Ճախարակ (պարզ մեխանիզմ)

Ճախարակների տեսակները

Ճախարակ, ուժի ուղղությունը և չափը կառավարող պարզ մեխանիկական հարմարանք։ Իրենից ներկայացնում է իր առանցքի շուրջը պտտվող փողրակով անիվ։ Փողրակը նախատեսված է պարանի, շղթայի կամ այլ հարմարանքների համար։

Անշարժ ճախարակն ամրացված է պատին կամ այլ անշարժ մակերևույթի վրա, ճախարակը շարժվում է միայն իր առանցքի շուրջը, փոխում միայն ուժի ուղղությունը։

Բեռի հավասարակշռության պայմանը․

$F=fmg$

որտեղ

$F$ — ազդող արտաքին ուժը,

$m$ — բեռի զանգվածը,

$g$ — ազատ անկման արագացում,

$f$ —ճախարակի դիմադրության գործակիցը շղթաների դեպքում (~1.05, պարանի դեպքում ~1.1.)

Շփման բացակայության դեպքում բեռը բարձրացնելու համար անհրաժեշտ է բեռի կշռին հավասար ուժ։

Շարժական ճախարակ, շարժվում է ամբողջ համակարգը ճախարակի հետ միասին։Շարժական ճախարակը ուժի մեջ 2 անգամ շահում է տալիս։ $F=\frac{1}{2}fmg$

Բեռը կանցնի 2 անգամ փոքր ճանապարհ, քան F ուժի ազդման կետը։

Փաստացի յուրաքանչյուր ճախարակ իրենից լծակ է ներկայացնում։ Անշարժը ճախարակը՝ հավասար բազուկներով, շարժականը 1-ը 2-ին հարաբերակցությամբ բազուկներով։ Ինչպես ցանկացած լծակի համար, այնպես էլ ճախարակի համար ճիշտ է մեխանիկայի «Ոսկե կանոնը»։

Մարզ մեխանիզմի օգնությամբ քանի անգամ շահում ենք ուժի մեջ, այնքան անգամ կորցնում ենք ճանապարհի մեջ, և հակառակը։
Աշխատանքի մեջ շահում չկա։

Նավթահորի բազմաճախարակ։

Ոժի մեջ 4 անգամ շահում տվող համակարգ

Բազմաճախարակ, մի քանի շարժական և անշարժ ճախարակների համակարգ (սովորաբար զույգ)։

• 
  Մեկ զույգով բազմաճախարակ
• 
  Փոխում է ուժի ուղղությունը և 2 անգամ ուժի մեջ շահում տալիս։

• 
  4 պարանով զույգ բազմաճախարակ։
• 
  Ուժի մեջ 4 անգամ շահում տվող բազմաճախարակ։

• 
  Անշարժ ճախարակ
• 
  Շարժական ճախարակ։
• 
  Շարժական ճախարակ։
• 
  Շարժական ճախարակ

Պատկեր:Блок и ворот.webm

Տես նաև

• Բազմաճախարակ
• Լծակ
• Ոլորան

Արտաքին հղումներ

• Կաղապար:ВТ-ЭСБЕ
• Կաղապար:ВТ-ЭСБЕ