Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս

Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (ՄՆԶԻ), ստատիկ բաղադրյալ ինդեքս է, որը ներառում է Կյանքի միջին տևողության, Կրթության մակարդակի և մեկ շնչին ընկնող միջին եկամտի ցուցիչները։ Այն երկրները, որոնք ունեն կրթության բարձր մակարդակ, կյանքի միջին սպասվող տևողությունը բարձր ցուցանիչ, կրթության բարձր մակարդակը, մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը բարձր է։ Այս ինդեքսը ստեղծվել է պակիստանցի տնտեսագետ Մահբուբ ուլ Հակի և հնդիկ տնտեսագետ Ամարտյա Սենի կողմից, որը հետագայում օգտագործվել է Միավորված ազգերի կազմակերպության զարգացման ծրագրի Մարդկային զարգացման հաշվետու գրասենյակի կողմից հաշվելու երկրների զարգացման մակարդակը^[2]^[3]^[4]։

2010 թվականին Մարդկային ներուժի զարգացման զեկույցում ներկայացվել է Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը։ Մինչդեռ պարզ ՄՆԶԻ-ն մնացել է օգտակար, կարելի է ասել, որ Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը մարդկային զարգացման փաստացի մակարդակն է, իսկ ՄՆԶԻ-ն կարող է դիտարկվել որպես մարդկային զարգացման պոտենցիալի ցուցանիշ։ Այս ինդեքսը իր մեջ չի ներառում մի քանի գործոններ, ինչպիսիք են մեկ շնչին ընկնող զուտ կարողությունը կամ երկրի ապրանքների հարաբերական որակը։ Այդ իսկ պատճառով շատ զարգացած երկրներ ունի ցածր ցուցանիշներ, ինչպիսիք են Մեծ յոթնյակի երկրները^[5]։

Ուլ Հակ-ի մարդկային զարգացման մասին մոտեցումը հիմք դարձավ այս ինդեքսի համար։ Մոտեցումը հիմնված էր այն բանի վրա, թե արդյոք մարդիկ իրենց կյանքում կարող են «լինել» և «անել» իրենց համար ցանկալի բաներ։ Օրինակ լինել կուշտ, ապաստանով ապահոված, առողջ․ անել ի նկատի ունի կատարել աշխատանքներ․ կրթություն ստանալ, մասնակցել ընտրություններին և համայնքային կյանքին։ Ընտրության ազատությունը հիմնաքարերից մեկն է։ Օրինակ եթե ինչ որ մեկը հրաժարվում է սնվելուց կրոնական պատճառներով ուրիշ է այն դեպքից, երբ մարդ ցանկանում է ուտել, բայց հնարավորություն չունի ձեռք բերելու, կամ երկրում սով է^[6]։

Ստեղծում

Պատկեր:Mahbub-ul-Haq.jpg

Մահբուբ ուլ Հակ

ՄԶԻ-ի հիմքերը դրվել են Մարդկային ներուժի զարգացման ամենամյա զեկույցում, որը հրապարակվում է Միավորված ազգերի կազմակերպության զարգացման ծրագրի ենթակայության տակ գտնվող Մարդկային զարգացման հաշվետու գրասենյակի կողմից։ Այն ստեղծվել է 1990 թվականին պակիստանցի տնտեսագետ Մահբուբ ուլ Հակի կողմից, և ուներ որոշակի նպատակ տնտեսության զարգացումը համախառն եկամուտից փոխել մարդակենտրոն զարգացման։ Որպեսզի ստեղծվեն զեկույցները Մահբուբ ուլ Հակը ձևավորեց զարգացման տնտեսագետներին որոնց մեջ մտնում էին Պոլ Ստրիտենը, Ֆրանց Ստեվարդը, Գուստավ Ռանիսը, Կեյթ Գրիֆֆինը, Սուդհիր Անանդը և Մեղնադ Դեսայըը։ Նոբելյան մրցանակակիր Ամարտյա Սենը օգտագործել է Հակի աշխատությունը իր՝ մարդկային կարողությունների թեմայով աշխատության մեջ^[4]։ Հաքը հավատում էր, որ մարդկային զարգացման պարզ բաղադրյալ չափման միավոր է անհրաժեշտ, որպեսզի հավաստիացնել հանրությանը, գիտական շրջաանակներին և քաղաքական գործիչներին, որ նրանք կարող են և անհրաժեշտ է, որ գնահատեն զարգացումը ոչ միայն տնտեսական զարգացմամբ, այլ նաև մարդկանց բարեկեցության աճով։

Չափումները և հաշվարկները

Նոր մեթոդ (2010 թվականից հետո)

Այն հրապարակվել է 2010 թվականի նոյեմբերի 4-ին և թարմացվել է 2011 թվականի հունիսի 10-ին, 2010 թվականի մարդկային զարգացման ներուժի զեկույցում ՄՆԶԻ-ն հաշվարկվել է համատեղելով 3 չափողական միավորներ^[8]^[9]

Երկար և առողջ կյանք Կյանքի միջին տևողություն
Կրթության ինդեքս։ Կրթության տարիների միջին քանակ
Պատշաճ ապրելու ստանդարտները՝ ՀԱԵ-ն

2010 թվականի մարդկային զարգացման զեկույցում, ՄԱԿ-ը սկեց օգտագործել ՄԶԻ-ի հաշվարկման նոր մեթոդ։ Հետևյալ երեք ցուցանիշները օգտագործվում են^[10]^[11]։

1.Կյանքի սպսավող տևողության ինդեքս (LE) $= \frac{LE - 20}{85 - 20}$

ԿՍՏ-ն 1 է, երբ ծննդյան պահին կյանքի սպասվող տևողությունը 85-է և 0, երբ 20 է։

2. Կրթության ինդեքս (EI) $= \frac{MYSI + EYSI}{2}$ ^[12]

2.1 Կրթության միջին տարիների ինդեքս (MYSI)

= \frac{MYS}{15}

^[13]

15-ը դիտարկվում է որպես այս ցուցանիշի մաքսիմում մինչև 2025 թվականը։

2.2 Կրթության սպասվող տարիների ինդեքս (EYSI)

= \frac{EYS}{18}

(Ինդեքսը հաշվարկվում է երեխաների սպասվող տարիների քանակը, որը նա տրամադրելու է կրթությանը դպրոցում, բուհում, հետբուհական կրթության մեջ և ենթադրելով տարիքին յուրահատուկ ներգրավածության մակարդակը մնում է նույնը երեխայի կյանքում։ Կրթության սպասվող տարիների քանակը ծածկվում է 18 տարվա մեջ։

Հիմնական երկրներում տասնութը համարժեք է Մագիստրոսի մակարդակ ստանալու ժամանակահատվածին։

3. Եկամտի ինդեքս (II) $= \frac{\ln (GNIpc) - \ln (100)}{\ln (75, 000) - \ln (100)}$

Ինդեքսը 1 է, երբ մեկ շնչին ընկնող եկամուտը (GNIpc) $75,000 է և 0, երբ $100 է։

Վերջապես ՄՆԶԻ-ն (HDI) վերը նշած երեք ցուցիչների Երկրաչափական միջինն է։

$HDI = \sqrt[3]{LE \cdot EI \cdot II} .$

2018 թվականի մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2019 թվականի զեկույց)

Մարդկային ներուժի զարգացման 2019 թվականի զեկույցը հրապարակվել է 2019 թվականի դեկտեմբերի 9-ին,որտեղ հաշվարկվել է ՄՆԶԻ-ի արժեքները 2018 թվականի համար^[1]։ Ստորև ներկայացված են «շատ բարձր» ինդեքս ունեցող երկրների ցանկը․

Կաղապար:Increase = աճ
Կաղապար:Steady = կայուն
Կաղապար:Decrease = հետընթաց

Կաղապար:Col-begin Կաղապար:Col-break

Հորիզոնական		Երկիր	ՄՆԶԻ
2018 տվյալներ (2019 զեկույց) դասակարգում ^[1]	Նախորդ տարվա համեմատ փոփոխություն^[1]	Երկիր	2018 տվյալներ (2019 զեկույց) դասակարգում ^[1]	Նախորդ տարվա համեմատ փոփոխություն ^[1]
1	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.954	Կաղապար:Increase 0.001
2	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.946	Կաղապար:Increase 0.003
3	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.942	Կաղապար:Increase 0.003
4	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.939	Կաղապար:Increase 0.001
4	Կաղապար:Increase (2)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.939	Կաղապար:Increase 0.003
6	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.938	Կաղապար:Increase 0.001
6	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.938	Կաղապար:Increase 0.003
8	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.937	Կաղապար:Increase 0.001
9	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.935	Կաղապար:Increase 0.001
10	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.933	Կաղապար:Increase 0.001
11	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.930	Կաղապար:Increase 0.001
12	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.925	Կաղապար:Increase 0.001
13	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.922	Կաղապար:Increase 0.001
14	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.921	Կաղապար:Increase 0.001
15	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.920	Կաղապար:Increase 0.001
15	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.920	Կաղապար:Increase 0.001
17	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.919	Կաղապար:Increase 0.002
18	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.917	Կաղապար:Increase 0.001
19	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.915	Կաղապար:Increase 0.002
20	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.914	Կաղապար:Increase 0.002
21	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.909	Կաղապար:Increase 0.001
22	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.906	Կաղապար:Increase 0.002
22	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.906	Կաղապար:Increase 0.002
24	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.902	Կաղապար:Increase 0.003
25	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.893	Կաղապար:Increase 0.002
26	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.891	Կաղապար:Increase 0.003
26	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.891	Կաղապար:Increase 0.001
28	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.885	Կաղապար:Increase 0.002
29	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.883	Կաղապար:Increase 0.002
30	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.882	Կաղապար:Increase 0.003
31	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.873	Կաղապար:Increase 0.002

Կաղապար:Col-break

Դասակարգում		Երկիր	ՄՆԶԻ
2018 տվյալներ (2019 զեկույց) դասակարգում ^[1]	Նախորդ տարվա համեմատ փոփոխություն^[1]	Երկիր	2018 տվյալներ (2019 զեկույց) դասակարգում ^[1]	Նախորդ տարվա համեմատ փոփոխություն ^[1]
32	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.872	Կաղապար:Increase 0.001
32	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.872	Կաղապար:Increase 0.004
34	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.869	Կաղապար:Increase 0.003
35	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.866	Կաղապար:Increase 0.002
36	Կաղապար:Increase (2)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.857	Կաղապար:Increase 0.005
36	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.857	Կաղապար:Increase 0.001
36	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.857	Կաղապար:Increase 0.003
39	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.854	Կաղապար:Increase 0.004
40	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.850	Կաղապար:Increase 0.002
41	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.848	Կաղապար:Steady
42	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.847	Կաղապար:Increase 0.002
43	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.845	Կաղապար:Increase 0.002
43	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.845	Կաղապար:Increase 0.004
45	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.838	Կաղապար:Decrease 0.001
46	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.837	Կաղապար:Increase 0.002
47	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.834	Կաղապար:Increase 0.001
48	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.830	Կաղապար:Decrease 0.002
49	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.824	Կաղապար:Increase 0.002
50	Կաղապար:Increase (3)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.817	Կաղապար:Increase 0.009
50	Կաղապար:Increase (8)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.817	Կաղապար:Increase 0.017
52	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.816	Կաղապար:Increase 0.003
52	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.816	Կաղապար:Increase 0.003
52	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.816	Կաղապար:Increase 0.003
55	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.814	Կաղապար:Increase 0.003
56	Կաղապար:Decrease (5)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.813	Կաղապար:Steady
57	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.808	Կաղապար:Decrease 0.001
57	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.808	Կաղապար:Increase 0.001
59	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.806	Կաղապար:Increase 0.001
60	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.805	Կաղապար:Increase 0.001
61	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.804	Կաղապար:Increase 0.002
62	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.801	Կաղապար:Increase 0.001

Կաղապար:Col-end

Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2019 թվականի զեկույց)

Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը^[1] հասարակության մեջ մարդկային ներուժի զարգացման միջին մակարդակն է հաշվի առած անհավասարությունը․։

Դասակարգումը կապված չէ ՄՆԶԻ-ի ցուցակի հետ, քանի որ այստեղ բացակայում են որոշ երկրների տվյալներ։

Կաղապար:Columns-list Լիխտենշտայնը, ԱՄԷ-ն, Անդորրան, Սաուդյան Արաբիան, Կատարը, Բրունեյը, Բահրեյնը, Պալաուն, Քուվեյթը, Բահամյան Կղզիները, Մալայզիան և Սեյշելյան կղզիները չնայած ունենալով ՄՆԶԻ-ի «շատ բարձր» ցուցանիշ, նրանց համար չի հաշվարկվել անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը։

2017 թվականի մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2018 թվականի զեկույց)

Մարդկային ներուժի զարգացման 2018 թվականի զեկույցը հրապարակվել է 2018 թվականի սեպտեմբերի 14-ին,որտեղ հաշվարկվել է ՄՆԶԻ-ի արժեքները 2018 թվականի համար։ Ստորև ներկայացված են «շատ բարձր» ինդեքս ունեցող երկրների ցանկը^[14]։

Կաղապար:Increase = աճ
Կաղապար:Steady = կայուն
Կաղապար:Decrease = հետընթաց

Կաղապար:Col-begin Կաղապար:Col-break

Դասակարգում		Երկիր	ՄՆԶԻ
2017 տվյալներ (2018 զեկույց) դասակարգում ^[7]	Նախորդ տարվա համեմատ փոփոխություն^[7]	Երկիր	2017 տվյալներ (2018 զեկույց) դասակարգում^[7]	Նախորդ տարվա համեմատ փոփոխություն ^[7]
1	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.953	Կաղապար:Increase 0.002
2	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.944	Կաղապար:Increase 0.001
3	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.939	Կաղապար:Increase 0.001
4	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.938	Կաղապար:Increase 0.004
5	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.936	Կաղապար:Increase 0.002
6	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.935	Կաղապար:Increase 0.002
7	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.933	Կաղապար:Increase 0.003
7	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.933	Կաղապար:Increase 0.001
9	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.932	Կաղապար:Increase 0.002
10	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.931	Կաղապար:Increase 0.003
11	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.929	Կաղապար:Increase 0.001
12	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.926	Կաղապար:Increase 0.004
13	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.924	Կաղապար:Increase 0.002
14	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.922	Կաղապար:Increase 0.002
15	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.920	Կաղապար:Increase 0.002
16	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.917	Կաղապար:Increase 0.002
17	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.916	Կաղապար:Increase 0.001
17	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.916	Կաղապար:Increase 0.001
19	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.909	Կաղապար:Increase 0.002
20	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.908	Կաղապար:Increase 0.002
21	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.904	Կաղապար:Increase 0.001
22	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.903	Կաղապար:Increase 0.001
22	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.903	Կաղապար:Increase 0.003
24	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.901	Կաղապար:Increase 0.002
25	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.896	Կաղապար:Increase 0.002
26	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.891	Կաղապար:Increase 0.002
27	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.888	Կաղապար:Increase 0.003
28	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.880	Կաղապար:Increase 0.002
29	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.878	Կաղապար:Increase 0.003
30	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.871	Կաղապար:Increase 0.003

Կաղապար:Col-break

Դասակարգում		Երկիր	ՄՆԶԻ
2017 տվյալներ (2018 զեկույց) դասակարգում ^[7]	Նախորդ տարվա համեմատ փոփոխություն^[7]	Երկիր	2017 տվյալներ (2018 զեկույց) դասակարգում ^[7]	Նախորդ տարվա համեմատ փոփոխություն ^[7]
31	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.870	Կաղապար:Increase 0.002
32	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.869	Կաղապար:Increase 0.002
33	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.865	Կաղապար:Increase 0.005
34	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.863	Կաղապար:Increase 0.001
35	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.858	Կաղապար:Increase 0.002
35	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.858	Կաղապար:Increase 0.003
37	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.856	Կաղապար:Increase 0.001
38	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.855	Կաղապար:Increase 0.002
39	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.853	Կաղապար:Increase 0.001
39	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.853	Կաղապար:Decrease 0.001
41	Կաղապար:Increase (2)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.847	Կաղապար:Increase 0.003
41	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.847	Կաղապար:Increase 0.002
43	Կաղապար:Decrease (2)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.846	Կաղապար:Steady
44	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.843	Կաղապար:Increase 0.001
45	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.838	Կաղապար:Increase 0.003
46	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.831	Կաղապար:Increase 0.003
47	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.825	Կաղապար:Increase 0.003
48	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.821	Կաղապար:Decrease 0.001
49	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.816	Կաղապար:Increase 0.001
50	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.814	Կաղապար:Increase 0.004
51	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.813	Կաղապար:Increase 0.003
52	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.811	Կաղապար:Increase 0.004
53	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.808	Կաղապար:Increase 0.003
54	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.807	Կաղապար:Increase 0.001
55	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.804	Կաղապար:Increase 0.002
56	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.803	Կաղապար:Decrease 0.001
57	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.802	Կաղապար:Increase 0.003
58	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.800	Կաղապար:Increase 0.001
58	Կաղապար:Increase (2)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.800	Կաղապար:Increase 0.003

Կաղապար:Col-end

Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2018 թվականի զեկույց)

Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը^[15] հասարակության մեջ մարդկային ներուժի զարգացման միջին մակարդակն է հաշվի առած անհավասարությունը․։

