Ֆիզիկական մեծությունների նշանակումների ցանկ

testwiki-ից
12:09, 28 հունվարի 2024 տարբերակ, imported>ԱշբոտՏՆՂ
(տարբ) ←Նախորդ տարբերակ | Ընթացիկ տարբերակ (տարբ) | Հաջորդ տարբերակ→ (տարբ)
Jump to navigation Jump to search
Այնշթայնի բանաձևը Թեյբեյի երկնաքերի վրա

Ֆիզիկական մեծությունների նշանակման ցանկ, դպրոցական և համալսարանական ֆիզիկայում մեծությունների պայմանական նշանակումների ցանկ։ Ներառված են նաև մաթեմատիկական ընդհանուր հասկացություններ, որպեսզի հնարավոր դարձնեն ֆիզիկական բանաձևերի ձևակերպումը։

Ֆիզիկական մեծությունները նշանակելու համար օգտվում են լատիներենից և հունարենից, ինչպես նաև հատուկ սիմվոլներից։ Քանի որ ֆիզիկական մեծությունները քանակապես ավելին են քան այբուբենների տառերի քանակը, նույն տառը կարող է օգտագործվել տարբեր ֆիզիկական մեծությունների նշանակման համար։ Որոշ մեծությունների նշանակումները կարող են փոփոխվել, տվյալ բաժնում շփոթությունից խուսափելու համար (օրինակ՝ էներգիա, արագություն, երկարություն և այլն)։

Տառատեսակ

Մաթեմատիկական տեքստերում նշանակումները ընդունված է օգտվել շեղատառ լատիներենը։ Ֆունկցիաների անվանումն ու թվերը, իսկ հունարենի տառերը թողնում են ուղիղ։ Տառերը նույնպես կարող են տարբեր տառատեսակ ունենալ, մեծությունների կամ հասկացությունների բնույթը հասկանալու համար։ Մասնավորապես վեկտորական մեծությունները ընդունված է նշել հաստ տպատառով, իսկ տենզորային մեծությունները՝ ընդգծված տառատեսակով։

Լատինական այբուբեն

Պատմական պատճառներից ելնելով, շատ դեպքերում օգտագործվում են հասկացության անվանման առաջին լատինական տառը, հիմնականում լատինական, անգլիական, ֆրանսիական և գերմանական անվանումները։ Լատինական տառերից O-ն չի օգտագործվում ֆիզիկական մեծությունները նշանակելու համար։

