1,2-Դիքլորէթան

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Նյութ 1,2-Դիքլորէթան ClCH₂—СН₂Cl, քլորօրգանական միացություն, անգույն, թափանցիկ հեղուկ, ունի բնորոշ հոտ, որը նման է քլորոֆորմի հոտին։ Ջրում գործնականորեն անլուծելի է։ Լավ լուծիչ է։ Դիքլորէթանը դասվում է թունավոր միացությունների դասին։

Արտադրություն

Ամեն տարի Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները, Արևմտյան Եվրոպան և Ճապոնիան միասին արտադրում են 17,5 միլիոն տոննա դիքլորէթան. Հիմնական ստացման ռեակցիան երկաթի (III) քլորիդ կալիզատկատորի ներկայությամբ քլորի և էթիլենի միացման ռեակցիան է։

${𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖢\mathsf{=}𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}+𝖢{𝗅}_{\mathrm{𝟤}}\to 𝖢𝗅\mathsf{-}𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{-}𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{-}𝖢𝗅$

Կա նաև մեկ այլ ռեակցիա, էթիլենի, թթվածնի և քլորաջրածնի փոխազդեցության ռեակցիան, որը կատալիզվում է պղնձի (II) քլորիդով։

$\mathrm{𝟤}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖢\mathsf{=}𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}+\mathrm{𝟦}𝖧𝖢𝗅+{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}\to \mathrm{𝟤}𝖢𝗅\mathsf{-}𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{-}𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{-}𝖢𝗅+\mathrm{𝟤}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮$

Քիմիական հատկություններ

Ջրի հետ տաքացնելիս, ստացվում է էթիլենգլիկոլ։

$𝖢𝗅\mathsf{-}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖢\mathsf{-}𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{-}𝖢𝗅+𝖢𝖺\mathsf{(}𝖮𝖧{\mathsf{)}}_{\mathrm{𝟤}}\to 𝖧𝖮\mathsf{-}𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{-}𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{-}𝖮𝖧+𝖢𝖺𝖢{𝗅}_{\mathrm{𝟤}}$

Ամոնիակի և դիքլորէթանի միաժամանակյա տաքացումից ստացվում է էթիլենդիամին. $𝖢𝗅\mathsf{-}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖢\mathsf{-}𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{-}𝖢𝗅+\mathrm{𝟦}𝖭{𝖧}_{\mathrm{𝟥}}\to {𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖭\mathsf{-}𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{-}𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{-}𝖭{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}+\mathrm{𝟤}𝖭{𝖧}_{\mathrm{𝟦}}𝖢𝗅$ փոխազդում է նատրիումի ցիանիդի հետ.

$𝖢𝗅\mathsf{-}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖢\mathsf{-}𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{-}𝖢𝗅+\mathrm{𝟤}𝖭𝖺𝖢𝖭\to 𝖭𝖢\mathsf{-}𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{-}𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{-}𝖢𝖭+\mathrm{𝟤}𝖭𝖺𝖢𝗅$

Առաջացնում է տիոկոլ.

$𝗇𝖢𝗅\mathsf{-}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖢\mathsf{-}𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{-}𝖢𝗅+𝖭{𝖺}_{\mathrm{𝟤}}{𝖲}_{𝗇}\to$$\mathsf{(}\mathsf{-}𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{-}𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{-}𝖲\mathsf{(}\mathsf{=}𝖲\mathsf{)}\mathsf{-}𝖲\mathsf{(}\mathsf{=}𝖲\mathsf{)}\mathsf{-}{\mathsf{)}}_{𝗇}+\mathrm{𝟤}𝗇𝖭𝖺𝖢𝗅$

Փոխազդում է ալյումինի հետ։

Կիրառություն

Վինիլքլորիդի ստացում

$𝖢𝗅\mathsf{-}𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{-}𝖢{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{-}𝖢𝗅\to {𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖢\mathsf{=}𝖢𝖧\mathsf{-}𝖢𝗅+𝖧𝖢𝗅$

Այլ կիրառություններ

Օգտագործվում է օրգանական նյութերի սինթեզում։ Օգտագործում են կոլորադյան բզեզների դեմ, որպես թունաքիմիկատ։ Օգտագործվում է նաև ռազմական նպատակներով։

Գրականություն

• Рабинович В.А., Хавин З.Я. Краткий химический справочник. — Л.: Химия, 1977.
• Ошин Л.А., Промышленные хлорорганические продукты. Справочник. — М.: Химия, 1978.
• Дебу К. И., Этилен хлористый // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.