Դասակարգումը կապված չէ ՄՆԶԻ-ի ցուցակի հետ, քանի որ այստեղ բացակայում են որոշ երկրների տվյալներ։

Կաղապար:Columns-list

Լիխտենշտայնը, ԱՄԷ-ն, Անդորրան, Սաուդյան Արաբիան, Կատարը, Բրունեյը, Բահրեյնը, Քուվեյթը, Բահամյան Կղզիները, Մալայզիան և Սեյշելյան կղզիները չնայած ունենալով ՄՆԶԻ-ի «շատ բարձր» ցուցանիշ, նրանց համար չի հաշվարկվել անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը։

2015 թվականի մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2016 թվականի զեկույց)

Մարդկային ներուժի զարգացման 2015 թվականի զեկույցը հրապարակվել է 2016 թվականի մարտի 21-ին,որտեղ հաշվարկվել է ՄՆԶԻ-ի արժեքները 2016 թվականի համար։ Ստորև ներկայացված են «շատ բարձր» ինդեքս ունեցող երկրների ցանկը^[16]։

Կաղապար:Increase = աճ
Կաղապար:Steady = կայուն
Կաղապար:Decrease = հետընթաց

Դասակարգում		Երկիր	ՄՆԶԻ
2015 տվյալներ (2016 զեկույց) դասակարգում ^[17]	Նախորդ տարվա համեմատ փոփոխություն^[17]	Երկիր	2015 տվյալներ (2016 զեկույց) դասակարգում ^[17]	Նախորդ տարվա համեմատ փոփոխություն ^[17]
1	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.949	Կաղապար:Increase 0.001
2	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.939	Կաղապար:Increase 0.002
2	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.939	Կաղապար:Increase 0.001
4	Կաղապար:Increase (2)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.926	Կաղապար:Increase 0.002
5	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.925	Կաղապար:Increase 0.002
5	Կաղապար:Increase (6)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.925	Կաղապար:Increase 0.013
7	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.924	Կաղապար:Increase 0.001
8	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.923	Կաղապար:Increase 0.003
9	Կաղապար:Increase (7)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.921	Կաղապար:Increase 0.002
10	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.920	Կաղապար:Increase 0.001
10	Կաղապար:Decrease (2)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.920	Կաղապար:Increase 0.002
12	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.917	Կաղապար:Increase 0.001
13	Կաղապար:Decrease (4)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.915	Կաղապար:Increase 0.002
14	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.913	Կաղապար:Increase 0.004
15	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.912	Կաղապար:Increase 0.001
16	Կաղապար:Decrease (4)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.909	Կաղապար:Increase 0.003
17	Կաղապար:Increase (3)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.903	Կաղապար:Increase 0.001
18	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.901	Կաղապար:Increase 0.002
19	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.899	Կաղապար:Increase 0.001
20	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.898	Կաղապար:Increase 0.002
21	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.897	Կաղապար:Increase 0.003
22	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.896	Կաղապար:Increase 0.001
23	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.895	Կաղապար:Increase 0.002
24	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.893	Կաղապար:Increase 0.001
25	Կաղապար:Increase (2)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.892	Կաղապար:Increase 0.005
26	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.890	Կաղապար:Increase 0.002
27	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.887	Կաղապար:Increase 0.006
28	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.878	Կաղապար:Increase 0.003
29	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.866	Կաղապար:Increase 0.001
30	Կաղապար:Increase (10)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.865	Կաղապար:Increase 0.020
31	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.865	Կաղապար:Increase 0.002
32	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.858	Կաղապար:Increase 0.001
33	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.856	Կաղապար:Increase 0.002
33	Կաղապար:Increase (2)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.856	Կաղապար:Increase 0.003
33	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.856	Կաղապար:Increase 0.001
36	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.855	Կաղապար:Increase 0.003
37	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.848	Կաղապար:Increase 0.002
38	Կաղապար:Increase (4)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.847	Կաղապար:Increase 0.002
38	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.847	Կաղապար:Increase 0.002
41	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.843	Կաղապար:Increase 0.002
42	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.840	Կաղապար:Increase 0.004
43	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.836	Կաղապար:Increase 0.002
44	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.830	Կաղապար:Increase 0.002
45	Կաղապար:Decrease (5)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.827	Կաղապար:Increase 0.001
45	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.827	Կաղապար:Increase 0.004
47	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.824	Կաղապար:Increase 0.001
48	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.807	Կաղապար:Increase 0.003
49	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.804	Կաղապար:Decrease 0.001
50	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.802	Կաղապար:Increase 0.004
51	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.800	Կաղապար:Increase 0.001

Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2016 թվականի զեկույց)

Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը^[18] հասարակության մեջ մարդկային ներուժի զարգացման միջին մակարդակն է հաշվի առած անհավասարությունը։

Դասակարգումը կապված չէ ՄՆԶԻ-ի ցուցակի հետ, քանի որ այստեղ բացակայում են որոշ երկրների տվյալներ։

Կաղապար:Columns-list

Լիխտենշտայնը, ԱՄԷ-ն, Անդորրան, Սաուդյան Արաբիան, Կատարը, Բրունեյը, Բահրեյնը, Քուվեյթը, Նոր Զելանդիան, Հոնկոնգը և Սինգապուրը, չնայած ունենալով ՄՆԶԻ-ի «շատ բարձր» ցուցանիշ, նրանց համար չի հաշվարկվել անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը։

2014 թվականի մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2015 թվականի զեկույց)

Մարդկային ներուժի զարգացման 2018 թվականի զեկույցը հրապարակվել է 2015 թվականի դեկտեմբերի 14-ին,որտեղ հաշվարկվել է ՄՆԶԻ-ի արժեքները 2014 թվականի համար։ Ստորև ներկայացված են «շատ բարձր» ինդեքս ունեցող երկրների ցանկը^[19]։^[20]^[21]

