Թաղանթանյութի եթերներ և էսթերներ

Թաղանթանյութի եթերներ և էսթերներ, թաղանթանյութի ալկիլացման և ացիլացման նյութեր $[C_6{H}_7{O}_2(OR{)}_3{]}_n$ և $[C_6{H}_7{O}_2(OCOR{)}_3{]}_n$ ընդհանուր բանաձևերով։

Եթերներն ստացվում են թաղանթանյութի և ալկիլքլորիդների փոխազդեցությունից $30-50\mathrm{\%}$–անոց ալկալիների ներկայությամբ։ Մեթիլ–, էթիլ– և բենզիլեթերները կիրառվում են տեքստիլ, պլաստմասսաների և լուսանկարչական ժապավենների արդյունաբերության մեջ։

Էսթերներն ստացվում են թաղանթանյութի և թթուների կամ նրանց անհիդրիդների փոխազդեցությունից։

Քացախատները ստացվում են թաղանթանյութը քացախանհիդրիդի, քացախաթթվի և քիչ քանակի $H_{2}S{O}_4$ խառնուրդի հետ 30–45 °C տաքացնելիս։ Հիմնականում ստացվում է եռքացախատը, որը կիրառվում է քացախատային մետաքս (արնել, կուրպլետ) ստանալու համար։

Նիտրատները ստացվում են թաղանթանյութը $HN{O}_3$-ի և $H_{2}S{O}_4$-ի խառնուրդով (նիտրացնող խառնուրդ) մշակելիս։ Հատկությունները և կիրառման բնագավառները կախված են նիտրման աստիճանից։ Լրիվ նիտրվածը (նիտրոթաղանթանյութ) կիրառվում է անծուխ վառոդի պատրաստման համար, իսկ մասամբ նիտրված նյութերը՝ պլաստմասսաների, կինո և լուսանկարչական ժապավենների, նիտրոլաքերի և նիտրոսոսինձների արտադրության մեջ։

Քսանտոգենատներն ստացվում են թաղանթանյութի ալկալիական լուծույթը ծծմբածխածնով $(C{S}_2)$ մշակելիս։ Կիրառվում են արհեստական մետաքսի արտադրության մեջ և փաթեթավորման թաղանթներ (ցելոֆան) պատրաստելու համար։

Տես նաև

• Թաղանթանյութային պլաստմասսաներ