Նատրիումի մետաբորատ

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Նյութ Նատրիումի մետաբորատ, անօրգանական նյութ՝ NaBO₂։ Առաջացնում է անգույն բյուրեղներ։ Առաջացնում է բյուրեղահիդրատներ։

Ստացումը

• Ստացվում է բորի և նատրիումի հիդրօքսիդի խառնուրդը այրելով.

$\mathrm{𝟦}𝖡\mathsf{+}\mathrm{𝟦}𝖭𝖺𝖮𝖧\mathsf{+}\mathrm{𝟥}{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}\underset{}{\overset{250^{o}C}{\to }}\mathrm{𝟦}𝖭𝖺𝖡{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{+}\mathrm{𝟤}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮$

• Ստացվում է նատրիումի տետրաբորատի և նատրիումի հիդրօքսիդի փոխազդեցությունից.

$𝖭{𝖺}_{\mathrm{𝟤}}{𝖡}_{\mathrm{𝟦}}{𝖮}_{\mathrm{𝟩}}\mathsf{+}\mathrm{𝟤}𝖭𝖺𝖮𝖧\stackrel{700^{o}C}{\to }\mathrm{𝟦}𝖭𝖺𝖡{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮$

• Ստացվում է նատրիումի տետրահիդրօքսոբորատի քայքայումից.

$𝖭𝖺\mathsf{[}𝖡\mathsf{(}𝖮𝖧{\mathsf{)}}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{]}\stackrel{300^{o}C}{\to }𝖭𝖺𝖡{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{+}\mathrm{𝟤}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮$

Ֆիզիկական հատկությունները

Նատրիումի մետաբորատը առաջացնում է հիդրոսկոպիկ բյուրեղներ։ մոլեկուլի պարամետրերը՝ a=1,1925 նմ, c=0,6439 նմ, Z=18։ Հալման ջերմաստիճանը՝ 934°С։

Լավ լուծվում է ջրում։ Հեշտությամբ լուծվում է նաև այլ լուծիչներում։

Բյուրեղացման ժամանակ առաջացնում է բյուրեղահիդրատներ.

• NaBO₂•4H₂O 58°С ջերմաստիճանային պայմաններում
• NaBO₂•2H₂O 58-112°С ջերմաստիճանային պայմաններում
• NaBO₂•½H₂O 112°С ջերմաստիճանային պայմաններում
• հայտնի բյուրեղահիդրատներից է NaBO₂•H₂O

Քիմիական հատկությունները

• Սառը ջուրը BO^2- անիոնը բերում է քառահիդրօքսիդ տեսքի.

$𝖡O_{\mathrm{𝟤}}^{\mathsf{-}}\mathsf{+}\mathrm{𝟤}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮\mathsf{\rightleftarrows }\mathsf{[}𝖡\mathsf{(}𝖮𝖧{\mathsf{)}}_{\mathrm{𝟦}}{\mathsf{]}}^{\mathsf{-}}$

• Փոխազդում է տաք ջրի հետ.

$\mathrm{𝟦}𝖭𝖺𝖡{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮\stackrel{100^{o}C}{\to }𝖭{𝖺}_{\mathrm{𝟤}}{𝖡}_{\mathrm{𝟦}}{𝖮}_{\mathrm{𝟩}}\mathsf{+}\mathrm{𝟤}𝖭𝖺𝖮𝖧$

• Փոխազդում է թթուների հետ.

$𝖭𝖺𝖡{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖲{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮\stackrel{}{\to }𝖭𝖺𝖧𝖲{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}𝖡\mathsf{(}𝖮𝖧{\mathsf{)}}_{\mathrm{𝟥}}$

Կիրառությունը

• Կիրառվում է բորսիլիկատային ակնոցների արտադրության մեջ։
• Հանդիսանում է հիմնական բաղադրիչ անտիֆրիզների արտադրության համար։

Գրականություն

• Лидин Р.А. и др. Химические свойства неорганических веществ։ Учеб. пособие для вузов. — 3-е изд., испр. — М.։ Химия, 2000. — 480 с. — ISBN 5-7245-1163-0.
• Химическая энциклопедия / Редкол.։ Кнунянц И.Л. и др.. — М.։ Советская энциклопедия, 1992. — Т. 3. — 639 с. — ISBN 5-82270-039-8.
• Справочник химика / Редкол.։ Никольский Б.П. и др.. — 2-е изд., испр. — М.-Л.։ Химия, 1966. — Т. 1. — 1072 с.
• Справочник химика / Редкол.։ Никольский Б.П. и др.. — 3-е изд., испр. — Л.։ Химия, 1971. — Т. 2. — 1168 с.