Կաղապար:Increase = աճ
Կաղապար:Steady = կայուն
Կաղապար:Decrease = հետընթաց

Դասակարգում		Երկիր	ՄՆԶԻ
2014 տվյալներ (2015 զեկույց) դասակարգում ^[22]	Նախորդ տարվա համեմատ փոփոխություն^[22]	Երկիր	2014 տվյալներ (2015 զեկույց) դասակարգում ^[22]	Նախորդ տարվա համեմատ փոփոխություն ^[22]
1	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.944	Կաղապար:Increase 0.002
2	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.935	Կաղապար:Increase 0.002
3	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.930	Կաղապար:Increase 0.002
4	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.923	Կաղապար:Steady
5	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.922	Կաղապար:Increase 0.002
6	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.916	Կաղապար:Increase 0.001
6	Կաղապար:Increase (2)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.916	Կաղապար:Increase 0.004
8	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.915	Կաղապար:Increase 0.002
9	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.913	Կաղապար:Increase 0.001
9	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.913	Կաղապար:Increase 0.002
11	Կաղապար:Decrease (2)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.912	Կաղապար:Increase 0.003
12	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.910	Կաղապար:Increase 0.002
13	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.908	Կաղապար:Increase 0.001
14	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.907	Կաղապար:Increase 0.002
14	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.907	Կաղապար:Increase 0.005
16	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.899	Կաղապար:Steady
17	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.898	Կաղապար:Increase 0.003
18	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.894	Կաղապար:Increase 0.001
18	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.894	^[23]
19	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.892	Կաղապար:Increase 0.002
20	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.891	Կաղապար:Increase 0.001
21	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.890	Կաղապար:Increase 0.002
22	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.888	Կաղապար:Increase 0.001
23	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.885	Կաղապար:Increase 0.001
24	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.883	Կաղապար:Increase 0.001
25	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.882	^[24]
26	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.880	Կաղապար:Increase 0.001
27	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.876	Կաղապար:Increase 0.002
28	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.873	Կաղապար:Steady
29	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.870	Կաղապար:Increase 0.002
30	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.865	Կաղապար:Increase 0.002
31	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.861	Կաղապար:Increase 0.002
32	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.856	Կաղապար:Increase 0.004
33	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.850	Կաղապար:Steady
33	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.850	Կաղապար:Increase 0.001
34	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.845	Կաղապար:Increase 0.001
35	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.844	Կաղապար:Increase 0.005
36	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.843	Կաղապար:Increase 0.003
37	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.839	Կաղապար:Increase 0.002
37	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.839	Կաղապար:Increase 0.002
39	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.837	Կաղապար:Increase 0.001
40	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.836	Կաղապար:Increase 0.003
41	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.835	Կաղապար:Increase 0.002
42	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.832	Կաղապար:Increase 0.002
43	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.830	Կաղապար:Increase 0.002
44	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.828	Կաղապար:Increase 0.003
45	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.824	Կաղապար:Increase 0.003
46	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.819	Կաղապար:Increase 0.003
47	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.818	Կաղապար:Increase 0.001
48	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.816	Կաղապար:Steady
49	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.802	Կաղապար:Increase 0.001

Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2015 թվականի զեկույց)

Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը^[19] հասարակության մեջ մարդկային ներուժի զարգացման միջին մակարդակն է հաշվի առած անհավասարությունը։

Նկատենք, որ կանաչ սլաքը (Կաղապար:Increase) ցույց է տալիս աճը, կարմիրը՝ (Կաղապար:Decrease) հետընթացը, կապույտը (Կաղապար:Steady) ՝ դիրքի հաստատուն մնալը։ Դասակարգումը կապված չէ ՄՆԶԻ-ի ցուցակի հետ, քանի որ այստեղ բացակայում են որոշ երկրների տվյալներ։

Կաղապար:Columns-list

Լիխտենշտայնը, ԱՄԷ-ն, Անդորրան, Սաուդյան Արաբիան, Կատարը, Բրունեյը, Բահրեյնը, Քուվեյթը, Նոր Զելանդիան, Հոնկոնգը և Սինգապուրը, չնայած ունենալով ՄՆԶԻ-ի «շատ բարձր» ցուցանիշ, նրանց համար չի հաշվարկվել անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը։

2013 թվականի մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2014 թվականի զեկույց)

Մարդկային ներուժի զարգացման 2013 թվականի զեկույցը հրապարակվել է 2014 թվականի հուլիսի 24-ին,որտեղ հաշվարկվել է ՄՆԶԻ-ի արժեքները 2013 թվականի համար։ Ստորև ներկայացված են «շատ բարձր» ինդեքս ունեցող երկրների ցանկը^[25]։^[20]^[21]

Կաղապար:Increase = աճ
Կաղապար:Steady = կայուն
Կաղապար:Decrease = հետընթաց

Կաղապար:Col-end

Չներառված երկրներ

Որոշ երկրներ ներառված չեն ցուցակում տարբեր պատճառներով, հիմնական պատճառը տվյալների բացակայությունն է։ ՄԱԿ-ի անդամ երկրներից 2014 թվականի զեկույցում ներառված չէին Հյուսիսային Կորեան, Մարշալյան կղզիները, Մոնակոն, Նաուրուն, Սան Մարինոն, Սոմալին, Հարավային Սուդանը, Սուդանը և Տուվալու^[25]։

Inequality-adjusted HDI (2014 report)

Կաղապար:Main The Inequality-adjusted Human Development Index (IHDI)^[25] is a "measure of the average level of human development of people in a society once inequality is taken into account".

Note։ The green arrows (Կաղապար:Increase), red arrows (Կաղապար:Decrease), and blue dashes (Կաղապար:Steady) represent changes in rank. The rankings are not relative to the HDI list above due to the exclusion of countries which are missing IHDI data (p. 168).

Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2014 թվականի զեկույց)

Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը^[25] հասարակության մեջ մարդկային ներուժի զարգացման միջին մակարդակն է հաշվի առած անհավասարությունը։

Նկատենք, որ կանաչ սլաքը (Կաղապար:Increase) ցույց է տալիս աճը, կարմիրը՝ (Կաղապար:Decrease) հետընթացը, կապույտը (Կաղապար:Steady) ՝ դիրքի հաստատուն մնալը։ Դասակարգումը կապված չէ ՄՆԶԻ-ի ցուցակի հետ, քանի որ այստեղ բացակայում են որոշ երկրների տվյալներ։

Կաղապար:Columns-list Լիխտենշտայնը, ԱՄԷ-ն, Անդորրան, Սաուդյան Արաբիան, Կատարը, Բրունեյը, Բահրեյնը, Քուվեյթը, Նոր Զելանդիան, Կուբան, Հոնկոնգը և Սինգապուրը, չնայած ունենալով ՄՆԶԻ-ի «շատ բարձր» ցուցանիշ, նրանց համար չի հաշվարկվել անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը։

Նախկին առաջատար երկրներ

Ստորև ներկայացված ցուցակում ընդգրկված են յուրաքանչյուր տարվա ՄՆԶԻ-ով առաջատար երկրները։ Նորվեգիա առաջատար է եղել ավելի քան 14 անգամ, որը ամենաբարձր արդյունքն է, 8 անհամ եղել է Կանադան, և Ճապոնիան 3 անգամ, իսկ Իսլանդիան առաջատար է եղել երկու անգամ։

Առաջին թիվը ցույց է տալիս, թե որ ժամանկահատվածում է եղել երկիրը առաջատարը, փակագծերումն նշված հրապարակման տարեթիվը The year represents the time period from which the statistics for the index were derived. In parentheses is the year when the report was published. Կաղապար:Columns-list

Աշխարհագրական ծածկույթ

ՄՆԶԻ-ն ընդլայնել է իր աշխարհագրական ծածկույթը․ Դավիթ Հաստինգսը Միավորված ազգերի կազմակերպության Ասիայի և Խաղաղ օվկիանոսյան տարածաշրջանների տնտեսական և հասարարակական հարցերով հանձնաժողովը, հրապարակեց զեկույց, որով ընդլայնում էր երկրների քանակը ավելի քան 230, այնուամենայնիվ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրով 2009 թվականին հրապարակեցին 182 երկրների ցուցանիշներ, իսկ 2010 թվականին ընկավ այդ թիվը 169 երկրի^[27]^[28]։

Քննադատություններ

Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը քննադատության է ենթարկվել մի շարք հիմքերով ՝ ներառյալ ենթադրյալ ՝ տեխնոլոգիական զարգացման կամ մարդկային քաղաքակրթության մեջ ներդրում կատարելու ենթադրյալ բացակայությամբ ՝ գլոբալ տեսանկյունից կենտրոնանալով բացառապես ազգային ցուցանիշների և դասակարգման վրա, զարգացման նկատմամբ ուշադրության բացակայության հիմքում ընկած վիճակագրությունը և ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագրի (UNDP) բանաձևի փոփոխությունները կարող են մարդկային ներուժի զարգացման երկրների դասակարգման մեջ հանգեցնել լուրջ սխալ դասակարգումների ՝ «ցածր», «միջին», «բարձր» կամ «շատ բարձր» դասակարգումների մեջ^[29]։

Տվյալների սխալի աղբյուրը

Տնտեսագետներ Հենդրիկ Վոլֆը, Հովարդ Չոնգը և Մաքսիմիլիան Աուֆհամմեր քննարկել է ՄՆԶԻ-ն տվյալների սխալի տեսանկյունից առողջապահության, կրթության և եկամուտների վիճակագրության մեջ, որը օգտագործվում է ստեղծելու ՄՆԶԻ-ն։ Նրանք տարբերակում են սխալների մի քանի տեսակներ՝ տվյալների թարմացում, բանաձևերի ստուգում և շեմերի սխալ գնահատումը, որի պատճառով հնարավոր է, որ որոշ երկրների զարգացման սխալ դասակարգման մեջ են, քանի որ տվյալներում կարող են լինել շատ սխալներ։ Շատ հեղինակներ պնդում են, որ անհրաժեշտ է զերծ մնալ երկրների դասակրգմանը ըստ կատեգորիաների, քանի որ շեմերը ընտրված են պատահականորեն, և կարող են ազդակ հանդիսանալ պաշտոնական տվյալների զեկույցում ռազմավարական գործողություններիր կատարել, և ունենալ պոտենցիալ մոլորեցնելու քաղաքական գործիչներին, ներդրողներին, բարեգործական կազմակերպություններին և հասարակությանը, ով օգտագործում է ՄՆԶԻ-ն ամբողջապես^[29]։

2010 թվականին ՄԱԿԶԾ-ն արձագանքեց քննադատություններին և թարմացրեց դասակարգման շեմերը որպես ցածր, միջին և բարձր մարդկային ներուժի զարգացվածություն ունեցող երկրներ։ The Economist-ի մեկնաբանությանը ի պատասխան վաղ 2011 թվականին, Մարդկային ներուժի զարգացման զեկույցի գրասենյակը նշոց, որ նրանց համակարգված վերանայում են ՄՆԶԻճի հաշվման մեթոդները, և շարունակաբար վերանայում են մարդկային ներուժի զարգացման շեմերը^[30] to a 6 January 2011 article in the magazine^[31]։ 2013 թվականին Սալվատոր Մոնրին և Ալեսսանդրո Սպավենտան նշեց, որ ՀՆԱ և ՄՆԶԻ-ի մրցույթում, մոռացվում է, որ երկուսն էլ արտաքին ինդիկատորներ են, որոնք առաջնահերթություն են տալիս տարբեր չափանիշների, որոնց հիման վրա նախապատվությունը տալու է սոցիալական բարեկեցության չափմանը։ Ավելի մեծ հարց է առաջանում, թե հնարավոր է արդյոք քաղաքականության ուշադրության կենտրոնացումը տեղափոխել մրցակցային պարադիգմաների միջև տեղի ունեցած ճակատամարտից դեպի բնակչությունից ուղղակիորեն բարեկեցության մասին տեղեկատվություն ստանալու մեխանիզմի^[32]։

