Բարոմետրիկ բանաձև

Բարոմետրիկ բանաձև, գրավիտացիոն դաշտում բարձրությունից կախված՝ գազի ճնշման կամ խտության փոփոխությունն արտահայտող բանաձև։ Հաստատուն ջերմաստիճանի իդեալական գազի համար, երբ դաշտը համասեռ է։ Բարոմետրիկ բանաձևը ունի հետևյալ տեսքը՝ $p=p_0\exp [-Mg\frac{h-h_0}{RT}],$ որտեղ $p$-ն գազի ճնշումն է $h$ բարձրության վրա, իսկ $p_0$-ն՝ զրոյական ճնշումը ($h=h_0$) մակարդակի վրա, $M$–ը մոլեկուլային զանգվածն է, $R$-ը՝ գազային հաստատունը, $T$-ն՝ բացարձակ ջերմաստիճանը։ Բարոմետրիկ բանաձևը կարելի է ստանալ պոտենցիալ ուժային դաշտում իդեալական գազի մոլեկուլների՝ ըստ արագությունների և կոորդինատների բաշխման օրենքից։ Երկրի մթնոլորտում օդի խտության և ճնշման իրական բաշխումը չի համապատասխանում բարոմետրիկ բանաձևին, որովհետև մթնոլորտի սահմաններում ջերմաստիճանն ու ազատ անկման արագացումը, կախված բարձրությունից և աշխարհագրական լայնությունից, փոփոխվում են։ Բարոմետրիկ բանաձևը ընկած է բարոմետրական մակարդակաչափման հիմքում, ըստ որի երկու կետերի բարձրությունների տարբերությունը որոշվում է այդ կետերում ճնշումները չափելու միջոցով։ Քանի որ մթնոլորտային ճնշումը կախված է եղանակից, ուստի չափումների միջև ընկած ժամանակամիջոցը և $\mathrm{\Delta }h$ տարբերությունը պետք է փոքր լինեն։ Այդ դեպքում Բարոմետրիկ բանաձևը գրվում է՝ $\mathrm{\Delta }h=18400(1+at)\lg (p_1/p_2)$, որտեղ $t$-ն չափվող օդի շերտի միջին ջերմաստիճանն է։ Կաղապար:Արտաքին հղումներ Կաղապար:ՀՍՀ