Էրստեդ (չափման միավոր)

Էրստեդ, մագնիսական դաշտի լարվածության չափման միավորը ՍԳՎ համակարգում։ Կրճատ նշանակվում է Է, միջազգային (անգլերեն) նշանակումը՝ Oe։ 1930 թ․ ներմուծել է Միջազգային էլեկտրատեխնիկական հանձնաժողովը։ Անվանումն ստացել է դանիացի ֆիզիկոս Հանս Քրիստիան Էրստեդի (H. C. Ørsted) պատվին։

Սահմանումը

1 էրստեդը մագնիսական դաշտի լարվածությունն է վակուումում 1 գաուս 1 ինդուկցիայի դեպքում։

Հոսանքակիր անվերջ բարակ ուղղագիծ հաղորդչով վակուումում ստեղծված էլեկտրամագնիսական դաշտի լարվածությունը նկարագրող բանաձևի համաձայն,

$H=2\frac{I}{cl},$

որտեղ

• Կաղապար:Math֊ը մագնիսական դաշտի լարվածությունն է էրստեդներով,
• Կաղապար:Math֊ը՝ էլեկտրական հոսանքը
• Կաղապար:Math֊ն՝ լույսի արագությունը
• Կաղապար:Math֊ը՝ ցրումը դիտման կետիցմինչև հաղորդալար սանտիմետրերով։

Ըստ այդ բանաձևի՝ հաղորդչից 1 սմ հեռավորության վրա մագնիսական դաշտի լարվածությունը հավասար կլինի 1 էրստեդի, եթե հաղորդչով անցնում է 5 ամպեր = 5·(Կաղապար:Math/10) ՍԳՎԷ հոսանքի ուժի միավոր հոսանք։ 1 էրստեդ դաշտ է ստեղծվում նաև վակուումում գտնվող անվերջ երկար ուղիղ սոլենոիդի կենտրոնում, որի փաթույթների խտությունը 1000/(4Կաղապար:Math)≈79,58 փաթույթ/մետր է և որով անցնում է 1 Ա։

Կապը մյուս միավորների հետ

ՍԳՎ հիմնական միավորներով էրստեդը հավասար է 1 գ^1/2·սմ^−1/2·վ⁻¹։

1 էրստեդ= 1000/(4Կաղապար:Math) Ա/մ ≈ 79,5774715 Ա/մ։

Երկրաֆիզիկայում օգտագործվում է նաև մագնիսական դաշտի լարվածության չափման արտահամակարգային միավոր՝ գամմա․ 1 գամմա = 10⁻⁵ Է։

Գրականություն

• Эрстед. // Физическая энциклопедия. В 5 томах. — М.։ Советская энциклопедия. Главный редактор А. М. Прохоров. 1988.