Ծանոթագրություններ

Կաղապար:Ծանցանկ Կաղապար:Արտաքին հղումներ

Դասակարգում		Երկիր	ՄՆԶԻ
2013 թվականի զեկույցը հրապարակված 2014-ին ^[26]	2013 թվականի զեկույցի նկատմամբ փոփոխություն^[26]	Երկիր	2013 թվականի զեկույցը հրապարակված 2014-ին ^[26]	2013 թվականի զեկույցի նկատմամբ փոփոխություն ^[26]
1	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.944	Կաղապար:Decrease 0.011
2	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.933	Կաղապար:Increase 0.002
3	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.917	Կաղապար:Increase 0.001
4	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.915	Կաղապար:Steady
5	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.914	Կաղապար:Increase 0.002
6	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.911	Կաղապար:Steady
7	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.910	Կաղապար:Increase 0.002
8	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.902	Կաղապար:Increase 0.001
9	Կաղապար:Increase (3)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.901	Կաղապար:Increase 0.002
10	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.900	Կաղապար:Steady
11	Կաղապար:Decrease (3)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.899	Կաղապար:Decrease 0.017
12	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.898	Կաղապար:Increase 0.001
13	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.895	Կաղապար:Increase 0.002
14	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.892	Կաղապար:Increase 0.002
14	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.892	^[23]
15	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.891	Կաղապար:Increase 0.002
15	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.891	Կաղապար:Increase 0.003
17	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.890	Կաղապար:Increase 0.002
18	Կաղապար:Decrease (2)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.889	Կաղապար:Increase 0.001
19	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.888	Կաղապար:Increase 0.002
20	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.884	Կաղապար:Steady
21	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.882	^[24]
22	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.881	Կաղապար:Increase 0.001
22	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.881	Կաղապար:Increase 0.001
22	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.881	Կաղապար:Increase 0.001
23	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.879	Կաղապար:Steady
24	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.874	Կաղապար:Steady
25	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.872	Կաղապար:Steady
26	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.869	Կաղապար:Steady
27	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.861	Կաղապար:Steady
28	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.853	Կաղապար:Decrease 0.001
29	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.852	Կաղապար:Steady
30	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.851	Կաղապար:Increase 0.001
31	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.845	Կաղապար:Decrease 0.003
32	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.840	Կաղապար:Increase 0.001
33	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.836	Կաղապար:Increase 0.003
34	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.834	Կաղապար:Increase 0.003
34	Կաղապար:Decrease (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.834	Կաղապար:Increase 0.001
35	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.830	Կաղապար:Steady
35	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.830	Կաղապար:Increase 0.001
36	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.829	Կաղապար:Increase 0.002
37	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.827	Կաղապար:Increase 0.002
38	Կաղապար:Increase (1)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.822	Կաղապար:Increase 0.003
38	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.822	Կաղապար:Steady
39	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.818	Կաղապար:Increase 0.001
40	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.815	Կաղապար:Increase 0.002
40	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.815	Կաղապար:Increase 0.002
41	Կաղապար:Decrease (2)	Կաղապար:Դրոշավորում	0.814	Կաղապար:Increase 0.001
42	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.812	Կաղապար:Steady
43	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.810	Կաղապար:Increase 0.002
44	Կաղապար:Steady	Կաղապար:Դրոշավորում	0.808	Կաղապար:Increase 0.002

↑ ^1,00 ^1,01 ^1,02 ^1,03 ^1,04 ^1,05 ^1,06 ^1,07 ^1,08 ^1,09 ^1,10 Կաղապար:Cite web Քաղվածելու սխալ՝ Invalid <ref> tag; name "UNDP2019" defined multiple times with different content
↑ Կաղապար:Cite journal
↑ Կաղապար:Cite web
↑ ^4,0 ^4,1 Կաղապար:Cite web
↑ Կաղապար:Cite book
↑ Կաղապար:Cite web
↑ ^7,0 ^7,1 ^7,2 ^7,3 ^7,4 ^7,5 ^7,6 ^7,7 ^7,8 Կաղապար:Cite web
↑ Կաղապար:Cite web
↑ Կաղապար:Cite web
↑ Կաղապար:Cite web
↑ Կաղապար:Cite web
↑ Կաղապար:Cite news
↑ Mean years of schooling (of adults) (years) is a calculation of the average number of years of education received by people ages 25 and older in their lifetime based on education attainment levels of the population converted into years of schooling based on theoretical duration of each level of education attended. Source: Կաղապար:Cite journal
↑ Կաղապար:Cite web
↑ Կաղապար:Cite web
↑ Կաղապար:Cite web
↑ ^17,0 ^17,1 ^17,2 ^17,3 Կաղապար:Cite web
↑ Կաղապար:Cite web
↑ ^19,0 ^19,1 Կաղապար:Cite web
↑ ^20,0 ^20,1 The UN does not calculate the HDI of Macau. The government of Macau calculates its own HDI.Macau in Figures, 2015 Կաղապար:Webarchive
↑ ^21,0 ^21,1 Taiwan's government calculated its HDI to be 0.882, based on 2010 new methodology of UNDP. Կաղապար:Cite web
↑ ^22,0 ^22,1 ^22,2 ^22,3 Կաղապար:Cite web
↑ ^23,0 ^23,1 The UN does not calculate the HDI of Macau. The government of Macau calculates its own HDI. Macau in Figures, 2016 Կաղապար:Webarchive
↑ ^24,0 ^24,1 The UN does not recognize the Republic of China (Taiwan) as a sovereign state. The HDI report does not include Taiwan as part of the People's Republic of China when calculating China's figures. Taiwan's government calculated its HDI to be 0.882, based on 2010 new methodology of UNDP. Կաղապար:Cite web
↑ ^25,0 ^25,1 ^25,2 ^25,3 Կաղապար:Cite web
↑ ^26,0 ^26,1 ^26,2 ^26,3 Կաղապար:Cite web
↑ Կաղապար:Cite web
↑ Կաղապար:Cite web ինֆորմացիան կապված չէ տվյալների հետ
↑ ^29,0 ^29,1 Կաղապար:Cite journal
↑ Կաղապար:Cite news
↑ Կաղապար:Cite news
↑ Կաղապար:Cite journal

