Նիկոտինամիդադենիներկնուկլեոտիդ

Oքսիդավերականգնման ռեակցիան

Նիկոտինամիդադենիներկնուկլեոտիդ, ՆԱԵ, երկֆոսֆոպիրիդին–նուկլեոտիդ (ԵՊՆ), կոֆերմենտ, գտնվում է բոլոր կենդանի բջիջներում, մտնում է դեհիդրոգենազների խմբի ֆերմենտների կազմի մեջ։ Հայտնաբերել են 1904-ին անգլիացի կենսաքիմիկոսներ Ա․ Գարդենը և Ու․ Յոնգը խմորասնկերի հյութում, իսկ կառուցվածքը պարզել են Օ․ Վարբուրգը և Հ․ Էյլերը (1936)։

Նիկոտինամիդադենիներկնուկլեոտիդը կազմված է ադենինից, նիկոտինաթթվի ամիդից, ռիբոզ ածխաջրի և ֆոսֆորաթթվի երկուական մնացորդներից, քիմիական բանաձևը՝ $C_{21}{H}_{27}{N}_7{O}_{14}{P}_2$։ Մյուս կարևորագույն կոֆերմենտը՝ նիկոտին ամիդադենիներկնուկլեոտիդ– ֆոսֆատը (ՆԱԵՖ), մոլեկուլում պարունակում է ֆոսֆորաթթվի ևս մեկ մնացորդ։

Նիկոտինամիդադենիներկնուկլեոտիդը կենդանի բջիջներում մասնակցում է օքսիդացման ֆերմենտային ռեակցիաներին, օքսիդացող նյութերից ընդունում է ջրածին և երկու էլեկտրոն։ Վերականգնված նիկոտինամիդադենիներկնուկլեոտիդը (ՆԱԵ–H) ընդունակ է դրանք փոխադրել այլ նյութերի վրա։

ՆԱԵՖ, բացի ֆերմենտային օքսիդավերականգնման ռեակցիաներից, մասնակցում է նաև ֆոտոսինթեզի ժամանակ ընթացող ռեակցիաներին։