Դիտել Testwiki:Նախագիծ:Գիտեի՞ք որ/Արխիվ, մինչև մարտ 2012 էջի վիքիկոդը

== Ապրիլ 12, 2007 ==

* [[Պատկեր:oqo.jpg|150px|right]] Չնայած այն փաստին, որ Windows Vista-ն կոշտ սկավառակի վրա զբաղեցնում է ավելի շատ տեղ, քան նրա նախորդը (հաշված, որ օպերացիոն համակարգը համակարգչի նաև մյուս ռեսուրսների մեծ «ախորժակ» էլ ունի), այն հիմա կարելի է տեղադրել աշխարհի ամենափոքր համակարգչի վրա, այն է՝ OQO model 02, որի քաշը ընդամենը 450 գ. Է, իսկ չափերը՝ 14.6x8.38x2.54 սմ։ Այն հեշտությամբ տեղավորվում է գրպանում։ Մոդելն արտադրվում է VIA C7M պրոցեսորով (1.5 ԳՀց), 60 Գբ հիշողությամբ կոշտ սկավառակով և 1 Գբ օպերատիվ հիշողությամբ։ Ինչպես նաև առկա է անլար ցանցերով աշխատելու բլոկ (Wi-Fi, Bluetooth, EV-DO Wireless WAN)։ Քանի որ մոդելը նախատեսված է ոչ միայն ճանապարհին աշխատելու համար, այն համալրված է կայանով, որը հնարավորություն է տալիս աշխատել հավելյալ մոնիտորով, ստեղնաշարով, մկնիկով և միանալ լարային ցանցերին, որից հետո կարելի է պարզապես վերցնել սեփական ֆայլերը շարունակել ճանապարհը՝ առանց ավելորդ սինխրոնիզացումների։ Եվ այս ամենը տեղավորված է փոքրիկ, բայց շատ ամուր կաղապարի մեջ։ 2007 թ.-ին այս մոդելների գինը սկսվում է 1500 ԱՄՆ դոլարից։


* [[Պատկեր:Raffi (poet).jpg|100px|right]] '''[[Րաֆֆի]]''', հայ գրող, հրապարակախոս, հասարակական գործիչ։ Ծնվել է հարուստ ազնվականի ընտանիքում, նախնական կրթություն ստացել է տեղի ծխական ուսումնարանում։ 1847-ին մեկնել է Թիֆլիս, ուսանել Կարապետ Բելախյանցի դպրոցում։ 1852-ին ընդունվել է ռուսական պետական գիմնազիայի չորրորդ դասարանը...

== Ապրիլ 2007 - Փետրվար 2009 ==

* ... որ 2007 թվականի հոկտեմբերի 10-ին ԱՄՆ ներկայացուցիչների պալատի հանձնաժողովը 27 - կողմ և 21 - դեմ ձայնով հաստատեց որոշումը՝ ճանաչելով Համաշխարհային առաջին պատերազմի դարաշրջանի հայերի մասսայական սպանությունները որպես ցեղասպանություն։

* ... որ [[Intel]] ընկերությունը հայտարարել է 80 միջուկանոց պրոցեսորներով աշխատող [[գերհամակարգիչ]] ստեղծելու պլանների մասին։

* ... որ [[Windows Vista]]-ն պահանջում է ավելի շատ համակարգչային ռեսուրսեն քան իր նախորդը, բայց և այն հնարավոր է տեղադրել աշխարհի ամենափոքր համակարգչի՝ '''[[Oqo_model02|OQO model 02]]''' -ի վրա։

* ... որ [[Linux]] օպերացիոն համակարգերի միջուկի հեղինակը՝ Լինուս Տոռվալդսը, զարգացման նախնական փուլում այն Freax էր անվանում