[UNDP2019-1] 1,00 ^1,01 ^1,02 ^1,03 ^1,04 ^1,05 ^1,06 ^1,07 ^1,08 ^1,09 ^1,10 Կաղապար:Cite web Քաղվածելու սխալ՝ Invalid <ref> tag; name "UNDP2019" defined multiple times with different content

[2] Կաղապար:Cite journal

[3] Կաղապար:Cite web

[auto-4] 4,0 ^4,1 Կաղապար:Cite web

[5] Կաղապար:Cite book

[auto1-6] Կաղապար:Cite web

[Human_Development_Index_Trends-7] 7,0 ^7,1 ^7,2 ^7,3 ^7,4 ^7,5 ^7,6 ^7,7 ^7,8 Կաղապար:Cite web

[8] Կաղապար:Cite web

[9] Կաղապար:Cite web

[10] Կաղապար:Cite web

[11] Կաղապար:Cite web

[12] Կաղապար:Cite news

[13] Mean years of schooling (of adults) (years) is a calculation of the average number of years of education received by people ages 25 and older in their lifetime based on education attainment levels of the population converted into years of schooling based on theoretical duration of each level of education attended. Source: Կաղապար:Cite journal

[Human_Development_Report_2018-14] Կաղապար:Cite web

[15] Կաղապար:Cite web

[:0-16] Կաղապար:Cite web

[UNDP2016-17] 17,0 ^17,1 ^17,2 ^17,3 Կաղապար:Cite web

[2016_Complete-18] Կաղապար:Cite web

[2015_Complete-19] 19,0 ^19,1 Կաղապար:Cite web

[Macau_in_Figures,_2015-20] 20,0 ^20,1 The UN does not calculate the HDI of Macau. The government of Macau calculates its own HDI.Macau in Figures, 2015 Կաղապար:Webarchive

[dgbas2011-21] 21,0 ^21,1 Taiwan's government calculated its HDI to be 0.882, based on 2010 new methodology of UNDP. Կաղապար:Cite web

[UNDP2015-22] 22,0 ^22,1 ^22,2 ^22,3 Կաղապար:Cite web

[dsec.gov.mo-23] 23,0 ^23,1 The UN does not calculate the HDI of Macau. The government of Macau calculates its own HDI. Macau in Figures, 2016 Կաղապար:Webarchive

[dgbas1-24] 24,0 ^24,1 The UN does not recognize the Republic of China (Taiwan) as a sovereign state. The HDI report does not include Taiwan as part of the People's Republic of China when calculating China's figures. Taiwan's government calculated its HDI to be 0.882, based on 2010 new methodology of UNDP. Կաղապար:Cite web

[2014_Complete-25] 25,0 ^25,1 ^25,2 ^25,3 Կաղապար:Cite web

[UNDP2014-26] 26,0 ^26,1 ^26,2 ^26,3 Կաղապար:Cite web

[27] Կաղապար:Cite web

[28] Կաղապար:Cite web ինֆորմացիան կապված չէ տվյալների հետ

[Wolff_et_al._2011-29] 29,0 ^29,1 Կաղապար:Cite journal

[30] Կաղապար:Cite news

[31] Կաղապար:Cite news

[Monni_and_Spaventa,_2013-32] Կաղապար:Cite journal

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]

[24]

[25]

[27]

[28]

[29]

[30]

[31]

[32]

[26]

Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս

Բովանդակություն

Ստեղծում

Չափումները և հաշվարկները

Նոր մեթոդ (2010 թվականից հետո)

2018 թվականի մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2019 թվականի զեկույց)

Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2019 թվականի զեկույց)

2017 թվականի մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2018 թվականի զեկույց)

Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2018 թվականի զեկույց)

2015 թվականի մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2016 թվականի զեկույց)

Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2016 թվականի զեկույց)

2014 թվականի մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2015 թվականի զեկույց)

Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2015 թվականի զեկույց)

2013 թվականի մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2014 թվականի զեկույց)

Չներառված երկրներ

Inequality-adjusted HDI (2014 report)

Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2014 թվականի զեկույց)

Նախկին առաջատար երկրներ

Աշխարհագրական ծածկույթ

Քննադատություններ

Տվյալների սխալի աղբյուրը

Ծանոթագրություններ

Նավարկման ցանկ

Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս

Ստեղծում

Չափումները և հաշվարկները

Նոր մեթոդ (2010 թվականից հետո)

2018 թվականի մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2019 թվականի զեկույց)

Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2019 թվականի զեկույց)

2017 թվականի մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2018 թվականի զեկույց)

Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2018 թվականի զեկույց)

2015 թվականի մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2016 թվականի զեկույց)

Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2016 թվականի զեկույց)

2014 թվականի մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2015 թվականի զեկույց)

Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2015 թվականի զեկույց)

2013 թվականի մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2014 թվականի զեկույց)

Չներառված երկրներ

Inequality-adjusted HDI (2014 report)

Անհավասարությամբ ճշգրտված մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս (2014 թվականի զեկույց)

Նախկին առաջատար երկրներ

Աշխարհագրական ծածկույթ

Քննադատություններ

Տվյալների սխալի աղբյուրը

Ծանոթագրություններ

Նավարկման ցանկ

Որոնում