Ամոնիումի քլորիդ

Ամոնիումի քլորիդ անուշադր, NH₄Cl, աղաթթվի ամոնիակային աղը։

Ֆիզիկական հատկություն

Անգույն, օդում կայուն բյուրեղներ են, խտությունը՝ 1526 կգ/մ³։

Լուծելիությունը NH₄Cl-ում (գ/100 գ ջրում) ջերմաստիճանի առկայությամբ

0 °C	10 °C	20 °C	30 °C	40 °C	50 °C	60 °C	70 °C	80 °C	90 °C	100 °C
29,4	33,3	37,2	41,4	45,8	50,4	55,2	60,2	65,6	71,3	77,3

Քիմիական հատկություն

Պատկեր:08. Директна синтеза на амониум хлорид.webm Լավ է լուծվում ջրում (20 °C-ում՝ 27,2%) և հեղուկ ամոնիակում։

$𝖭{𝖧}_{\mathrm{𝟦}}𝖢𝗅\mathsf{+}𝖭𝖺𝖮𝖧\mathsf{\to }𝖭𝖺𝖢𝗅\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮\mathsf{+}𝖭{𝖧}_{\mathrm{𝟥}}$

Ամոնիումի քլորիդի ջրային լուծույթները թույլ թթվային են։ 184,3 °C-ից բարձր ջերմաստիճաններում մասամբ քայքայվում է (338 °C-ում՝ լրիվ)՝ առաջացնելով $N{H}_3$ և $HCl$։

$𝖭{𝖧}_{\mathrm{𝟦}}𝖢𝗅\mathsf{+}𝖭𝖺𝖭{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{\to }𝖭𝖺𝖢𝗅\mathsf{+}{𝖭}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{+}\mathrm{𝟤}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮$

• Էլեկտրական հոսանքի ազդեցությամբ քայքայվում է առաջացնելով $NC{l}_3$.

Ստացում

Ստացվում է ամոնիակի և աղաթթվի փոխազդմամբ (ջրային լուծույթում).

$𝖭{𝖧}_{\mathrm{𝟥}}\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮\mathsf{+}𝖢{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{+}𝖭𝖺𝖢𝗅\mathsf{\to }𝖭𝖺𝖧𝖢{𝖮}_{\mathrm{𝟥}}\mathsf{+}𝖭{𝖧}_{\mathrm{𝟦}}𝖢𝗅$

նաև ամոնիակային եղանակով սոդայի արտադրության ժամանակ՝ որպես կողմնակի նյութ։

$\mathrm{𝟪}𝖭{𝖧}_{\mathrm{𝟥}}\mathsf{+}\mathrm{𝟥}𝖢{𝗅}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{\to }{𝖭}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{+}\mathrm{𝟨}𝖭{𝖧}_{\mathrm{𝟦}}𝖢𝗅$

Կիրառում

Կիրառվում է՝

• գալվանական չոր մարտկոցների արտադրությունում,
• զոդման և կլայեկման համար,
• ռազմական գործում՝ որպես ծուխ առաջացնող նյութ
• բժշկության մեջ (սրտային այտուցների ժամանակ և սնդիկային միզամուղ դեղորայքի ներգործությունը ուժեղացնելու համար)։

Տես նաև

• Հիդրոլիզ

Գրականություն

• Helga Dittberner: Zur Geschichte des Salmiaks in der islamischen und vorislamischen Chemie, Rete 1 (1972), S. 347–363.
• Pradyot Patnaik: Handbook of Inorganic Chemicals. McGraw-Hill, New York 2002 ISBN 0-07-049439-8.
• Julius Ruska: Sal ammoniacus, nusâdir und Salmiak, Sitzungsberichte der Heidelberger Akademie der Wissenschaften: phil.-historische Klasse, 14 (1923), 5, S. 3–23.

Արտաքին հղումներ

• Calculators: surface tensions Կաղապար:Webarchive, and densities, molarities and molalities Կաղապար:Webarchive of aqueous ammonium chloride
• CDC - NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards