Ալանին

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Նյութ Ալանին (2-ամինոպրոպիոնային թթու), ալիֆատիկ ամինաթթու։ α-Ալանինը մտնում է շատ սպիտակուցների, β-Ալանինը՝ մի շարք կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի կազմի մեջ։ Ալանինը լյարդում հեշտությամբ վերափոխվում է գլյուկոզի և հակառակը։ Այս գործընթացը կոչվում է գլյուկոզ-ալանինային ցիկլ և համարվում է լյարդում գլյուկոգենեզի հիմնական եղանակը։

Քիմիական հատկություններ

• փոխազդեցությունը հիմքերի հետ

$𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟥}}\text{-}𝖢𝖧\mathsf{(}𝖭{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{)}\text{-}𝖢𝖮𝖮𝖧\mathsf{+}𝖭𝖺𝖮𝖧\mathsf{\to }𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟥}}\text{-}𝖢𝖧\mathsf{(}𝖭{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{)}\text{-}𝖢𝖮𝖮𝖭𝖺\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮$

• փոխազդեցությունը թթուների հետ

$𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟥}}\text{-}𝖢𝖧\mathsf{(}𝖭{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{)}\text{-}𝖢𝖮𝖮𝖧\mathsf{+}𝖧𝖢𝗅\mathsf{\to }\mathsf{[}𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟥}}\text{-}𝖢𝖧\mathsf{(}𝖭{𝖧}_{\mathrm{𝟥}}\mathsf{)}\text{-}𝖢𝖮𝖮𝖧{\mathsf{]}}^{\mathsf{+}}𝖢{𝗅}^{\mathsf{-}}\mathsf{+}𝖣$

• փոխազդեցությունը սպիրտների հետ (Էթերիֆիկացման ռեակցիաներ)

$𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟥}}\text{-}𝖢𝖧\mathsf{(}𝖭{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{)}\text{-}𝖢𝖮𝖮𝖧\mathsf{+}𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟥}}𝖮𝖧\mathsf{\to }𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟥}}\text{-}𝖢𝖧\mathsf{(}𝖭{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{)}\text{-}𝖢𝖮𝖮\text{-}𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟥}}\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮$

• պեպտիդային կապի առաջացումը

$𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟥}}\text{-}𝖢𝖧\mathsf{(}𝖭{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{)}\text{-}𝖢𝖮𝖮𝖧\mathsf{+}𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟥}}\text{-}𝖢𝖧\mathsf{(}𝖭{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{)}\text{-}𝖢𝖮𝖮𝖧\mathsf{\to }𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟥}}\text{-}𝖢𝖧\mathsf{(}𝖭{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{)}\text{-}𝖢𝖮\text{-}𝖭𝖧\text{-}𝖢𝖧\mathsf{(}𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟥}}\mathsf{)}\text{-}𝖢𝖮𝖮𝖧\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮$

Սինթեզ

Առաջին անգամ ալանինը սինթեզվել է Շտեկկերի կողմից 1850 թվականին՝ ացետալդեհիդի և կապտաթթվի հիդրոլիզի արդյունքում առաջացած α-ամինոնիտրիլից։

Լաբորատոր պայմաններում ալանինը սինթեզվում է ամիակի և α-քլորի կամ α-բրոմպրոպիոնական թթվի փոխազդեցության արդյունքում։

Տես նաև

• Գլիցին