկոդը

{{Բնական թիվ
|num = 666
|hy = Վեց հարյուր վաթսունվեց
|factor = [[Ամբողջ թիվ]]
|an = 2 • 32 • 37
|roman = DCLXVI
|bin = 1010011010<small>2</small>
|oct = 1232<small>8</small>
|hex = 29A<small>16</small>
}}

'''666''' ('''վեց հարյուր վաթսունվեց'''), [[բնական թիվ]], որը հաջորդում է 665 և նախորդում է 667 թվերին։

666 թիվը «[[գազանի թիվ]]» է անվանվում [[Նոր Կտակարան]]ի [[Հայտնություն Հովհաննեսի]] գրքի {{bibleverse-nb||Հայտնություն|13|niv}} գլխում<ref name = "Beale, 718">Beale, Gregory K. (1999). The Book of Revelation: A Commentary on the Greek Text. Grand Rapids, Michigan: Wm. B. Eerdmans Publishing. p. 718. {{ISBN|080282174X}}. Retrieved 9 July 2012.</ref>, ինչպես նաև հանրամատչելի մշակույթում, օրինակ՝ բրիտանական [[Iron Maiden]] հևի մետալ խմբի երրորդ՝ «The Number of the Beast» ստուդիական ալբոմում և դրա նույնանուն երգում։

== Մաթեմատիկայում ==
666-ն առաջին 36 [[բնական թվեր]]ի գումարն է (<math>\sum_{i=1}^{36} i</math>, այսինքն՝ {{nowrap|1=1 + 2 + 3 + ... + 34 + 35 + 36 = 666}}), և այդպիսով այն 36-րդ [[եռանկյուն թիվ]]ն է։ Քանի որ խաղային ռուլետկայում կան իրար հաջորդող թվերով 37 սեկտորներ, որոնցից մեկը 0 է, ռուլետկայի անիվի բոլոր համարների գումարը 666 է<ref name="numberphile" />։ Բացի այդ՝ {{nowrap|1=36 = 15 + 21}}, որտեղ 15-ը, 21-ը և 36-ը նույնպես եռանկյուն թվեր են, և {{nowrap|1=15<sup>2</sup> + 21<sup>2</sup> = 225 + 441 = 666}}։

10-ի հիմքով՝ 666-ը ռեփդիջիթ է (և այսպիսով՝ պալինդրոմ թիվ) և [[Սմիթի թիվ]]։ 666 թվի հասարակ ֆակտորիզացիան է 2 • 3<sup>2</sup> • 37։

Բացի այդ՝ 666-ն առաջին յոթ [[պարզ թվեր]]ի քառակուսիների գումարն է․ <math>2^2 + 3^2 + 5^2 + 7^2 + 11^2 + 13^2 + 17^2</math>։

666-ը [[Հարշադի թիվ|Հարշիդի թիվ]] է (առանց մնացորդի բաժանվում է իր թվանշանների գումարի վրա)․ 666 / (6 + 6 + 6) = 666 / 18 = 37։

666-ն առաջին վեց բնական թվերի խորանարդների գումարի և առաջին հինգ բնական թվերի խորանարդների գումարի գումարն է․ 1<sup>3</sup> + 2<sup>3</sup> + 3<sup>3</sup> + 4<sup>3</sup> + 5<sup>3</sup> + 6<sup>3</sup> + 5<sup>3</sup> + 4<sup>3</sup> + 3<sup>3</sup> + 2<sup>3</sup> + 1<sup>3</sup> = 666։

666-ը հավասար է իր թվանշանների և իր թվանշանների խորանարդների գումարին․ 6 + 6 + 6 + 6<sup>3</sup> + 6<sup>3</sup> + 6<sup>3</sup> = 666։

666-ը կարող է ներկայացվել որպես 1-ից 9 թվանշաններից կազմված թվերի գումար երկու եղանակով` թվերի աճման կարգով և մեկ եղանակով` նվազման կարգով․

: 1 + 2 + 3 + 4 + 567 + 89 = 666,
: 123 + 456 + 78 + 9 = 666,
: 9 + 87 + 6 + 543 + 21 = 666։

666° անկյան սինուսը բազմապատկած −2-ով հավասար է [[Ոսկե հատում|ոսկե հատմանը]]. −2sin666° = 2sin54° = 2cos36° = φ = (1 + <big>√</big>5)/2 = 1,618…։

