Յոդի պենտօքսիդ

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Նյութ Յոդի պենտօքսիդը քիմիական միացություն է՝ I₂O₅ քիմիական բանաձևով. Այս յոդի օքսիդը յոդական թթվի անհիդրիդն է, և յոդի միակ կայուն օքսիդն է։ Ստացվում է յոդական թթվի դեհիդրատացումից՝ 200 °C ջերմաստիճանում՝ չոր օդի հոսքի պայմաններում։

2HIO₃ → I₂O₅ + H₂O

Կառուցվածք

I₂O₅ ունի անկյունաձև կառուցվածք՝ 139.2° I-O-I ֆրագմենտով։ Մոլեկուլը չունի սիմետրիայի հարթություն հետևաբար նրա սիմետրիա էլեմենտը C_2v չէ։ Ծայրային I-O կապերի երկարությունը 1.80 Å է և կամրջային I-O կապերի երկարությունը՝ 1.95 Å.

Ստացում

• Քլորի (VII) օքսիդով յոդի օքսիդացմամբ։

$\mathrm{𝟩}{𝖨}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{+}\mathrm{𝟧}𝖢{𝗅}_{\mathrm{𝟤}}{𝖮}_{\mathrm{𝟩}}\stackrel{}{\to }\mathrm{𝟩}{𝖨}_{\mathrm{𝟤}}{𝖮}_{\mathrm{𝟧}}\mathsf{+}\mathrm{𝟧}𝖢{𝗅}_{\mathrm{𝟤}}$

• Յոդական թթվի դեհիդրատացմամբ։

$\mathrm{𝟤}𝖧𝖨{𝖮}_{\mathrm{𝟥}}\stackrel{240-250^{o}C}{\to }{𝖨}_{\mathrm{𝟤}}{𝖮}_{\mathrm{𝟧}}\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮$

• Յոդի (V) ֆտորիդի և սիլիցիումի (IV) օքսիդի փոխազդեցությամբ։

$\mathrm{𝟦}𝖨{𝖥}_{\mathrm{𝟧}}\mathsf{+}\mathrm{𝟧}𝖲𝗂{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}\stackrel{150-175^{o}C}{\to }\mathrm{𝟦}{𝖨}_{\mathrm{𝟤}}{𝖮}_{\mathrm{𝟧}}\mathsf{+}\mathrm{𝟧}𝖲𝗂{𝖥}_{\mathrm{𝟦}}$

Ֆիզիկական հատկություններ

Յոդի պենտօքսիդը առաջացնում է անգույն (սպիտակ) բյուրեղներ, որոնք լույսի տակ քայքայման հետևանքով մգանում են։

Լավ լուծվում է ջրում և հեղուկ ֆտորաջրածնում, քիչ լուծելի է էթանոլում և գործնականում անլուծելի է բացարձակ էթանոլում, դիէթիլ եթերում, ծծմբածխածնում, քլորոֆորմում։

Քիմիական հատկություններ

• Լույսի տակ քայքայվում է՝

$\mathrm{𝟤}{𝖨}_{\mathrm{𝟤}}{𝖮}_{\mathrm{𝟧}}\stackrel{300^{o}C}{\to }\mathrm{𝟤}{𝖨}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{+}\mathrm{𝟧}{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}$

• Փոխազդում է ջրի հետ՝

${𝖨}_{\mathrm{𝟤}}{𝖮}_{\mathrm{𝟧}}\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮\stackrel{}{\to }\mathrm{𝟤}𝖧𝖨{𝖮}_{\mathrm{𝟥}}$

• փոխազդում է անջուր ծծմբական թթվի հետ։

${𝖨}_{\mathrm{𝟤}}{𝖮}_{\mathrm{𝟧}}\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖲{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}\stackrel{}{\to }\mathrm{𝟤}\mathsf{(}𝖨O_{\mathrm{𝟤}}^{\mathsf{+}}\mathsf{)}𝖧𝖲{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮$

• Ալկալիների հետ առաջացնում է յոդատներ։

${𝖨}_{\mathrm{𝟤}}{𝖮}_{\mathrm{𝟧}}\mathsf{+}\mathrm{𝟤}𝖭𝖺𝖮𝖧\stackrel{}{\to }\mathrm{𝟤}𝖭𝖺𝖨{𝖮}_{\mathrm{𝟥}}\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮$

• Հեղուկ ֆտորաջրածնում հնարավոր է փոխազդեցությունը ֆտորի հետ։

$\mathrm{𝟤}{𝖨}_{\mathrm{𝟤}}{𝖮}_{\mathrm{𝟧}}\mathsf{+}\mathrm{𝟤}{𝖥}_{\mathrm{𝟤}}\stackrel{0^{o}C}{\to }\mathrm{𝟤}𝖨{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}𝖥\mathsf{+}{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}$

• Հանդիսանում է ուժեղ օքսիդիչ։

Ածխածնի մոնօքսիդի հետ ռեակցիան կարող է օգտագործվել գազային նմուշներում CO պարունակության հետազոտման համար։

${𝖨}_{\mathrm{𝟤}}{𝖮}_{\mathrm{𝟧}}\mathsf{+}\mathrm{𝟧}𝖢𝖮\stackrel{}{\to }{𝖨}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{+}\mathrm{𝟧}𝖢{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}$

${𝖨}_{\mathrm{𝟤}}{𝖮}_{\mathrm{𝟧}}\mathsf{+}\mathrm{𝟣}\mathrm{𝟢}𝖧𝖢𝗅\mathsf{+}\mathrm{𝟤}𝖪𝖢𝗅\stackrel{}{\to }\mathrm{𝟤}𝖪\mathsf{[}𝖨𝖢{𝗅}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{]}\mathsf{+}\mathrm{𝟤}𝖢{𝗅}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{\uparrow }\mathsf{+}\mathrm{𝟧}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮$

Գրականություն

• Կաղապար:Книга
• Կաղապար:Книга
• Կաղապար:Книга