Նատրիումի հիդրոսուլֆիտ

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Նյութ Նատրիումի հիդրոսուլֆիտ, նատրիումի թթվային աղի և ծծմբային թթվի քիմիական միացություն է, որի քիմիական բանաձևն է՝ $NaHS{O}_3$, հակաօքսիդանտ միջոց է։

Հատկություններ

• Օժտված է սպիտակեցնող հատկություններով, ջրում լավ լուծվում է։
• Փոխազդում է կալիումի քլորիդի հետ (ավտոկատալիզ), բուռն կերպով անջատվում է ծծմբի երկօքսիդ։

${\text{KClO}}_3+{\text{NaHSO}}_3⟶{\text{KNaSO}}_3+{\text{HClO}}_3$

${\text{HClO}}_3+4{\text{NaHSO}}_3⟶3{\text{NaHSO}}_4+{\text{H}}_2{\text{SO}}_3+\text{NaCl}$

Ստացում

Նատրիումի հիդրոսուլֆիտ կարելի է ստանալ՝

• $\text{NaOH}$_{(ավելցուկ)} $+{\text{SO}}_2⟶{\text{NaHSO}}_3$
• ${\text{NaHCO}}_3+{\text{SO}}_2$$⟶{\text{NaHSO}}_3+{\text{CO}}_2\uparrow$
• $2{\text{Na}}_2{\text{S}}_2{\text{O}}_4+{\text{H}}_2\text{O}+\text{HCl}$_{(ավելցուկ)}$⟶3{\text{NaHSO}}_3+\text{S}\downarrow +\text{NaCl}$, սենյակային ջերմաստիճանում
• $2{\text{Na}}_2{\text{S}}_2{\text{O}}_4+{\text{H}}_2\text{O}$_(տաք)$⟶2{\text{NaHSO}}_3+{\text{Na}}_2{\text{SO}}_3\text{S}$
• $2{\text{Na}}_2{\text{S}}_2{\text{O}}_4$_{(ավելցուկ)}$+2{\text{H}}_2\text{O}+{\text{O}}_2⟶4{\text{NaHSO}}_3$
• ${\text{Na}}_2{\text{S}}_2{\text{O}}_5+{\text{H}}_2\text{O}\stackrel{>80^{o}C}{\to }2{\text{NaHSO}}_3$

Կիրառութուն

Նատրիումի հիդրոսուլֆիտը կիրառվւմ է թեթև, քիմիական և այլ արդյունաբերության ոլորտներում։ Սննդի արդյունաբերության մեջ կիրառվում է, որպես կոնսերվանտ և հակաօքսիդանտ։ Նատրիումի հիդրոսուլֆիտը օգտագործվում է գրեթե բոլոր արտահանվող գինիներոմ, գինիների օքսիդացումը կանխելու և համը պահպանելու նպատակով։ Օգտագործվում է մրգերի պահածոյացման ժամանակ, որպես պայքարի միջոց մանրէների դեմ։ Շատ բարձր կոնցենտրացիաների դեպքում կարող է առաջացնել սուր ալերգիկ ռեակցիաներ։ Օգտագործվում է, որպես պահպանող միջոց գործվածքների սպիտակեցման և ներկման ժամանակ։ 1980-ական թվականներից Ամերիայի Միացյալ Նահանգներում արգելված է նատրիումի հիդրոսուլֆիտի օգտագործումը, հում բանջարեղենների և մրգերի մշակման ժամանակ, քանի որ գրանցվել էին մի շարք մահեր։ Առաջացնում է աղեստամոքսային տրակտի մի շարք հիվանդություններ։