Ջինիի գործակից

Ջինիի գործակիցը, կամ Ջինիի ինդեքսը վիճակագրական ցուցանիշ է, որը վկայում է տվյալ պետության կամ երկրամասի հասարակության շերտավորման աստիճանի մասին վերաբերյալ այլ ուսումնասիրվող հատկանիշի, օրինակ՝ ամենահաճախը տարեկան եկամուտի աստիճանը որոշելու համար, որը հիմնականում օգտագործում են ժամանակակից տնտեսական հաշվավորումների համար^[1]։

Հարցի պատմությունը

Այս վիճակագրական մոդելը առաջարվել և մշակվել է իտալացի վիճակագիր և ժողովրդագիր Կորադո Ջինիի կողմից (Corrado Gini, 1884—1965) և հրապարակվել է 1912 թվականին իր «Գործոնի փոփոխականությունը և փոփոխելիությունը» աշխատության մեջ («Փոփոխականությունը և անհաստատունությունը»)։

Հաշվարկը

Գործակիցը կարելի է հաշվել որպես Լորենցի կորի և հավասարակշռության կորի հատումից առաջացած մարմնի մակերեսի հարաբերությունը այն եռանկյան մակերեսին, որը առաջացել է հավասարության և անհավասարության կորերի հատումից։ Այլ կեսպ ասած՝ հարկավոր է գտնել առաջին մարմնի մակերեսը և բաժանել երկրորդի մակերեսի վրա։ Լիովին հավասարության դեպքում գործակիցը հավասար կլինի 0–ի, իսկ լիովին անհավասարության դեպքում՝ 1–ի։

Ջոնիի գործակիցը կարելի է հաշվարկել Բրաունի բանաձևի միջոցով․

$G = | 1 - \sum_{k = 2}^{n} (X_{k} - X_{k - 1}) (Y_{k} - Y_{k - 1}) |$ ,

կամ Ջինիի բանաձևի միջոցով․

$G = \frac{\sum_{i = 1}^{n} \sum_{j = 1}^{n} | y_{i} - y_{j} |}{2 n^{2} \bar{y}}$ ,

որտեղ $G$ ՝ Ջինիի գործակից, $X_{k}$ ՝ կուտակված բնակչության թիվ (բնակչությունը բաժանվում է ըստ եկամտի աճի), $Y_{k}$ ՝ եկամտի չափը, որը ամբողջությամբ ստանում է $X_{k}$ , $n$ ՝ տնային տնտեսությունների թիվը, $y_{k}$ ՝ տնային տնտեսությունների բաժին ընդհանուր եկամտի մեջ, $\bar{y}$ ՝ տնային տնտեսւոթյւոննեի եկամուտների միջին թվաբանականը^[2]։

Սովորաբար շուկայական տնտեսությանն անցնող երկրներում ռեսուրսների և եկամուտների բաշխումն ուղեկցվում է բնակչության եկամուտների մեծ դիֆերենցումով, իսկ դա ենթադրում է, Ջինի բարձր գործակից, որը պայմանավորված է նաև այդ երկրներում նոր ձևավորվող հարկային համակարգի անկատարությամբ։

Աղբյուրներ

Կաղապար:Ծանցանկ

↑ Գինի, Կ. (1936) On the Measure of Concentration with Special Reference to Income and Statistics, Colorado College Publication, General Series No. 208, 73-79.
↑ Ս․Դ․ Իլյենկովա․ Միկորտնտեսագիտական վիճակագրություն․դասագիրք , Մոսկվա, Ֆինանսներ և վիճակագրություն, 2004, էջ 554.

[1] Գինի, Կ. (1936) On the Measure of Concentration with Special Reference to Income and Statistics, Colorado College Publication, General Series No. 208, 73-79.

[Ilyenkova-2] Ս․Դ․ Իլյենկովա․ Միկորտնտեսագիտական վիճակագրություն․դասագիրք , Մոսկվա, Ֆինանսներ և վիճակագրություն, 2004, էջ 554.

[1]

[2]

Ջինիի գործակից

Հարցի պատմությունը

Հաշվարկը

Աղբյուրներ

Նավարկման ցանկ

Որոնում