Սիլիցիումի տետրաֆտորիդ

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Նյութ Սիլիցիումի տետրաֆտորիդ, SiFԿաղապար:Sub բանաձևով անօրգանական բարդ միացություն է, բաղկացած սիլիցիումի և ֆտորի ատոմներից։ Անգույն գազ է, որը հեշտությամբ հիդրոլիզվում է ջրով, լուծվում է օրգանական լուծիչներում։

Ստացում

• Ֆտորի մթնոլորտում սիլիցիումի այրմամբ։

$𝖲𝗂\mathsf{+}\mathrm{𝟤}{𝖥}_{\mathrm{𝟤}}\stackrel{}{\to }𝖲𝗂{𝖥}_{\mathrm{𝟦}}$

• Ֆտորի ազդեցությամբ սիլիցիումի (IV) օքսիդի վրա։

$𝖲𝗂{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{+}\mathrm{𝟤}{𝖥}_{\mathrm{𝟤}}\stackrel{250-400^{o}C}{\to }𝖲𝗂{𝖥}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}$

• Գազային ֆտորաջրածնի և սիլիցիումի փոխազդեցությամբ։

$𝖲𝗂\mathsf{+}\mathrm{𝟦}𝖧𝖥\stackrel{40-100^{o}C}{\to }𝖲𝗂{𝖥}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}\mathrm{𝟤}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}$

• գազային ֆտորաջրածնի և սիլիցիումի(IV)օքսիդի փոխազդեցությամբ։

$𝖲𝗂{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{+}\mathrm{𝟦}𝖧𝖥\stackrel{250-400^{o}C}{\to }𝖲𝗂{𝖥}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}\mathrm{𝟤}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮$

• ջրածնի հեքսաֆտորսիլիկատի քայքայմամբ։

${𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{[}𝖲𝗂{𝖥}_{\mathrm{𝟨}}\mathsf{]}\stackrel{H_{2}S{O}_4}{\to }𝖲𝗂{𝖥}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{\uparrow }\mathsf{+}\mathrm{𝟤}𝖧𝖥$

• կամ Նատրիումի հեքսաֆտորսիլիկատի քայքայմամբ։

$𝖭{𝖺}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{[}𝖲𝗂{𝖥}_{\mathrm{𝟨}}\mathsf{]}\stackrel{600^{o}C}{\to }𝖲𝗂{𝖥}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{\uparrow }\mathsf{+}\mathrm{𝟤}𝖭𝖺𝖥$

Ֆիզիկական հատկություններ

Սիլիցիումի տետրաֆտորիդը անգույն գազ է, բյուրեղական վիճակից հեշտությամբ սուբլիմանում է, թերմիկորեն կայուն է։

Պինդ վիճակում առաջացնում է խորանարդային սինգոնիայի բյուրեղներ։

Քիմիական հատկություններ

• Հիդրոլիզվում է ջրով. ընդ որում հիդրոլիզի պրոդուկտները կախված են ջերմաստիճանից։

$𝖲𝗂{𝖥}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}\mathrm{𝟦}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮\mathsf{\rightleftarrows }{𝖧}_{\mathrm{𝟦}}𝖲𝗂{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}\mathrm{𝟦}𝖧𝖥$

$\mathrm{𝟥}𝖲𝗂{𝖥}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}\mathrm{𝟤}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮\stackrel{100^{o}C}{\to }𝖲𝗂{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{\downarrow }\mathsf{+}\mathrm{𝟤}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{[}𝖲𝗂{𝖥}_{\mathrm{𝟨}}\mathsf{]}$

$𝖲𝗂{𝖥}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}\mathrm{𝟤}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮\stackrel{>100^{o}C}{\to }𝖲𝗂{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{+}\mathrm{𝟦}𝖧𝖥$

• Լուծվում է պլավիկյան թթվում՝ առաջացնելով ջրածնի հեքսաֆտորսիլիկատ։

$𝖲𝗂{𝖥}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}\mathrm{𝟤}𝖧𝖥\mathsf{\rightleftarrows }{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{[}𝖲𝗂{𝖥}_{\mathrm{𝟨}}\mathsf{]}$

• Ալկալիական մետաղների ֆտորիդների հետ միաձուլելիս, առաջացնում է ալկալիական մետաղների հեքսաֆտորսիլիկատներ։

$𝖲𝗂{𝖥}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}\mathrm{𝟤}𝖭𝖺𝖥\stackrel{200^{o}C}{\to }𝖭{𝖺}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{[}𝖲𝗂{𝖥}_{\mathrm{𝟨}}\mathsf{]}$

• Ակտիվ մետաղները տաքացման պայմաններում դուրս են մղում սիլիցիումը։

$𝖲𝗂{𝖥}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}\mathrm{𝟤}𝖬𝗀\stackrel{500^{o}C}{\to }𝖲𝗂\mathsf{+}\mathrm{𝟤}𝖬𝗀{𝖥}_{\mathrm{𝟤}}$

• Փոխազդում է սիլիցիումի հետ։

$𝖲𝗂{𝖥}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}𝖲𝗂\mathsf{\rightleftarrows }\mathrm{𝟤}𝖲𝗂{𝖥}_{\mathrm{𝟤}}$

Կիրառություն

• Ջրածնի հեքսաֆտորսիլիկատի ստացում
• Գերմաքուր սիլիցիումի ստացում
• Օրգանական սինթեզ

Գրականություն

• Химическая энциклопедия //Редкол.։ Кнунянц И.Л. и др. // М. "Советская энциклопедия", 1990, том 2, 671 стр. ISBN։ 5-82270-035-5
• Справочник химика, 2-е изд., испр // Редкол.։ Никольский Б.П. и др. // М.-Л. "Химия" 1966 // том 1. 1072 стр.
• Справочник химика. 3-е изд., испр // Редкол.։ Никольский Б.П. и др. // Л. "Химия" 1971 // том 2. 1168 стр.
• Лидин Р.А. и др. // Химические свойства неорганических веществ։ Учеб. пособие для вузов // 3-е изд., испр // М. "Химия" 2000 // 480 стр. ISBN։ 5-7245-1163-0