Կոնովալովի ռեակցիա

Կոնովալովի ռեակցիա, պարաֆինային և ցիկլոպարաֆինային միացություններում, ինչպես նաև ճարպարոմատիկ միացությունների կողմնային շղթայում ջրածնի ատոմի տեղակալում նիտրո ($N{O}_2$) խմբով՝ ազոտական թթվով ուղղակի նիտրացմամբ. $R-H+HN{O}_3\to R-N{O}_2+H_{2}O$։

Կոնովալովի ռեակցիան իրականացվում է նոսր ազոտական թթվով (12-20%-անոց) հեղուկ ֆազում, 140-150 °C-ում և բարձր կամ նորմալ ճնշման տակ։ Հեշտ տեղակալվում է երրորդային ածխածնի ջրածինը, դժվար՝ առաջնայինը։ Ճարպարոմատիկ միացություններում նիտրացվում է կողմնային շղթայի $a$-դիրքը։ Կոնովալովի ռեակցիան կիրառվում է քիմիական արդյունաբերության մեջ նիտրոմիացություններ ստանալու համար։ Պրոցեսն իրականացնում են գոլորշի ֆազում (>400 °C)։ Ռեակցիան հայտնաբերել է Մ. Ի. Կոնովալովը, 1888 թվականին։