Ռեզերֆորդի բանաձև

Էռնեստ Ռեզերֆորդ

Ռեզերֆորդի բանաձև, Կուլոնի օրենքով փոխազդող ոչ ռելյատիվիստական կետային լիցքավորված մասնիկների ցրման էֆեկտիվ լայնական կտրվածքի բանաձև․ ստացել է Էռնեստ Ռեզերֆորդը 1911 թվականին։

Իներցիայի կենտրոնի համակարգում (համակարգ, որում բախվող մասնիկների լրիվ իմպուլսը հավասար է զրոյի) Ռեզերֆորդի բանաձևն ունի հետևյալ տեսքը.

$\frac{d\sigma }{d\mathrm{\Omega }}={\left(\frac{Z_1{Z}_2{e}^2}{2m{v}^2}\right)}^2\frac{1}{{\sin }^4(\theta {/}_2)}$,

որտեղ $\frac{d\sigma }{d\mathrm{\Omega }}$ միավոր մարմնային անկյունում ցրման կտրվածքն է, $\theta$-ն՝ ցրման անկյունը, $m=m_1+m_2/m_1{m}_2$-ը՝ բերված զանգվածը ($m_1$-ը և$m_2$-ը բախվող մասնիկների զանգվածներն են),$v$-ն՝ հարաբերական արագությունը (մասնիկների արագությունների տարբերությունը), $e$-ն՝ տարրական էլեկտրական լիցքը, իսկ $Z_{1}e$-ն և $Z_{2}e$-ն մասնիկների էլեկտրական լիցքերն են։

Ռեզերֆորդի բանաձևը ճիշտ է թե՛ դասական, թե՛ քվանտային տեսության մեջ։

Ռեզերֆորդն այս բանաձևն օգտագործել է բարակ մետաղե թիթեղներից մեծ անկյուններով ($\theta >90^0$ ) մասնիկների ցրման փորձերը մեկնաբանելիս և հանգել այն եզրակացությանը, որ ատոմի համարյա ամբողջ զանգվածը կենտրոնացած է դրական լիցք ունեցող փոքր միջուկում։ Այդ հայտնագործությունը հիմք է ծառայել ատոմի կառուցվածքի մասին արդի պատկերացումների համար։ Կաղապար:ՀՍՀ

Կաղապար:Անավարտ