Նշան Իմաստ և ծագում
A Մակերես (Կաղապար:Lang-la), վեկտորական պոտենցիալ[1], աշխատանք (Կաղապար:Lang-de), լայնույթ(Կաղապար:Lang-la), параметр вырождения, ելքի աշխատանք (Կաղապար:Lang-de), Այնշթայնի գործակիցը ինքնկամ ճառագայթման համար, զանգվածային թիվ
a Արագացում (Կաղապար:Lang-la), լայնույթ (Կաղապար:Lang-la), ռադիոակտիվություն (Կաղապար:Lang-la), ջերմափոխանակման գործակից, պտտման ունակություն, Բորի շառավիղ, լույսի կլանման բնական ցուցիչ
B Մագնիսական ինդուկցիայի վեկտոր[1], բարիոնային լիցք (Կաղապար:Lang-en), տեսակարար գազային հաստատուն, Բրիլյուենի ֆունկցիա (Կաղապար:Lang-en), ինտերֆերենցիոն շերտի լայնություն (Կաղապար:Lang-de), պայծառություն, Կեռի հաստատուն, հարկադրական ճառագայթման Այնշթայնի գործակից, կլանման Այնշթայնի գործակից, մոլեկուլի պտտման հաստատուն
b Մագնիսական ինդուկցիայի վեկտոր[1], B-քվարկ (Կաղապար:Lang-en), Վինի հաստատուն, տրոհման լայնություն(Կաղապար:Lang-de)
C Էլեկտրաունակություն (Կաղապար:Lang-en), ջերմունակություն, ինտեգրման հաստատուն (Կաղապար:Lang-en), հաստատուն (Կաղապար:Lang-la), հմայք ( Կաղապար:Lang-en),Կլեպշի-Գորդանի գործակից (Կաղապար:Lang-en), Կոտոն-Մուտոնի հաստատուն (Կաղապար:Lang-en), կորություն (Կաղապար:Lang-la)
c Լույսի արագություն (Կաղապար:Lang-lat), ձայնի արագություն (Կաղապար:Lang-lat), ջերմունակություն (Կաղապար:Lang-en), հմայված քվարկ (Կաղապար:Lang-en), կոնցենտրացիա (Կաղապար:Lang-en), առաջին ճառագայթային հաստատուն, երկրորդ ճառագայթային հաստատուն, տեսակարար ջերմունակություն
D Էլեկտրական ինդուկցիայի վեկտոր[1] (Կաղապար:Lang-en), դիֆուզիայի գործակից (Կաղապար:Lang-en), օպտիկական ուժ (Կաղապար:Lang-en), անցման գործակից, սպեկտրալ սարքի անկյունային դիսպերսիա, պոտենցիալային բարյերի թափանցիկության գործակից, D-մեզոն (Կաղապար:Lang-en), տրամագիծ (Կաղապար:Lang-la, Կաղապար:Lang-grc)
d Հեռավորություն (Կաղապար:Lang-la), տրամագիծ (Կաղապար:Lang-la, Կաղապար:Lang-grc), դիֆերենցիալ (Կաղապար:Lang-la), ներքին քվարկ (Կաղապար:Lang-en), երկբևեռի մոմենտ (Կաղապար:Lang-en), դիֆրակցիոն ցանցի հաստատուն, հաստություն (Կաղապար:Lang-de)
E Էներգիա (Կաղապար:Lang-la), էլեկտրական դաշտի լարվածություն[1] (Կաղապար:Lang-en), էլեկտրաշարժ ուժ (Կաղապար:Lang-en), մագնիսաշարժ ուժ, լուսավորություն (Կաղապար:Lang-fr), մարմնի ճառագայթման ունակություն, Յունգի մոդուլ
e Բնական լոգարիթմի հիմք (2,71828…), էլեկտրոն (Կաղապար:Lang-en), տարրական էլեկտրական լիցք (Կաղապար:Lang-en), մագնիսական փոխաղդեցության հաստատուն
F Ուժ (Կաղապար:Lang-la), Ֆարադեյի հաստատուն (Կաղապար:Lang-en), Հելմհոլցի ազատ էներգիա (Կաղապար:Lang-de), ատոմային ցրման ֆակտոր, էլեկտրամագնիսական տենզոր, մագնիսաշարժ ուժ, շեղման մոդուլ, կիզակետային հեռավորություն (Կաղապար:Lang-en)
f Հաճախություն (Կաղապար:Lang-la), ֆունկցիա (Կաղապար:Lang-la), ցնդողականություն (Կաղապար:Lang-de), ուժ (Կաղապար:Lang-la), կիզակետային հեռավորություն (Կաղապար:Lang-en), ասցիլիատորի ուժ, շփման գործակից։
G Գրավիտացիոն հաստատուն (Կաղապար:Lang-en), Այնշթայնի տենզորը, Գիբսի ազատ էներգիա (Կաղապար:Lang-en), տարածա-ժամանակային չափ, վիրիալ, պորցիալ մոլային մեծություն, поверхностная активность адсорбата, շեղման մոդուլ, դաշտի լրիվ իմպուլս, Գլյուոն (Կաղապար:Lang-en), Ֆերմաի հաստատուն, հաղորդականության քվանտ, էլեկտրական հաղորդականություն, Կշիռ (Կաղապար:Lang-de)