== Կրոնում ==
=== Գազանի թիվ ===
[[Image:DVinfernoLuciferKingOfHell m.jpg|thumb|right|222px|666-ը հաճախ ասոցացվում է [[հրեշ]]ի հետ։]]
{{Main|Գազանի թիվ}}
[[Նոր Կտակարան]]ի Textus Receptus ձեռագրերում [[Հայտնություն Հովհաննեսի]] գիրքը ({{bibleverse-nb||Հայտնություն|13:17–18|}}) գաղտնագրորեն պնդում է, որ 666-ը «մարդու թիվ» կամ «տղամարդու թիվ» է (կախված տեքստի թարգմանությունից), որն ասոցացվում է Գազանի՝ ապոկալիպտիկ տեսլականում կարճ ժամանակով հայտնված անտագոնիստական արարածի հետ։ Բուն հունարեն որոշ ձեռագրեր օգտագործում են χξϛ [[Խի (տառ)|խի]] [[Քսի (տառ)|քսի]] ստիգմա (կամ χξϝ դիգամմայի հետ) սիմվոլները, մինչդեռ մյուս ձեռագրերում այդ թիվը գրվում է բառերով<ref name="gateway-stephanus">{{Cite web |title=Revelation 13:18 |url=http://biblegateway.com/passage/?search=Revelation%2013:18;&version=69; |accessdate=2006 թ․ հունիսի 22 |work=Stephanus New Testament |publisher=Bible Gateway}}</ref>։

Ժամանակակից հանրամատչելի մշակույթում 666-ը դարձել է [[Նեռ]]ի կամ, այլընտրանքորեն, Հրեշի համար առավել լայնորեն ճանաչված խորհրդանիշներից մեկը։ Ենթադրաբար 666 թիվն օգտագործվում է [[Սատանա]]յին կանչելու համար։ Այս թվի վերաբերյալ լուրջ հիշատակումներ են լինում ինչպես ապոկալիպտիցիստ [[Քրիստոնեություն|քրիստոնեական]] խմբերում, այնպես էլ բացահայտ հակաքրիստոնեական ենթամշակույթներում։ Արևմտյան ժամանակակից արվեստի կամ գրականության մեջ հիշատակումները, ամենայն հավանականությամբ, դիտավորյալ հղումներ են դեպի «Գազանի» սիմվոլիկան<ref name="numberphile">{{Cite web |title=666 – professors explain Roulette and Nero in detail; numberphile.com |url=http://www.numberphile.com/videos/666.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130331120143/http://numberphile.com/videos/666.html |archive-date=2013 թ․ մարտի 31 |access-date=2013 թ․ ապրիլի 6}}</ref>։ Նման հանրաճանաչ հղումները, հետևաբար, չափազանց շատ են թվարկելու համար։

666 ամբողջ թվի խորհրդանշական դերը փոխանցվում է 6-6-6 թվային հաջորդականությանը։ Ոմանք 666-իի սատանայական ասոցիացիաներին այնքան լուրջ են վերաբերվում, որ ակտիվորեն խուսափում են 666 թվի կամ 6-6-6 թվանշանների հետ կապված իրերից։ Սա հայտնի է որպես [[հեքսակոսիոիհեքսեկոնտահեքսաֆոբիա]]։

Որոշ աստվածաշնչյան վաղ ձեռագրերում «Գազանի թիվը» նշվում է որպես 616։ Դրա ամենավաղ հայտնի դեպքը հանդիպվել է Պապիրուս 115-ում<ref>''Novum Testamentum Graece'', Nestle and Aland, 1991, footnote to verse 13:18 of Revelation, page 659: "{{lang|grc|-σιοι δέκα ἕξ}}" as found in ''C'' [''C''=Codex Ephraemi Rescriptus]; for English see Metzger's ''Textual Commentary on the Greek New Testament'', note on verse 13:18 of Revelation, page 750: "the numeral 616 was also read ..."</ref><ref>[https://archive.today/20000301070625/http://www.csad.ox.ac.uk/POxy/beast616.htm The Other Number of the Beast]</ref>։

=== Այլ հիշատակումներ ===
* [[Աստվածաշունչ|Աստվածաշնչում]] 666-ը [[Սողոմոն Իմաստուն|Սողոմոն]]ի տարեկան հավաքած ոսկու տաղանդների քանակն է։
*Աստվածաշնչում 666-ն Ադոնիկամի հետնորդների թիվն է, որոնք Բաբելոնյան գերությունից վերադառնում են [[Երուսաղեմ]] և Հուդեա։

