Տատանողական ռեակցիաներ

Կաղապար:Վիքիֆիկացում Տատանողական ռեակցիաներ, այն ռեակցիաները, որոնց ընթացքում տեղի է ունենում ռեակցվող նյութերի կոնցենտրացիաները պարբերական փոփոխվում են։ Ամենահայտնի տատանողական ռեակցիաներից է Բելոուսովի-Ժաբոտինսկու ռեակցիան։ Այս ռեակցիան առաջին անգամ ուսումնասիրվել է 20-րդ դարի 60-ական թվականներին։ Այն իրենից ներկայացնում է մալոնաթթու կատալիզատոր-օքսիդացումը բրոմատ իոններով, $C e^{4 +}$ ներկայությամբ, թթվային միջավայրում։ Կոնցենտրացիաների տատանումները երևում է դեղին գունավորման անհայտացման և ի հայտ գալու շնորհիվ, որը առաջանում է $C e^{4 +}$ իոնների պատճառով։ Պարբերաբար փոփոխվում է նաև ռեակցիայի ընթացքում առաջացող ինտերմեդիատների ( $B r^{-}, B r_{2}$ ) կոնցենտրացիաները և ջերմաստիճանը։ Ռեակցիայի մեխանիզմը հետևյալն է՝

1) B r O_{3}^{-} + B r^{-} + 2 H^{+} \to H B r O_{2} + H B r O

2) H B r O_{2} + B r^{-} + H^{+} \to 2 H B r O

3) B r O_{3}^{-} + H B r O_{2} + 2 C e^{3 +} + 3 H^{+} \to 2 H B r O_{2} + 2 C e^{4 +} + H_{2} O

4) 2 H B r O_{2} \to B r O_{3}^{-} + H B r O + H^{+}

5) n C e^{4 +} + B r C H (C O O H)_{2} \to n C e^{3 +} + Z

Z

- Օքսիդացման արգասիքներ

Բրոմալոնային թթուն առաջանում է հետևյալ ռեակցիայի արդյունքում՝

C H_{2} (C O O H)_{2} + H B r O \to B r C H (C O O H)_{2} + H_{2} O

Գումարային հավասարումը ունի հետևյալ տեսքը՝

2 B r O_{3}^{-} + 3 C H_{2} (C O O H)_{2} + 2 H^{+} \to 2 B r C H (C O O H)_{2} + 3 C O_{2} + 4 H_{2} O

Այս մեխանիզմը առավելապես պարզեցված է։ Իրական մեխանիզմում հաշվվում է մոտ 22 փուլ։

Աղբյուրներ