Պղնձի կարբոնատ

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Նյութ Պղնձի կարբոնատ II (CuCO₃)։ Ածխաթթվի և պղնձի աղը։ Առաջանում է, երբ լուծույթում փոխազդեցության մեջ են մտնում երկավալենտ պղնձի աղը և ուրիշ մետաղի լուծելի կարբոնատ, առաջանալուց հետո միանգամից ենթարկվում է հիդրոլիզի։

Ֆիզիկական հատկություններ

Անկայուն, տաքացնելիս քայքայվող, սպիտակ բյուրեղային նյութ կանաչավուն երանգով (դա հիդրոլիզի արդյունք է)։ Ջրում անլուծելի է։

Պղնձի կարբոնատի բյուրեղային կառուցվածքը

Ստացումը

Այն անհնար է ստանալ երկվալետն պղնձի աղի և այլ մետաղի կարբոնատի փոխազդեցությունից (տեղի է ունենում հիդրոլիզ, անջատվում է պղնձի հիդրոքսոկարբոնատներ՝ CuCO₃·Cu(OH)₂ և 2CuCO₃·Cu(OH)₂)։

$\mathrm{𝟤}𝖢𝗎\mathsf{(}𝖭{𝖮}_{\mathrm{𝟥}}{\mathsf{)}}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{+}\mathrm{𝟤}𝖭{𝖺}_{\mathrm{𝟤}}𝖢{𝖮}_{\mathrm{𝟥}}\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮\mathsf{⟶}𝖢𝗎𝖢{𝖮}_{\mathrm{𝟥}}\mathsf{\cdot }𝖢𝗎\mathsf{(}𝖮𝖧{\mathsf{)}}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{\downarrow }\mathsf{+}\mathrm{𝟦}𝖭𝖺𝖭{𝖮}_{\mathrm{𝟥}}\mathsf{+}𝖢{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{\uparrow }$

Պղնձի կարբոնատ ստանում են հիդրոքսոկարբոնատներին ավելացնելով CO₂ 4,8 ՄՊա ճնշման տակ և 180 °C ջերմաստիճանում։

$𝖢𝗎𝖢{𝖮}_{\mathrm{𝟥}}\mathsf{\cdot }𝖢𝗎\mathsf{(}𝖮𝖧{\mathsf{)}}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{+}𝖢{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}\stackrel{4.6MPa,180^{o}C}{\to }\mathrm{𝟤}𝖢𝗎𝖢{𝖮}_{\mathrm{𝟥}}\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮\mathsf{\uparrow }$

Քիմիական հատկություններ

Պղնձի կարբոնատը խիստ թունավոր և անկայուն է, տաքացնելիս քայքայվում է առաջացնելով պղնձի օքսիդ և ածխաթթու գազ`

$𝖢𝗎𝖢{𝖮}_{\mathrm{𝟥}}\stackrel{290^{o}C}{\to }𝖢𝗎𝖮\mathsf{+}𝖢{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{\uparrow }$

Ինչպես բոլոր կարբոնատները այն հեշտությամբ փոխազդում է թթուների հետ առաջացնելով երկվալենտ պղնձի աղ և ածխաթթու գազ`

$𝖢𝗎𝖢{𝖮}_{\mathrm{𝟥}}\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖲{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{⟶}𝖢𝗎𝖲{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}𝖢{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{\uparrow }\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮$

Ամոնիակի ջրային լուծույթը և մետաղների ցիանիդների լուծույթները իրենց մեջ լուծում է պղնձի կարբոնատը համապատասխանաբար առաջացնելով ամիակատներ և երկվալենտ պղնձի ցիանոկոմպլեկսներ`

$𝖢𝗎𝖢{𝖮}_{\mathrm{𝟥}}\mathsf{+}\mathrm{𝟦}𝖭{𝖧}_{\mathrm{𝟥}}\mathsf{\cdot }{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮\mathsf{⟶}\mathsf{[}𝖢𝗎\mathsf{(}𝖭{𝖧}_{\mathrm{𝟥}}{\mathsf{)}}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{]}𝖢{𝖮}_{\mathrm{𝟥}}\mathsf{+}\mathrm{𝟦}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮$

$𝖢𝗎𝖢{𝖮}_{\mathrm{𝟥}}\mathsf{+}\mathrm{𝟦}𝖪𝖢𝖭\mathsf{⟶}{𝖪}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{[}𝖢𝗎\mathsf{(}𝖢𝖭{\mathsf{)}}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{]}\mathsf{+}{𝖪}_{\mathrm{𝟤}}𝖢{𝖮}_{\mathrm{𝟥}}$

Պղինձը և նրա համձուլվածքները (բրոնզ, լատուն, մելխիոր և այլն) խոնավ օդում ջրի և ածխաթթու գազի ազդեցությամբ ծածկվում են պղնձի կարբոնատի շերտով, որը բաղադրությամբ նման է մալաքիտին։

Կիրառությունը

Պղնձի կարբոնատը լայն կիրառություն չգտավ, սակայն պղնձի հիդրոքսոկարբոնատները ունեն լայն կիրառությունը`

• Օգտագործվում է պղնձի այլ միացությունների սինթեզի համար։
• Կարծր մալքիտը շատ թանկարժեք քար է։
• Օգտագործվում է «Մալաքիտային կանաչ» ներկի ստացման համար։
• Ազուրիտը օգտագործում են պղինձ ստանալու համար։