Կոտոն-Մուտոնի էֆեկտ

Կոտոն-Մուտոնի էֆեկտ, լուսային ճառագայթի երկբեկումը ճառագայթին ուղղահայաց ուղղության մագնիսական դաշտում տեղավորված իզոտրոպ նյութում։ 1901 թվականին միմյանցից անկախ հայտնաբերել են Ջ. Քերը և Կ. Մայորանան (կոլոիդ լուծույթներում), իսկ 1907 թվականին մանրամասն հետազոտել են ֆրանսիացի գիտնականներ Էմե Կոտոնը (Aime Cotton) և Հ. Մուտոնը (H. Mouton)։ Ըստ Կոտոն-Մուտոնի էֆեկտի տեսության (Քերի երևույթի տեսության նման), ալիքի տվյալ λ երկարության մեներանգ լույսի համար սովորական ($n_u$) և ոչ սովորական ($n_{nu}$) ճառագայթների բեկման ցուցիչների տարբերությունը ուղիղ համեմատական է մագնիսական դաշտի H լարվածության քառակուսուն.

$n_{nu}-n_u=D{H}^2$

կամ

$\frac{\delta }{\lambda }=\frac{l(n_{nu}-n_u)}{\lambda }=Cl{H}^2$:

$C$-ն ճառագայթների ընթացքների տարբերությունն է $l$ ճանապարհին,

$C=\frac{D}{\lambda }$

մեծությունը Կոտոն-Մուտոնի հաստատունն է, որը կախված է միջավայրի հատկություններից։ C-ի մեծությունը շատ փոքր է, այնպես որ Կոտոն-Մուտոնի էֆեկտը հնարավոր է դիտել միայն հզոր մագնիսական դաշտի առկայության դեպքում։