Նատրիումի բորհիդրիդ

Նատրիումի բորհիդրիդ (նատրիումի տետրահիդրոբորատ), անգույն բյուրեղներ,լավ է լուծվում օրգանական լուծիչներում, չի լուծվում ջրում։ Հայտնաբերվել է 1940 թվականին՝ Գերման Շլեսինգերի կողմից, ով այդ ընթացքում մետաղների բորհիդրիդները օգտագործում էր ռազմական գործընթացներում։

α-NaBH4	β-NaBH4	γ-NaBH4

Նատրիումի բորհիդրիդի ջրային լուծույթները 36,3 °C-ից բարձր ջերմաստիճաններում հիմնականում անգույն լուծույթ է, ավելի ցածր ջերմաստիճաններում հանդիպում է բյուրեղահիդրատի նստվածք NaBH₄•2H₂O, նաև կարող է առաջացնել սոլվատներ պիրիդինի, հիդրազինի և դիմեթիլֆորմամիդի հետ։ Ջրային լուծույթում հիդրոլիզվում է՝ Na₃BO₃ և Н₂։ Նատրիումի բորհիդրիդի հիդրոլիզի ռեակցիան կատալիզվում է անցումային մետաղների աղերի կողմից։ Նատրիումի բորհիդրիդը սինթեզվում է նատրիումի հիդրիդից, բորի եռքլորիդով կամ բորի անհիդրիդով։

$𝖡{𝖷}_{\mathrm{𝟥}}\mathsf{+}\mathrm{𝟦}𝖭𝖺𝖧\mathsf{\to }𝖭𝖺𝖡{𝖧}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}\mathrm{𝟥}𝖭𝖺𝖷$

$𝖷\mathsf{=}𝖢𝗅,\frac{1}{2}𝖮$

Ինչպես նաև կարելի է սինթեզել դիբորանի և նատրիումի հիդրիդի կամ մեթիլատի միջոցով։

$\mathrm{𝟤}𝖭𝖺𝖧\mathsf{+}{𝖡}_{\mathrm{𝟤}}{𝖧}_{\mathrm{𝟨}}\mathsf{\to }𝖭𝖺𝖡{𝖧}_{\mathrm{𝟦}}$

$\mathrm{𝟥}𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟥}}𝖮𝖭𝖺\mathsf{+}{𝖡}_{\mathrm{𝟤}}{𝖧}_{\mathrm{𝟨}}\mathsf{\to }𝖭𝖺𝖡{𝖧}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}𝖡\mathsf{(}𝖮𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟥}}{\mathsf{)}}_{\mathrm{𝟥}}$

Նատրիումի բորհիդրիդը օգտագործվում է օրգանական սինթեզներում, որպես վերականգնիչ ազդանյութ։

Արտաքին հղումներ

• Борогидрид натрия — химическая энциклопедия;