== Այլ ոլորտներում ==
[[Image:666parade.jpeg|thumb|right|222px|666 բեռնասայլը [[Փարիզ]]ի շքերթում]]
* 1980 թվականի Փենսիլվանիայի վիճակախաղի սկանդալում դարձել է շահող վիճակախաղ նաև այն պատճառով, որ սարքավորումները խեղաթյուրվել են այնպես, որ երեք պատահական թվերից յուրաքանչյուրը 4 կամ 6 էր<ref name="lotto scam">{{Cite news |last=May |first=Steve |title=The Devil Made Him Do It and Left Me There, Comfortable |url=http://www.newyinzer.com/version1/issue02/n-may.html |accessdate=2009 թ․ սեպտեմբերի 13 |work=The New Yinzer}}</ref>։
* Եղել է Մակինտոշ SevenDust համակարգչային վիրուսի բնօրինակ անվանումը, որը հայտնաբերվել է 1998 թվականին։
* Այս թիվը հաճախ հանդես է գալիս որպես Արիական եղբայրության [[դաջվածք]]ների տեսողական տարր<ref name="Brook-2011">{{Cite book |last=Brook |first=John Lee |url=https://books.google.com/books?id=ZGe3vuePkxoC |title=Blood In, Blood Out: The Violent Empire of the Aryan Brotherhood |date=June 2011 |publisher=SCB Distributors |isbn=978-1-900486-80-4 |oclc=793002272 |accessdate=2018 թ․ հունվարի 10}}</ref>։
* [[Ալիստեր Կրոուլի]]ն ընդունել է «Մեծ գազան 666» տիտղոսը։ Որպես այդպիսին, 666-ը կապված է նաև նրա, նրա աշխատանքի և Թելեմայի կրոնական փիլիսոփայության հետ։
* Բարձր աստիճանի գերհաղորդիչ YBa<sub>2</sub>Cu<sub>3</sub>O<sub>7</sub>-ի մոլային զանգված։
*[[Չինաստան]]ում այս թիվը հաջողակ է համարվում և հաճախ ցուցադրվում է ցուցափեղկերում և նեոնային ցուցանակներում<ref name="China666">{{Cite book |last=Mah |first=Adeline Yen |url=https://books.google.com/books?id=nEcp5cFeVb0C&q=666+luck+china+smooth+flow&pg=PA7 |title=China: Land of Dragons and Emperors |date=2009 |isbn=978-0375890994 |accessdate=2013 թ․ դեկտեմբերի 7}}</ref><ref>{{Cite web |title=Know the Meaning of Numbers in Chinese Culture |url=http://au.ibtimes.com/articles/252918/20111121/know-meaning-numbers-chinese-culture.htm#.VFG7feelZeo |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141108104138/http://au.ibtimes.com/articles/252918/20111121/know-meaning-numbers-chinese-culture.htm#.VFG7feelZeo |archive-date=2014 թ․ նոյեմբերի 8 |accessdate=2014 թ․ հոկտեմբերի 30}}</ref>։ Չինաստանում 666-ը կարող է նշանակել այն, որ «ամեն ինչ սահուն է ընթանում» (վեց թիվը ունի նույն արտասանությունը, ինչ 溜-ը, որը նշանակում է «սահուն»)<ref>{{Cite web |title=666 – Good day, bad day or just another day? |url=http://www.newsgd.com/culture/culturenews/200606090016.htm |accessdate=2014 թ․ հոկտեմբերի 30}}</ref>։

== Տես նաև ==
* [[Գազանի թիվ]]
* [[666 թվական]]
{{Պորտալ|Մաթեմատիկա}}

== Ծանոթագրություններ ==
{{ծանցանկ}}

== Արտաքին հղումներ ==
* {{MathWorld|title=Գազանի թիվ|urlname=BeastNumber}}
* {{Cite web |author=Ուոթս, Փիթեր |author2=Գրայմ, Ջեյմս |title=666՝ Գազանի թիվը |url=http://www.numberphile.com/videos/666.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130331120143/http://numberphile.com/videos/666.html |archive-date=2013 թ․ մարտի 31 |access-date=2013 թ․ ապրիլի 6 |work=Numberphile |publisher=Brady Haran}}
* [http://www.ridingthebeast.com/numbers/nu666.php Թվերի սիմվոլիզմ՝ (''ridingthebeast'')]
* [https://web.archive.org/web/20110824044657/http://www.disastercountdown.com/event/666 disastercountdown]
* [http://www.novusordoseclorum.com/666.words.html Բառեր, որոնք հավասար են 666-ին]
* [https://web.archive.org/web/20120121054329/http://articles.cnn.com/2007-02-16/us/miami.preacher_1_cult-leader-followers-tattoo?_s=PM:US CNN(U.S.A):Հոգևորական 666 դաջվածքով]
{{Ամբողջ թվեր|6}}