g Ազատ անկման արագացում (Կաղապար:Lang-en), Գլյուոն (Կաղապար:Lang-en), Լանդեյի գործոն, զանգվածային կոնցենտրացիա, գրավիտոն (Կաղապար:Lang-en), մետրական տենզոր
H Մագնիսական դաշտի լարվածություն[1], էկվիվալենտ չափաբաժին, էնտալպիա (Կաղապար:Lang-en или от греческой буквы «эта», H — ενθαλπος[2]),համիլտոնյան (Կաղապար:Lang-en), Հանկելի ֆունկցիա (Կաղապար:Lang-en), Հեվիսյդեի ֆունկցիա (Կաղապար:Lang-en), Հիգսի բոզոն (Կաղապար:Lang-en), էքսպոզիցիա, Էրմիտի պոլինոմ (Կաղապար:Lang-en)
h Բարձրություն (Կաղապար:Lang-de), Պլանկի հաստատուն (Կաղապար:Lang-de[3]), պարուրականություն (Կաղապար:Lang-en)
I Հոսանքի ուժ (Կաղապար:Lang-fr), ձայնի ուժգնություն (Կաղապար:Lang-la), լույսի ուժգնություն (Կաղապար:Lang-la), ճառագայթման ուժ, լույսի ուժ, իներցիայի մոմենտ, մագնիսացման մոմենտ։
i Կեղծ միավոր (Կաղապար:Lang-la), միավոր վեկտոր (координатный орт)
J Հոսանքի խտություն , իմպուլսի մոմենտ, Բեսելի ֆունկցիա, իներցիայի մոմենտ, հատման իներցիայի բևեռային մոմենտ, պտտական քվանտային թիվ, լույսի ուժ, J/ψ-մեզոն
j Կեղծ միավոր (էլեկտրատեխնիկայում և ռադիոէլեկտրոնիկայում), հոսանքի խտություն, միավոր վեկտոր (կոորդինատային օրդ)
K Կաոնա (Կաղապար:Lang-en), ջերմադինամիկական հավասարակշռության հաստատուն, մետաղների էլեկտրոնային ջերմահաղորդման գործակից, բաղմակողմանի սեղմման մոդուլ, մեխանիկական իմպուլս, Ջեֆերսոնի հաստատուն, կինետիկ էներգիա։
k Գործակից (Կաղապար:Lang-de), Բոլցմանի հաստատուն, ջերմահաղորդականություն, ալիքային թիվ, միավոր վեկտոր (կոորդինատային օրթ)
L Իմպուլսի մոմենտ, թռիչքի հեռավորություն, շոգեգոյացման տեսակարար ջերմություն, ինդուկտիվություն, Լագրանժի ֆունկցիա (Կաղապար:Lang-en), Լանժեվենի դասական ֆունկցիա (Կաղապար:Lang-en), Լորենցի թիվ (Կաղապար:Lang-en), լույսի ճնշման մակարդակ, Լագերրի պոլինոմներ (Կաղապար:Lang-en), ուղեծրային քվանտային թիվ, էներգետիկ պայծառություն, պայծառություն (Կաղապար:Lang-en)
l Երկարություն (Կաղապար:Lang-en), ազատ վազքի երկարություն (Կաղապար:Lang-en), ուղեծրային քվանտային թիվ, ճառագայթաակտիվ երկարություն
M Ուժի մոմենտ, զանգված (Կաղապար:Lang-la, Կաղապար:Lang-grcից), մագնիսացման վեկտոր (Կաղապար:Lang-en), պտտման մոմենտ, Մախի թիվ, փոխադարձ ինեկտիվություն, մագնիսական քվանտային թիվ, մոլային զանգված
m Զանգված, մագնիսական քվանտային թիվ (Կաղապար:Lang-en), մագնիսական մոմենտ (Կաղապար:Lang-en), էֆեկտիվ զանգված, զանգվածի պակասորդ, Պլանկի զանգված
N Քանակ (Կաղապար:Lang-la), Ավոգադրոյի հաստատուն, Դեբայի թիվ, ճառագայթման լրիվ հզորություն, օպտիկական սարքի խոշորացում, կոնցենտրացիա, հզորություն, ուղղահայաց ուժի հակազդեցություն
n Բեկման ցուցիչ, նյութի քանակ, նորմալ վեկտոր, միավոր վեկտոր, նեյտրոն (Կաղապար:Lang-en), քանակ (Կաղապար:Lang-en), հիմնական քվանտային թիվ, պտտման հաճախություն, կոնցենտրացիա, պոլիտրոպի ցուցիչ, Լոշմիդտի հաստատուն
O Կոորդինատների սկիզբ (Կաղապար:Lang-la)
P Հզորություն (Կաղապար:Lang-la), ճնշում (Կաղապար:Lang-la), Լանգրանժի պոլինոմ, կշիռ (Կաղապար:Lang-fr), ծանրության ուժ, հավանականություն (Կաղապար:Lang-la), բևեռացում, անցման հարաբերականություն, իմպուլս (ընդհանրացված իմպուլս Կաղապար:Lang-lat)
