Երկչափ տարածություն

testwiki-ից
02:54, 27 փետրվարի 2024 տարբերակ, imported>ԱշբոտՏՆՂ
(տարբ) ←Նախորդ տարբերակ | Ընթացիկ տարբերակ (տարբ) | Հաջորդ տարբերակ→ (տարբ)
Jump to navigation Jump to search

Երկչափ տարածություն է համարվում այն n-չափանի տարածությունը, որտեղ n=2: Երկչափ տարածության օրինակ է հանդիսանում հարթությունը (երկչափ էվկլիդեսյան հարթություն)։ Այստեղ յուրաքանչյուր կետ տրվում է երկու կոորդինատներով, որոնք կոչվում են աբցիս և օրդինատ[1]։ Հարթ մարմինները ունեն երկու բնութագրիչներ՝ երկարություն և լայնություն։

Երկչափ տարածության երկրաչափություն

Բազմանիստեր Հիմնական հոդվածը՝ բազմանկյուն։ Երկչափ տարածությունում գոյություն ունեն անվերջ շատ կանոնական բազմանիստեր. կանոնավոր բազմանկյուններ։ Ներքևում բերված են մի քանի օրինակներ։ p-ն կոչվում է Շլեֆլիի խորհրդանիշ, նշանակում է Կանոնավոր p- բազմանկյուն։

Անվանում Եռանկյուն
(3-չափ)
Քառակուսի
(2-քառակուսի )
Հնգանկյուն
(Հնգանկյուն բազմանիստ)
Կանոնավոր վեցանկյուն Յոթանկյուն
Շլեֆլիի սիմվոլ {3} {4} {5} {6} {7}
Տեսք
Անվանում Ութանկյուն Իննանկյուն Տասանկյուն Տասնմեկանկյուն Տասներկուանկյուն
Շլեֆլիի սիմվոլ {8} {9} {10} {11} {12}
Տեսք
Անվանում Կաղապար:Iw Տասչորսանկյուն Տասնհինգանկյուն Կաղապար:Iw Տասնյոթանկյուն
Շլեֆլիի սիմվոլ {13} {14} {15} {16} {17}
Տեսք
Անվանում Տասնութանկյուն Կաղապար:Iw Քսանանկյուն Կաղապար:Nobr
Շլեֆլիի սիմվոլ {18} {19} {20} {n}
Տեսք

Ոչ ուռուցիկ բազմանիստեր

Երկչափ տարածությունում գոյություն ունեն անվերջ շատ ոչ ուռուցիկ բազմանիստեր, որոնբց {n/m} կազմված է {n/m} տեսքի ռացիոնալ թվերից, որոնք կոչվում են աստղային պոլիգոններ։ Ոչ ոռուցիկ բազմանկյուն աստղերի համար {n/m} Շլեֆլիի սիմվոլը ընտրվում է այնպես, որ m < n/2, այլ կերպ ասած {n/m} = {n/(nm)}։

Անվանումը Պենտագրամ Հեպտագրամ Օկտագրամ Էնիագրամ Դեցագրամ ...n-ագրամ
Շլեֆլի {5/2} {7/2} {7/3} {8/3} {9/2} {9/4} {10/3} {n/m}
Տեսքը  

Երկչափ տարածությունում կոորդինատների համակարգը

Հիմնական հոդվածը. Կոորդինատային համակարգ Երկչափ տարածությունում առավել տարածված են ուղղանկյուն կոորդիանատային համակարգը և բևեռային կոորդինատային համակարգը։ Երկչափ գնդի համար օգտագործվում է աշխարհագրական կոորդինատային համակարգը։

Հիպերգունդ

Հիմնական հոդվածներ. շրջան և շրջանագիծ Երկչափ տարածությունում հիպերգունդ է կոչվում այն շրջանագիծը (միաչափ գունդ) որի մակերևույթը միաչափ է։ Նրանով սահմնափակված մեկերևույթի մակերեսը (շրջանի մակերես) հավասար է

A=πr2, որտեղ r-ը շրջանագծի շառավիղն է։

Ծանոթագրություններ

Կաղապար:Ծանցանկ

  1. Գուշչին Դ․ Դ․ «Տարածությունը որպես մաթեմատիկական հասկացություն»