Դիտել Օգանեսոն էջի վիքիկոդը

{{Քիմիական տարր
| անվանում = Օգանեսոն / Oganesson
| համար = 118
| սիմվոլ = Og
| վերևից =
| ներքևից =
| խումբ = 18
| պարբերություն = 7
| բլոկ =
| արտաքին տեսք =
| պատկեր =
| ատոմային զանգված = 294,214
| կոնֆիգուրացիա = ենթադրաբար &#91;[[ռադոն|Rn]]]; 5f<sup>14</sup>&nbsp;6d<sup>10</sup>&nbsp;7s<sup><nowiki>2</nowiki></sup>&nbsp;7p<sup>6</sup>
| էլեկտրոնային թաղանթ =
| ատոմի շառավիղ =
| կովալենտային շառավիղ = 230 
| Վան-դեր-Վալսի շառավիղ = ...
| իոնի շառավիղ =
| էլեկտրաբացասականություն =
| ջերմունակություն = 
| էլեկտրոդային պոտենցիալ=
| օքսիդացման աստիճան= 
| իոնիզացման էներգիա 1 =
| իոնիզացման էներգիա 2 =
| իոնիզացման էներգիա 3 =
| ֆազ =
| խտություն =  
| խտություն2 =
| խտություն3 =
| խտություն հջ =
| հալման ջերմաստիճան =23,5 
| եռման ջերմաստիճան =350±30 K, 80±30 °C 
| կրիտիկական կետ Կ =
| հալման ջերմունակություն =
| հալման ջերմունակություն2 =
| գոլորշիացման ջերմունակություն =19,4 
| ջերմունակության = 
| ջերմունակություն2 =
| մոլային ծավալ = 7.1 
| հագեցած գոլորշի =
| ճնշում հգ 1 =
| ճնշում հգ 10 =
| ճնշում հգ 100 =
| ճնշում հգ 1 k =
| ճնշում հգ 10 k =
| ճնշում հգ 100 k =
| բյուրեղացանցի կառուցվածք = 
| բյուրեղացանցի տվյալներ = 
| C/a հարաբերություն =
| Դեբայի ջերմաստիճան =
| մագնիսական կառուցվածք =
| տեսակարար դիմադրություն =
| ջերմահաղորդականություն =
| ջերմաստիճանահաղորդականություն =
| ջերմային ընդարձակում =
| ձայնի արագություն =
| Յունգի մոդուլ =
| CAS համար =
| արգելվող գոտի =
| իզոտոպներ =
| իզոտոպներ լրացումներ =
}}
{{Պարբերական համակարգի տարր|align=center|fontsize=100%|number=118}}
'''Օգանեսոն''' ({{lang-lat| Oganesson}}, Og), [[Քիմիական տարրերի պարբերական համակարգ]]ի 118-րդ քիմիական տարր։ Նախկինում հայտնի է եղել ժամանակավոր անվանումներով՝ ունունօկտիում ({{lang-lat|Ununoctium}}, Uuo) կամ էկա-ռադոն, [[Պարբերական աղյուսակ|Մենդելեևի պարբերական աղյուսակ]]ի համակարգի յոթերորդ պարբերության 18-րդ խմբի քիմիական տարր (հնացած դասակարգմամբ՝ 8-րդ խմբի գլխավոր ենթախմբի), ատոմային համարը՝ 118։ Ամենակայունը (միակ հայտնին մինչև 2016 թվականը) 2940 գր նուկլիդն է, որի քայքայումը կազմում է 1 մվրկ, իսկ ատոմային զանգվածը հավասար է 294,214(5) [[Զանգվածի ատոմական միավոր|զ.ա.մ.]]<ref name="Meija J. et al. Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report)">http://www.jinr.ru/posts/priznan-prioritet-v-otkrytii-novyh-himicheskih-elementov-113-115-117-i-118/</ref>։

Արհեստականորեն սինթեզված ռադիոակտիվ տարրը բնության մեջ չի հանդիպում։ Օգանեսոնի միջուկի սինթեզը առաջին անգամ կատարվել է 2002 և 2005 թվականներին Միջուկային հետազոտությունների միացյալ ինստիտուտում (Դուբնայում)<ref name=" IUPAC утвердил названия элементов 113, 115, 117 и 118: Пресс-релиз Объединенного института ядерных исследований (рус.). ОИЯИ (30 ноября 2016). Проверено 5 декабря 2016.">http://www.jinr.ru/posts/chetyre-novyh-himicheskih-elementa-ofitsialno-dobavleny-v-tablitsu-mendeleeva/</ref>։ Լիվերմորսկի ազգային լաբորատորիայի համագործակցությամբ։ Այդ փորձերի արդյունքները հրատարակվել են 2006 թվականին<ref name="Yu. Ts. Oganessian et al. Synthesis of the isotopes of elements 118 and 116 in the 249Cf and 245Cm+48Ca fusion reactions // Physical Review C. — 2006. — Т. 74, № 4. — С. 044602.">http://journals.aps.org/prc/abstract/10.1103/PhysRevC.74.044602</ref>: 2016 թվականի նոյեմբերի 28-ին ժամանակավոր համակարգային անվանումը «ունունոկտիում»-ը և ժամանակավոր նշանակումը՝ Uuo տարրի բացահայտման հաստատումից հետո փոխվեց հիմնական անունով՝ Օգանեսոն և նշանակումը՝ Og (ակադեմիկոս [[Յուրի Հովհաննիսյան|Յուրի Ցոլակի Հովհաննիսյան]]ի պատվին), առաջարկված հայտնագործողների և հաստատված [[Տեսական և կիրառական քիմիայի միջազգային միություն|IUPAC]]-ի կողմից<ref name=" IUPAC Announces the Names of the Elements 113, 115, 117, and 118 (англ.). ИЮПАК (30 November 2016). Проверено 30 ноября 2016.">https://iupac.org/iupac-announces-the-names-of-the-elements-113-115-117-and-118/</ref>։

Տարրը իներտ գազ է, սակայն դրա ֆիզիկական, հնարավոր է նաև քիմիական հատկությունները, այդ խմբին պատկանող այլ տարրերից խիստ տարբերվում են։ Թեորապես նա պետք է լինի իներտ գազ քանի որ նա պատկանում է 18 խմբին։ Օգանեսոնը եզրափակում է Մենդելեևի աղյուսակի յոթերորդ պարբերությունը, չնայած որ դրա հայտնագործման պահին դեռ լրացված չէր աղյուսակի 117-րդ վանդակը (թենեսսինը)։

== Ստեղծում ==
[[Պատկեր:Oganesson-294 nuclear.svg|մինի|]]
Օգանեսոնը ստացվել է հետևյալ միջուկային ռեակցիայի արդյունքում.

<chem>^{249}_{98}Cf + ^{48}_{20}Ca -> ^{294}_{118}Og + 3 ^1_0n</chem>

== Ծանոթագրություններ ==
{{ծանցանկ}}

== Արտաքին հղումներ ==
* [http://www.den-za-dnem.ru/page.php?article=319 А. Левин На пути к острову стабильности]
* [https://lenta.ru/news/2006/10/17/element/ Ученые из России и США получили два атома унуноктия]
* [https://www.webelements.com/oganesson/ Օգանեսոնի ստեղծման պատմությունը]
{{Արտաքին հղումներ}}

[[Կատեգորիա:Ազնիվ գազեր]]
[[Կատեգորիա:Ռադիոակտիվ տարրեր]]