p Իմպուլս (ընդհանրացված իմպուլս Կաղապար:Lang-lat), պրոտոն (Կաղապար:Lang-en), երկբևեռ մոմենտ, ալիքային պարամետր, ճնշում, բևեռների քանակ, խտություն։
Q Էլեկտրական լիցք (Կաղապար:Lang-en), ջերմության քանակ (Կաղապար:Lang-en), ծավալային ծախս, ընդհանրացված ուժ, սառնարտադրություն, ճառագայթման էներգիա, լուսային էներգիա, ամրության գործոն (Կաղապար:Lang-en), Աբբեյի զրոյական ինվարիանտ, քառաբևեռ էլեկտրական մոմենտ (Կաղապար:Lang-en), միջուկային ռեակցիայի էներգիա
q Էլեկտրական լիցք, ընդհանրացված կոորդինատ, ջերմության քանակ (Կաղապար:Lang-en), արդյունավետ լիցք, ամրություն։
R Էլեկտրական դիմադրություն(Կաղապար:Lang-en), ունիվերսալ գազային հաստատուն, Ռիդբերգի հաստատուն (Կաղապար:Lang-en), Կլիդցինգի հաստատուն, անդրադարձման գործակից, ճառագայթման դիմադրություն (Կաղապար:Lang-en), հնարավորություն (Կաղապար:Lang-en), լուսատվություն, մասնիկի վազք, հեռավորություն, շառավիղ։
r Շառավիղ (Կաղապար:Lang-la), շառավի -վեկտոր, բևեռային շառավիղ կոորդինատ, փուլային անցման տեսակարար ջերմություն, տեսակարար ռեֆրակցիա (Կաղապար:Lang-la), հեռավորութույուն։
S Մակերես (Կաղապար:Lang-en), էնտրոպիա[4], գործողություն, սպին (Կաղապար:Lang-en), սպինային քվանտային թիվ (Կաղապար:Lang-en), տարօրինակություն (Կաղապար:Lang-en), Համիլտոնի գլխավոր ֆունկցիա, ցրման մատրից (Կաղապար:Lang-en), էվոլյուցիայի օպերատոր, Պոյնտինգի վեկտոր։
s Տեղափոխություն (Կաղապար:Lang-it), տարօրինակ քվարկ (Կաղապար:Lang-en), ճանապարհ, ժամանակատարածական միջակայք (Կաղապար:Lang-en), օպտիկական ճանապարհի երկարություն։
T Ջերմաստիճան (Կաղապար:Lang-la), պարբերություն (Կաղապար:Lang-la), կինետիկ էներգիա, կրիտիկական ջերմաստիճան, թերմ, կիսատրոհման պարբերություն, կրիտիկական էներգիա, իզոսպին։
t Ժամանակ (Կաղապար:Lang-la), ճշմարիտ քվարկ (Կաղապար:Lang-en), ճշտություն (Կաղապար:Lang-en), պլանկի ժամանակ
U Ներքին էներգիա, պոտենցիալ էներգիա, Ումովի վեկտոր, Լեննարդ-Ջոնցի պոտենցիալ, Մորզեյի պոտենցիալ, 4-արագություն, էլեկտրական լարում
u Վերին քվարկ (Կաղապար:Lang-en), արագություն, շարժունություն, տեսակարար ներքին էներգիա, խմբային արագություն
V Ծավալ (Կաղապար:Lang-fr), էլեկտրական լարում (Կաղապար:Lang-en), պոտենցիալ էներգիա, ինտերֆերենցիոն գծի տեսանելիություն, Վերդեյի հաստատուն (Կաղապար:Lang-en)
v Արագություն (Կաղապար:Lang-la), փուլային արագություն, տեսակարար ծավալ
W Մեխանիկական աշխատանք (Կաղապար:Lang-en), ելքի աշխատանք, W-բոզոն, էներգիա, ատոմի միջուկի կապի էներգիա, հզորություն
w Արագություն, էներգիայի խտություն, ներքին կոնվերսիայի գործակից, արագացում
X Ռեակտիվ դիմադրություն, երկայնական խոշորացում, X-բոզոն
x Փոփոխական, տեղափոխություն, աբսցիս(դեկարտյան կոորդինատ), մոլային կոնցենտրացիա, ներդաշնակության հաստատուն, հեռավորություն
Y Հիպերլիցք, ուժային ֆունկցիա, գծային խոշորացում, գնդային ֆունկցիաներ, Y-բոզոն
y օրդինատ (դեկարտյան կոորդինատ)
Z Իմպոդենս, Z-բոզոն, միջուկի լիցքային թիվ կամ ատոմային թիվ (Կաղապար:Lang-de), վիճակագրական գումար (Կաղապար:Lang-de), Հերցի վեկտոր, վալենտականություն, լրիվ էլեկտրական դիմադրություն (իմպոդենս), անկյունային խոշորացում, վակուումի ալիքային դիմադրություն
z Ապլիկատա (դեկարտյան կոորդինատ)

