Քլորիտներ (աղեր)

Քլորիտներ (աղեր), քիմիական միացություններ, քլորային թթվի՝ HClO₂ աղեր։ Քլորիտ անիոնն ունի եռանկյուն կառուցվածք (d(ClO) = 0,155 նմ, անկյուն OClO = 111^o):

Ստացում

Քլորի երկօքսիդը ալկալիներով մշակելիս ստացվում է քլորիտներ և քլորատներ։

$\mathrm{𝟤}𝖢𝗅{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{+}\mathrm{𝟤}𝖪𝖮𝖧\mathsf{\to }𝖪𝖢𝗅{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{+}𝖪𝖢𝗅{𝖮}_{\mathrm{𝟥}}\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮$

Քլորիտներ առանց քլորատների խառնուրդի ստացվում է քլորի երկօքսիդի և նատրիումի պերօքսիդի փոխազդեցությունից։

$\mathrm{𝟤}𝖢𝗅{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{+}𝖭{𝖺}_{\mathrm{𝟤}}{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{\to }\mathrm{𝟤}𝖭𝖺𝖢𝗅{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{+}{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}$

Հատկություններ

Նատրիումի քլորիտ

Քլորատները ապիտակ կամ դեղին բյուրեղներ են։ Սովորաբար լավ են լուծվում ջրում, բացի դեղին Ag(ClO₂)₂ և Pb(ClO₂)₂. Քլորիտները սովորական պայմաններում անջուր և ջրում լուծված վիճակում կայուն են։ Պինդքլորիտները, հատկապես ծանր մետաղների աղերը տաքացնելիս կամ հարվածի դեպքում քայքայվում են պայթյունով։

Քլորիտների ալկալիական լուծույթները կայուն են մթության մեջ, սակայն լույսի տակ քայքայվում են.

$\mathrm{𝟨}𝖢𝗅O_{\mathrm{𝟤}}^{\mathsf{-}}\mathsf{\to }\mathrm{𝟤}𝖢𝗅O_{\mathrm{𝟥}}^{\mathsf{-}}\mathsf{+}\mathrm{𝟦}𝖢{𝗅}^{\mathsf{-}}\mathsf{+}\mathrm{𝟥}{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}$

Թթվային միջավայրում լույսի տակ քայքայման ռեակցիան ընթանում է հետևյալ կերպ.

$\mathrm{𝟣}\mathrm{𝟢}𝖢𝗅O_{\mathrm{𝟤}}^{\mathsf{-}}\mathsf{\to }\mathrm{𝟪}𝖢{𝗅}^{\mathsf{-}}\mathsf{+}\mathrm{𝟤}𝖢𝗅O_{\mathrm{𝟦}}^{\mathsf{-}}\mathsf{+}\mathrm{𝟥}{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}$

Ալկալիական քլորիտների ջերմակայունությունը աճում է Cs-ից Li, ի տարբերություն ալկալիական մետաղների թթվածնային թթուների մեծ մասի.

Քլորիտները ուժեղ օքսիդիչներ են։ Թթվային միջավայրում կարող են օքսիդացնել Вr⁻ մինչև Вr₂, և NO₂⁻ մինչև NO₃⁻ (բայց չեն փոխազդում N₂O հետ)։ Ջրածնի պերօքսիդը օքսիդացնում են մինչև О₂:

Կիրառություն

Ազատ քլորային թթուն՝ HClO₂ անգույն, անկայուն, մեղմ օքսիդացնող թթու է, որն առկա է միայն ջրային նոսր լուծույթներում։ Քլորատները սպիտակեցնող նյութեր են։ Հատկապես մեծ նշանակություն ունի NaClO₂:

Գրականություն

• Ахметов Н. С. «Общая и неорганическая химия» М.: Высшая школа, 2001
• Реми Г. «Курс неорганической химии» М.: Иностранная литература, 1963