Բազմաբևեռ

Բազմաբևեռ, ֆիզիկական օբյեկտ, որի հետազոտման համար նրա որոշ թվով հանգույցները (բևեռները) անջատվում են։ Անջատված հանգույցներն անվանում են անկախ։ Բազմաբևեռ սիմվոլիկ պատկերվում է «արկղի» տեսքով։ Բազմաբևեռ հասկացությունը ծագել է էլեկտրատեխնիկայում։ Այստեղ դիտարկվել են գծային պասիվ երկ- և քառաբևեռներ։

Պարզագույն երկբևեռի օրինակ է օհմական դիմադրությունից ( $R$ ) և կոնդենսատորից ( $C$ ) կամ ինքնինդուկցիայի կոճից ( $L$ ) կազմված համակարգը, որի վարքը բնութագրվում է երկու մեծությունների՝ $I$ հոսանքի և $U$ լարման կախվածությամբ։

Քառաբևեռի օրինակ է էլեկտրական զտիչը կամ երկար գծի հատվածը։ Այս դեպքում քառաբևեռը բնութագրվում է 4 մեծություններով՝ $U_{1}, U_{2}, I_{1}, I_{2}$ ։ Գծային էլեկտրական շղթաների և համակարգերի տեսությունում բազմաբևեռ ռեժիմը որոշվում է անկախ հանգույցներին վերաբերող կոմպլեքս լարումների ( $U$ ) և հոսանքների ( $I$ ) մեծություններով։ Այդ մեծությունների միջև կապերը որոշվում են բազմաբևեռի հետևյալ հավասարումներով՝ $I_{m} = \sum_{k = 1}^{n} U_{k} Y_{m k}$ , որտեղ $m, k = 1, 2, . . . . n$ –ը բազմաբևեռի անկախ հանգույցների ինդեքսներն են, $Y_{m k} = g_{m k} - J^{b} m k$ -h՝ բազմաբևեռի կոմպլեքս հաղորդականությունները նրա $m, k$ անկախ հանգույցների նկատմամբ, $g$ -ն, $b$ -ն՝ ակտիվ և ռեակտիվ հաղորդականությունները։ Օգտագործվում են նաև բազմաբևեռի $U_{m} = \sum_{k = 1}^{n} I_{k} Z_{m k}$ տեսքի հավասարումները, որտեղ $Z_{m k} = r_{m k} + j x_{m k}$ -ն բազմաբևեռի կոմպլեքս դիմադրություններն են նույն $m, k$ հանգույցների նկատմամբ, $r, x$ -ը՝ ակտիվ և ռեակտիվ դիմադրությունները։ $Y_{m k}, Z_{m k}$ մեծությունները բազմաբևեռի հիմնական պարամետրերն են։ Բազմաբևեռի ռեժիմը բնութագրվում է նաև նրա անկախ հանգույցների ակտիվ ( $P$ ) և ռեակտիվ ( $Q$ ) հզորություններով, որոնք որոշվում են հետևյալ բանաձևերով՝ $P_{m} + j Q_{m} = U_{m} I_{m}^{*}$ , որտեղ $I_{m}^{*}$ -ը կոմպլեքս հոսանքի ( $I_{m}$ ) համալուծ մեծություն է։ Բազմաբևեռի տեսությունը լայնորեն օգտագործվում է էներգահամակարգերի հաստատված ռեժիմների և անցումային պրոցեսների հաշվարկներում, իսկ նրա $Y_{m k}, Z_{m k}$ պարամետրերը՝ էլեկտրաէներգահամակարգերի կայունության հաշվարկներում, ինչպես նաև բարդ համակարգերի օպտիմացման և կառավարման խնդիրներում։ Ավտոմատ կառավարման և ինֆորմացիայի հաղորդման տեսություններում օգտագործվում են քառաբևեռներ, վեցաբևեռներ։

Կաղապար:ՀՍՀ

Բազմաբևեռ

Նավարկման ցանկ

Որոնում