Մի քանի տառերով նշանակում

Որոշ մեծությունների համար օգտագործվում են տառաշարք կամ բառեր։ Օրինակ հաստատուն բառի պայմանական նշանը const է։

Ֆիզիկայում հաճախ օգտագործվող մաթեմատիկական ֆունկցիաները և գործողությունները

Նշան Իմաստ
div դիվերգենցիա
grad գրադիենտ
lim սահման
rect ուղղանկյուն ֆունկցիա
rot ռոտոր
sgn, sign Signum-ֆունկցիա
sinc sinc ֆունկցիա

Հունական այբուբեն

Հունարենի այն մեծատառերը, որոնք նման են լատիներենի մեծատառերին, չեն գործածվում (A,B,E,Z,H,I,K,M,N,O,P,T,Υ,X) կամ հազվադեպ են գործածվում։

Նշան Իմաստ
α Ջերմային ընդարձկման գործակից, ալֆա-մասնիկ, անկյուն, անկյունային արագացում, Դիրակի մատրից, ընդրձակման գործակից, բևեռացման աստիճան, ջերմատվության գործակից, դիսոսացիայի գործակից, տեսակարար ջերմաէլեկտրաշարժ ուժ, Մախի անկյուն, կլանման գործակից, մարմնի սևության աստիճան, մարման հաստատուն։
β Անկյուն, բետա-մասնիկ, մասնիկի արագության և լույսի արագության հարբերությունը, քվազիառաձգական ուժի գործակից, Դիրակի մատրից, իզոթերմ սեղմում, ադիաբադ սեղմում, մարման գործակից, ինտերֆերենցիոն գծի անկյունային լայնություն, անկյունային արագացում։
Γ Գամմա ֆունկցիա, Քրիստոֆելի նշան, փուլային տարածություն, արագության շրջապտույտ, էլեկտրական մակարդակի լայնություն
γ Անկյուն, Լորենցի գործոն, գամմա-ճառագայթ, տեսակարար կշիռ, Պաուլիի մատրից, գիրոմագնիսական հարաբերություն, ջերմադինամիկական ճնշման գործակից, մակերեսային իոնացման գործակից, Դիրակի մատրից, ադիաբադի ցուցիչ։
Δ Մեծության փոփոխություն(օրինակ Δx), Լապլասի օպերատոր, դիսպերսիա, ֆլուկտացիա, գծային բևեռացման աստիճան, քվանտային պակասորդ։
δ Փոքր տեղափոխություն, Դիրակի դելտա-ֆունկցիա, Կրոնեկերի դելտա։
ε Էլեկտրական հաստատուն, դիէլեկտրից թափանցելիություն, անկյունային արագացում, միավոր հակահամաչափական թենզոր, էներգիա, էլեկտրաշարժ ուժ, դեֆորմացիայի թենզոր։
ζ Ռիմանի զետա ֆունկցիա
η ՕԳԳ, մածուցիկության դինամիկական գործակից, Մինկովսկու մետրական թենզոր, ներքին շփման գործակից, մածուցիկություն, ցրման փուլ, էտա-մեզոն։
Θ Ստատիկ ջերմաստիճան, Կյուրիի կետ, ջերմադինամիկական ջերմաստիճան, իներցիայի մոմենտ, Հեվիսյդի ֆունկցիամի։
θ XY հարթությունում X առանցքի հետ կազմած անկյունը, գլանային և գնդային կոորդինատային հարթությունում, պոտենցիալ ջերմաստիճան, Դեբայի ջերմաստիճան, նուտացիայի անկյուն, նորմալ կոորդինատ, թրջման չափ, Կաբիբոյի անկյուն, Վայենբերգի անկյուն։
κ Ադիաբադի ցուցիչ, միջավայրի մագնիսական ընկալում, պարամագնիսական ընկալունակություն։
Λ Կոսմոլոգիական հաստատուն, Լագրանժի հաստատուն, լյամբդ-բարիոն։