*... որ աշխարհում միայն [[Լիխտենշտեյն]]ը և [[Ուզբեկստան]]ն են որ ծով դուրս գալու համար պետք է հատեն երկու պետության տարածք։
[[Պատկեր:Albert Einstein Head.jpg|130px|right]]
*... որ որոշ մաթեմատիկոսներ [[Ալբերտ Այնշտայն]]ի ծննդյան օրը՝ [[մարտի 14]]-ին տոնում են [[Պի թվի օրը|<math>\pi</math> թվի օրը]]։ Տոնակատարության ժամանակ ձոն են կարդում <math>\pi</math> թվին, պատմում մարդկության կյանքում նրա դերի մասին, նկարագրում թե կյանքը ինչքան անտանելի կլիներ առանց <math>\pi</math> թվի։ Այդ օրը ուտում են կարկանդակ ({{lang-en}} pie = <math>\pi</math> ), օգտագործում են խմիչքներ և խաղում խաղեր, բոլորը <math>\pi</math> տառով սկսող։
*... որ [[1972]] թվականի [[սեպտեմբերի 22]]-ին [[Հռոմի պապ]] Պողոս VI-ը ստորագրեց [[Վիեննա]]յի արքեպիսկոպոսին ուղղված նամակը, որով Գաբրիել Հրեշտակապետը հայտարարվում էր փոստի և [[ֆիլատելիա]]յի հովանավորը։ Այս նամակին և [[Վիեննա]]յի արքեպիսկոպոսի խնդրանքին հիմնվելով [[Ավստրիա]]յի փոստը [[1973]] թվականին թողարկել է հրեշտակապետի նկարով և «Գաբրիել Հրեշտակապետ — փոստի և [[ֆիլատելիա]]յի հովանավոր» տեքստով [[փոստային նամականիշ]]։ Այս գաղափարը հուշել էր [[Հռոմի պապ|պապին]] [[ավստրիա]]կան «''Die Briefmarke''» ֆիլատելիստական ամսագրի ավագ-խմբագիր Բրունո Գրիմմը [[1972]] թվականի աուդիենցիայի ժամանակ։

== Նոյեմբեր 2009 -  Դեկտեմբեր 2009==
*... որ «[[Scotch]]» կպչուն ժապավենը, չնայած իր անվանը ({{lang-en}} Scotch - շոտլանդական), ոչ Շոտլանդիայում է ստեղծվել, ոչ էլ շոտլանդացու կողմից։ Սկզբում «[[Scotch]]»-ի միայն եզրերն էին սոսնձված։ Քանի որ շոտլանդացիները հայտնի են խնայողությամբ, ապա ամերիկացները «շոտլանդական» — «[[scotch]]» անվանեցին ժապավենը։ Հետագայում «[[Scotch]]»-ը դարձավ ապրանքանիշի պաշտոնական անվանումը։
[[Պատկեր:Morse Telegraph 1837.jpg|150px|thumb|Մորզեի հեռագրական ապարատը [[1837]] թ.]]
*... որ [[1837]] թվականին էլեկտրամագնիսական հեռագրական ապարատը, իսկ [[1838]] թվականին՝ այդ ապարատի համար մինչև այժմ կիրառվող հեռագրական կոդը հայտնագործող [[Սեմյուել Մորզե]]ն նկարիչ էր՝ [[Նյու Յորք]]ի նկարի ազգային ակադեմիայի հիմնադիրը և առաջին նախագահը։
*... որ [[Բրյուսելիզացիա]] է կոչվում փողոցները և շինությունները «կամավոր» վթարային վիճակի հասցնելու պրակտիկան, որը լայն տարածում է գտել 1960-ական թվականներին [[Բրյուսել]]ում։ «Ապագայի քաղաքի» կառուցման նպատակով շատ շենքեր քանդվեցին և նրանց տեղը կառուցվեցին ժամանակակից գրասենյակներ։

