Շուկայի կապիտալիզացիա

Նյու Յորքի ֆոնդային բորսան Ուոլ Սթրիթում` աշխարհի ամենամեծ ֆոնդային բորսան իր ցուցակված ընկերությունների ընդհանուր շուկայական կապիտալիզացիայի հաշվին

Շուկայի կապիտալիզացիա (Կաղապար:Lang-en), հրապարակային առևտրով զբաղվող ընկերության` բաժնետերերին պատկանող ընդհանուր բաժնետոմսերի ընդհանուր արժեքը։

Շուկայական կապիտալիզացիան հավասար է մեկ ընդհանուր բաժնետոմսի շուկայական գնին` բազմապատկած ընդհանուր բաժնետոմսերի քանակով:

Նկարագրություն

Շուկայական կապիտալիզացիան երբեմն օգտագործվում է ընկերությունները ըստ չափի դասակարգելու համար: Այն չափում է ընկերության կապիտալի կառուցվածքի միայն սեփական կապիտալի բաղադրիչը և չի արտացոլում ղեկավարության այն որոշումը, թե որքան պարտք է օգտագործվել ընկերության ֆինանսավորման համար: Ընկերության չափի ավելի համապարփակ չափումը ձեռնարկության արժեքն է (Կաղապար:Lang-en), որն ազդեցություն է թողնում չմարված պարտքի, արտոնյալ բաժնետոմսերի և այլ գործոնների վրա:

Այն նաև օգտագործվում է ֆոնդային բորսաների հարաբերական չափը դասակարգելու համար՝ հանդիսանալով յուրաքանչյուր ֆոնդային բորսայում ցուցակված բոլոր ընկերությունների շուկայական կապիտալիզացիայի գումարի չափանիշ: Ֆոնդային շուկաների կամ տնտեսական տարածաշրջանների ընդհանուր կապիտալիզացիան կարելի է համեմատել այլ տնտեսական ցուցանիշների հետ (օրինակ՝ Բաֆեթի ցուցիչը): 2023 թվականին հրապարակային առևտրով զբաղվող բոլոր ընկերությունների ընդհանուր շուկայական կապիտալիզացիան մոտավորապես 111 տրիլիոն ԱՄՆ դոլար էր:

Համաշխարհային շուկայի կապիտալի պատմական ցուցանիշները

Աշխարհի բոլոր հրապարակային ընկերությունների ընդհանուր շուկայական կապիտալիզացիան 1975-ից մինչև 2020 թվականը․

Տարի	Համաշխարհային շուկայական կապիտալ (միլիոն ԱՄՆ դոլարով)	Համաշխարհային շուկայական կապիտալ (% ՀՆԱ)	Թվարկվածների ընկերությունների թիվը
1975	1,149,245	27.2	14,577
1980	2,525,736	29.6	17,273
1985	4,684,978	47.0	20,555
1990	9,519,107	50.8	23,732
1991	11,340,785	56.8	24,666
1992	10,819,256	50.2	24,947
1993	13,897,390	61.7	28,300
1994	14,639,924	60.9	30,290
1995	17,263,728	64.0	33,379
1996	19,806,691	72.3	35,617
1997	22,029,761	80.7	36,946
1998	24,555,201	89.6	37,928
1999	33,181,159	115.1	38,414
2000	30,925,434	101.1	39,892
2001	26,792,162	88.4	40,157
2002	22,802,792	72.7	38,894
2003	31,107,425	84.9	41,051
2004	36,540,980	89.2	38,724
2005	40,512,446	92.6	39,096
2006	50,074,966	106.1	43,104
2007	60,456,082	114.0	44,034
2008	32,418,516	56.2	43,949
2009	47,471,293	83.8	42,669
2010	54,259,518	87.3	43,427
2011	47,521,341	68.8	44,323
2012	54,503,237	78.4	43,772
2013	64,367,842	89.0	44,853
2014	67,177,254	90.3	45,743
2015	62,268,184	94.5	43,983
2016	65,117,714	97.1	43,806
2017	79,501,948	111.1	43,440
2018	68,893,044	91.9	43,554
2019	78,825,583	108.4	43,248
2020	93,686,226	134.7

Հաշվարկ

Շուկայական կապիտալը հաշվարկվում է հետևյալ բանաձևով․

$\text{MC}=N\times P$, որտեղ MC-ն շուկայական կապիտալիզացիան է, N-ը՝ շրջանառության մեջ գտնվող սովորական բաժնետոմսերի քանակը, իսկ P-ը՝ մեկ ընդհանուր բաժնետոմսի շուկայական գինը։

Օրինակ, եթե ընկերությունն ունի 4 միլիոն սովորական բաժնետոմս, և մեկ բաժնետոմսի գինը կազմում է 20 դոլար, ապա դրա շուկայական կապիտալիզացիան կազմում է 80 միլիոն դոլար: Եթե ​​մեկ բաժնետոմսի գինը բարձրանում է մինչև 21 դոլար, ապա շուկայական կապիտալը դառնում է 84 միլիոն դոլար: Եթե ​​մեկ բաժնետոմսի դիմաց այն իջնի մինչև 19 դոլար, ապա շուկայական կապիտալը կնվազի մինչև 76 միլիոն դոլար:

Սա հակադրվում է առևտրային գնագոյացմանը, որտեղ գնման գինը, միջին գինը և վաճառքի գինը կարող են տարբերվել գործարքի ծախսերի պատճառով:

Շուկայական կապիտալի պայմանները

Ավանդաբար ընկերությունները բաժանվում էին խոշոր կապիտալի, միջին կապիտալի և փոքր կապիտալի:

Մեգա կապիտալ և միկրո կապիտալ տերմիններն այդ ժամանակվանից սկսել են ընդհանուր կիրառություն ստանալ և երբեմն հանդիպում է նանո կապիտալ հասկացությունը։

Արտաքին հղումներ

• How to Value Assets – from the Washington State (U.S.) government web site
• Year-end market capitalization by country – World Bank, 1988–2018