λ Ալիքի երկարություն, հալման տեսակարար ջերմություն, գծային խտություն, ազատ վազքի երկարություն, քոմթոնյան ալիքի երկարություն, օպերատորի սեփական արժեք, Գել-Մանի մատրից։
μ Շփման գործակից, դինամիկական մածուցիկություն, մագնիսական թափանցելիություն, մագնիսական հաստատուն, քիմիական պոտենցիալ, Բորի մագնետոն, մյուոն, բերված զանգված, մոլային զանգված, Պուասոնի գործակից, միջուկային մագնետոն։
ν Հաճախություն, նեյտրինո, մածուցիկության կինեմատիկական գործակից, նյութի քանակ, լարմորի հաճախություն, քվանտային տատանողական թիվ։
Ξ Մեծ կանոնական համախումբ, քսի-հիպերոն։
ξ Կոհերենտության երկարություն, սառնարանային գործակից, Դարսի գործակից։
Π Արտադրյալի օպերատոր, պելտիեյի գործակից, Պոյտինգի վեկտոր։
π Պի թիվ (3,14159…),պի-կապ, պի-մեզոն, զույգություն։
ρ Տեսակարար դիմադրություն, խտություն, լիցքի խտություն, բևեռային, գնդային և գլանային կոորդինատային համակարգի շառավիղ, խտության մատրից, հավանականության խտություն։
Σ Գումարի օպերատոր, սիգմա-հիպերոն։
σ Էլեկտրական հաղորդակնություն, մեխանիկական լարում, Ստեֆան-Բոլցմանի հաստատուն, մակերեսային խտություն, լիցքի մակերեսային խտություն, հակազեցության հորիզոնական հատույթ, սիգմա-կապ, սեկտորական արագություն, մակերևույթային լարվածության գործակից, տեսակարար լուսահաղորդականություն, ցրման դիֆերենցիալ հատույթ, էկրանավորման հաստատուն, հաստություն, Պաուլիի մատրից։
τ Կյանքի տևողություն, տաու-լեպտոն, ժամանակահատված, տատանման պարբերություն, լիցքի գծային խտություն, Թոմսոնի հաստատուն, կոհերենտության ժամանակ, Պաուլի մատրից, տանգենցիալ վեկտոր։
Υ Իպսիլոն-մեզոն
Φ Մագնիսական հոսք, էլեկտրակն շեղման հոսք, ելքի աշխատանք, Պելեյի ֆունկցիա, Գիբսի ազատ էներգիա, ալիքի էներգիայի հոսք, ոսպնյակի օպտիկական ուժ, ճառագայթման հոսք, մագնիսական հոսքի քվանտ։
ϕ Անկյուն, էլեկտրական պոտենցիալ, փուլ, ալիքային ֆունկցիա, գրավիտացիոն պոտենցիալ, ոսկե հատում։
X
χ Ռաբի հաճախություն, ջերմահաղորդականություն, դիելեկտրիկ ընկալում, սպինային ալիքային ֆունկցիա։
Ψ Ալիքային ֆունկցիա, ինտերֆերենցի ապերտուրա։
ψ Ջեռուցման գործակից, օդի հարաբերական խոնավություն, ալիքային ֆունկցիա, հոսանքի ֆունկցիա։
Ω Օհմ, մարմնային անկյուն, ստատիկական համակարգի հնարավոր վիճակներ, օմեգա-հիպերոն, պրեցեսիայի անկյունային արագություն, մոլեկուլային պեֆրակցիա, ցիկլիկ հաճախություն, Տիեզերքի խտության պարամետր։
ω Անկյունային հաճախություն, օմեգա-մեզոն, վիճակի հավանականություն, պրոցեսիայի լարմորի հաճախականություն, բորի հաճախություն, հոսքի արագություն։