==Դեկտեմբեր 2009 - Սեպտեմբեր 2010==

[[Պատկեր:Sigmund Freud LIFE.jpg|right|150px|link=Զիգմունդ Ֆրոյդ]]
*... որ աշխարհի ամենաերկար երաժշտական տեսահոլովակը տևում է 39 րոպե, այն [[Մայքլ Ջեքսոն]]ի «[[Հոգիներ (ֆիլմ, 1997)|Հոգիներ]]» տեսահոլովակն է։
*... որ ավստրիացի հոգեբան, հոգեբույժ [[Զիգմունդ Ֆրոյդ]]ը [[1939]] թվականի սեպտեմբերի 23-ին, իր [[Լոնդոն]]յան բնակարանում բժիշկ Շուրի օգնությամբ [[էյտանազիա]] կատարեց, որպեսզի չտառապի քաղցկեղի ցավերից։ 
*... որ [[Ֆիլդսյան մրցանակ]]ը հաճախ անվանում են «նոբելյան մրցանակ մաթեմատիկոսների համար»։ Չնայած, երկու մրցանակների մեջ, մի շարք տարբերություններ կան։
*... որ ըստ հայկական ավանդության Բինգյոլ լեռան գագաթին է աճում կախարդական [[Բրաբիոն]] ծաղիկը, որը գտնողին երջանկություն է պարգևում։
*... որ [[Ալեքսանդր Դյումա|Ա.Դյումայի]] «Երեք հրացանակիրներ»-ը, սկզբում տպագրվել են ֆելիետոն խորագրի տակ, [[փարիզ]]յան «Ժուռնալ դը դեբա» թերթի մեջ դրված հավելյալ [[թերթոն]]ի մեջ։

==Սեպտեմբեր 2010 - դեկտեմբեր 2010 ==
[[Պատկեր:Garegin Nzhdeh 4.jpg|riht|150px]]
*... որ աշխարհի ամենահին կաշվե կոշիկը հայտնաբերվել է Հայաստանում՝ [[Վայոց Ձոր|Վայոց Ձորի մարզում]], և այն մոտ 5500 տարեկան է։
*... որ 2005թ.-ին հայտնաբերվել է Հայոց արքա [[Տիգրան Մեծ|Տիգրան Բ Մեծի]] (95-55 թթ. մ.թ.ա.) կողմից [[Արցախ]]ում հիմնած [[Տիգրանակերտ|Տիգրանակերտ (Արցախ)]] քաղաքը և այն Տիգրանի անունը կրող միակ բնակավայրն է, որի տեղը ճշգրտորեն պարզված է։
*... որ 1921 թ.-ի ապրիլի 27-ին [[Տաթևի վանք]]ում կայացավ համազանգեզուրյան 2-րդ համագումարը, որը երկրամասը կոչեց Լեռնահայաստան, իսկ սպարապետ Նժդեհը դարձավ վարչապետ և պարգևատրվեց «Խուստուփյան արծիվ» շքանշանով։
*...1918թ.-ի հուլիս ամսին [[Հայաստանի դրոշ|Հայաստանի ազգային դրոշ]] ընդունվեց եռագույնը (կարմիր, կապույտ, ծիրանագույն)։
*... Հայաստանում կա մոտ 17 հզ. տեսակ անողնաշավորներ, որոնց 90 տոկոսը կազմում են միջատները։

