Պլանկի մասնիկ

Պլանկի մասնիկ, հիպոթետիկ տարրական մասնիկ։ Սահմանվում է որպես սև խոռոչ, որի Կոմպտոնի ալիքի երկարությունը հավասար է իր Շվարցշիլդի շառավղին։ Անվանումը ստացել է Մաքս Պլանկի պատվին։ Պլանկի մասնիկի զանգվածը մոտավորապես հավասար է Պլանկի զանգվածին, իսկ Շվարցշիլդի շառավիղը՝ Պլանկի երկարությանը։ Երբեմն Պլանկի մասնիկը կիրառվում է Պլանկի զանգվածը և Պլանկի երկարությունը սահմանելու համար։ Տիեզերքի էվոլյուցիայի որոշ մոդելներում դրանք հանդես են գալիս Պլանկի դարաշրջանի ընթացքում։

Պլանկի մասնիկը խիստ փոքր է՝ համեմատած, օրինակ, պրոտոնի հետ (քանի որ շառավիղը հավասար է Պլանկի երկարությանը, որը պրոտոնի շառավղի մոտ 10⁻²⁰ մասն է կազմում), բայց ծանր է (քանի որ Պլանկի զանգվածը պրոտոնի զանգվածից 10¹⁹ անգամ մեծ է)Կաղապար:Sfn։

Արտածում

Պլանկի մասնիկի ճշգրիտ սահմանման վերաբերյալ կարծիքները տարբեր են։ Ըստ ամենատարածված սահմանման՝ Պլանկի մասնիկն այն մասնիկն է, որի Կոմպտոնի ալիքի երկարությունը հավասար է իր Շվարցշիլդի շառավղին։ Արդյունքում տեղի ունի հետևյալ առնչությունը՝

$\lambda =\frac{h}{mc}=\frac{2Gm}{c^2}$,

որտեղից այդպիսի մասնիկի զանգվածը՝

$m=\sqrt{\frac{hc}{2G}}$։

Այս զանգվածը $\sqrt{\pi }$ անգամ մեծ է Պլանկի զանգվածից, այսինքն՝ Պլանկի մասնիկը 1,772 անգամ ծանր է Պլանկի միավոր զանգվածից։ Շառավիղը կլինի Կոմպտոնի ալիքի երկարությունը՝

$r=\frac{h}{mc}=\sqrt{\frac{2Gh}{c^3}}$։

Չափականություններ

Կիրառելով վերը բերված սահմանումը՝ կարող ենք տեղադրել h, G և c հիմնարար հաստատունների արժեքները և որոշել մասնիկի զանգվածը և շառավիղը։ Ենթադրելով, որ խոսքը համասեռ խտություն ունեցող գնդի շառավղի մասին է, կարող ենք որոշել նաև մասնիկի ծավալը և խտությունը։

Պլանկի մասնիկի ֆիզիկական պարամետրերը

Պարամետր	Չափականություն	Արժեքը SI միավորներով
Զանգված	M	Կաղապար:Val կգ
Շառավիղ	L	Կաղապար:Val մ
Ծավալ	L3	Կաղապար:Val մ3
Խտություն	M L−3	Կաղապար:Val կգ·մ−3

Պլանկի մասնիկը հիպոթետիկ մասնիկ է։ Վերը բերված մեծությունները որևէ հայտնի ֆիզիկական օբյեկտի կամ նյութի չեն համապատասխանում։

Տես նաև

• Էլեկտրոնի զանգվածով սև խոռոչ
• Պլանկի միավորներ
• Մաքս Պլանկ

Արտաքին հղումներ

• "The quasi-steady state cosmology: analytical solutions of field equations and their relationship to observations" - Astrophysics Data Systems
• "Mach's principle: from Newton's bucket to quantum gravity" - Google Books
• "Mysteries of Mass: Some Contrarian Views From an Experimenter"
• "The Gauge Hierarchy Problem and Planck Oscillators" - CERN Document Server
• "The First Turbulence and First Fossil Turbulence" Կաղապար:Webarchive
• "Lecture on Nuclear Physics for Plasma Engineers" Կաղապար:Webarchive
• The Planck Length