Հատուկ նշաններ

Նշան Նշանակություն
շատ անգամ փոքր
շատ անգամ մեծ
նույն կարգի մեծություն
համեմատական
Համիլտոնի օպերտոր
դիվերգենցիա
× ռոտոր
դալամբերտիան
× վեկտորական արտադրյալ
թենզոր արտադրյալ
մասնակի ածանցյալ
Պլանկի բերված հաստատուն
! ֆակտորիալ
A/ Ֆայնմանի սլեշ-նշանակում
արտաքին ածանցիալ
ab ինտեգրալ a-ից b
C եզրագծով ինտեգրալ
Ø տրամագիծ

Փակագծեր

Կոր փակագծերում նշվում են մեկ կամ մի քանի փոփոխական, որոնցից կախված է ֆիզիկական մեծությունը։ Օրինակ f(x,y) նշանակում է, որ որոշ մեծություն (f) ֆունկցիան է x-ից և y-ից կախված։

Նշան Նշանակություն
[𝐮,𝐯] վեկտորական արտադրյալ, երկու օպերատորների կամմուտատոր, Պաերլազի փակագիծ
(𝐮,𝐯) սկալյար արտադրյալ
n|A^|m, u բրա և կետ նոտացիա, միջին արժեք
{u,v} Պուասսոնի փակագծեր
|u| բացարձակ արժեք /մոդուլ/
u նորմա

Դիակրիտիկական նշաններ

Դիակրիտիկական նշանները ավելացնում են ֆիզիկական մեծության նշանին, որոշակի տարբերություն նշելու համար։ Աղյուսակում բերված է x-ի նկատմամբ կատարված նշանների ցանկը։

Նշան Նշանակությունը
x˙ առաջին ածանցիալ ըստ ժամանակի
x¨ երկրորդ ածանցիալ ըստ ժամանակի
x առաջին ածանցիալ
x երկրորդ ածանցիալ
x վեկտորական մեծություն
x¯ միջին արժեք, հակամասնիկ
x^ օպերատոր
x~ նշում է մեծության սկզբնականից ունեցած տարբերությունը
x^* փոխադարձ կապվածության օպերատոր
x^ էրմիտային կածվածության օպերատոր
Å անգստրեմ

Ներքին և վերին ինդեքսներ

Ֆիզիկական մեծությունները ունենում են ինդեքսներ՝ վերևից,ն երքևից կամ երկու ձևով էլ։ Ներքինը հաճախ ցույց է տալիս մեծության կարգահամարը, վերինը ցույց է տալիս աստիճանը, եթե այն թենզոր չէ։

Տես նաև

Ծանոթոգրություններ

Կաղապար:Ծանցանկ

Աղբյուրներ

  • Яворский Б. М. Справочник по физике для инженеров и студентов вузов. - М.: ОНИКС, 2006. ISBN 5-488-00330-4.
  • Бобылёв В. Н. Краткий этимологическим словарь научно-технических терминов. - Логос, 2004. ISBN 5-94010-211-5.

Արտաքին հղումներ

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Обозначение происходит из трактата Джеймса Максвелла James Clark Maxwell, A Treatise on Electricity and Magnetism Clarendon, Oxford, 1904. Теоретик электромагнетизма называл величины в своих уравнениях по алфавиту: A, B, C, D, E, F, G, H. В этой последовательности A было векторным потенциалаом, С — током, B — вектором магнитной индукции, D — вектором электрической идукции, а H — напряженностью магнитного поля. Подробное объяснение по ссылке Կաղապար:Webarchive а также в Mark P. Silverman, Waves and Grains, p. 205—206, Princeton University Press, New Jersey, 1998.
  2. H Is for Enthalpy, Thanks to Heike Kamerlingh Onnes and Alfred W. Porter
  3. M. Planck: «Zur Theorie des Gesetzes der Energieverteilung im Normalspektrum», Verhandlungen der Deutschen physikalischen Gesellschaft 2 (1900) Nr. 17, S. 237—245, Berlin (vorgetragen am 14. Dezember 1900)
  4. Возможно, что буква S употребляется для обозначения как первая буква имени Сади Карно, которого Рудольф Клаузиус, первый кто употребил обозначение, считал важнейшим исследователем теории теплоты. См.: Clausius, Rudolf (1850). On the Motive Power of Heat, and on the Laws which can be deduced from it for the Theory of Heat. Poggendorff’s Annalen der Physick, LXXIX (Dover Reprint). ISBN 0-486-59065-8.