==Մայիս 2011 - դեկտեմբեր 2011 ==
*... [[Մեծ Հայք]]ի հեթանոսական գլխավոր կենտրոնը [[Աշտիշատ]] ավանն էր, որը գտնվում էր [[Տարոն]]ում, [[Արածանի]] գետի ափին։ Այստեղ էին հայոց յոթ բագինները՝ [[Արամազդ]]ին, [[Անահիտ]]ին, [[Միհր]]ին, [[Նանե]]ին, [[Աստղիկ]]ին, [[Տիր]]ին, [[Վահագն]]ին նվիրված զոհասեղանները։
*... [[Հայաստան]]ի հանրապետությունում գործող 1318 գրադարանների թիվը [[1991]]-[[2005]] թվականներին պակասել է 236-ով։ [[1991]] թվականին գրքերի քանակը գրադարաններում եղել է 15 միլիոն 19 հազար, [[2003]]-ին այն պակաս է եղել 2 միլիոն 437 հազարով, այսինքն՝ մնացել է 12 միլիոն 581 հազար։ Ընթերցողների թիվը 1 միլիոն 80 հազարից հասել է 622 հազարի։
*... Ճանապարհորդ Ալեքսանդր Ռոդսը [[1648]] թվականին հաղորդել է, որ [[Ջուղա]]յի գերեզմանատանը կա 10 հազար խաչքար։ Վանդալիզմը սկսվեց [[20-րդ դար]]ի սկզբներին, երբ [[Նախիջևան]]ն բռնակցվեց [[Ադրբեջան]]ին։ Մինչև [[1998]] թվականը խաչքարերի թիվը նավազել հասել էր 6 հազարի։ Մինչև [[2002]] թվականը դրանց թիվը հասավ 3 հազարի։ Հետագայում գերեզմանատան խաչքարերը ոչնչացվեցին շինարարական մեքենաներով, և գերեզմանատունը հավասարեցվեց հողին։
*... [[Դրամ]]ի գրաֆիկական խորհրդապատկերն առաջին անգամ գծագրել է Կարեն Կոմենդարյանը՝ [[1995]] թվականի սեպտեմբերին՝ նախքան [[եվրո]]յի գրանշանի ծնունդը։ [[2001]] թվականին նա գրանշանին վերաբերող փաստաթղթային փաթեթը փոխանցում է այն ժամանակվա նախագահ [[Ռոբերտ Քոչարյան]]ին։ Նա նաև փոխանցում է փաթեթի պատճենը [[Գարեգին Բ]] կաթողիկոսին և նրանից օրհնություն խնդրում։
*... Մինչև 1903թ. մի շարք գազավորված խմիչքների բաղադրության մեջ մտնում էր կոկաին։
*... 2011թ. հուլիսին եղել է 5 ուրբաթ, 5 շաբաթ և 5 կիրակի։ Սա տեղի է ունենում միայն 823 տարին մեկ։ Այդ տարիները կոչվում են «փողերի պարկեր»։
*... 1973թ. հնդիկ Ամար Բխարտին ի պատիվ Շիվա աստծո բարձրացրել է իր աջ ձեռքը գլխից վեր և չի իջեցնում այն արդեն 37 տարի։
[[Կատեգորիա:Վիքիպեդիա]]
*...[[Նաուրու]]ն աշխարհի միակ պետությունն է, որը պաշտոնական մայրաքաղաք չունի։
*...[[Կահիրե]]ում օդն այնքան աղտոտված է, որ եթե այն շնչես մեկ ամբողջ օր, այն հավասարազոր կլինի, եթե ծխես մեկ տուփ ծխախոտ։
*...[[Հարսանիք]]ից հետո համբուրվելու ավանդույթը գալիս է [[հին Հռոմ]]ից։ Առաջ այն ուներ այլ նշանակություն՝ հարսանիքը դիտվում էր որպես պայմանագիր, իսկ համբույրը հանդիսանում էր պայմանագրի հաստատողը։
*...Ամեն օր մահանում են [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ]]ի մոտ 100 վետերաններ։
*...Երեխաները միչև 1-3 ամսեկան հասակը լացում են առանց արցունք։
*... Ինչպես նշում է [[ՄԱԿ]]-ը, ամեն օր ծնվում է 250 հազար երեխա, մոտավորապես 3 երեխա ամեն վայրկյանում։
*...[[Մեգապոլիս]]ների բնակիչները իրենց կյանքի կես տարին ծախսում են սպասելով կանաչ լուսանշանին։
*...[[Ալբերտ Այնշտայն]]ը չէր կարողանում խոսել մինչև 7 տարեկան հասակը։ Ծնողները կարծում էին, որ նա մտավոր հետամնաց է։
*... Կանանց սիրտը ավելի արագ է բաբախում, քան տղամարդկանցը։
*... Թռչունները միզապարկ չունեն։
*...[[Քենիա]]յի բնակչության մոտ 50%-ը 15 տարեկան է։
*...Մինչև 1980-ականների վերջը [[Բուտան]]ում չկար և ոչ մի հեռախոս։
*... Աշխարհի ամենացուրտ մայրաքաղաքը Ուլան-Բատորն է ([[Մոնղոլիա]])։
*...[[Սաուդյան Արաբիա]]յում չկա ոչ մի գետ։
*...[[Լեսբոս]] կղզու բնակիչներին կոչում են լեսբոսցիներ, այլ ոչ թե [[լեսբուհի]]ներ։